Art. 52

Brzmienie zmienione z dniem 27 sierpnia 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 52 Kodeksu pracy
Art. 52.
§ 1. Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:
1) ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych;
2) popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
3) zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
§ 2. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.
§ 3. Pracodawca podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania umowy po zasięgnięciu opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, którą zawiadamia o przyczynie uzasadniającej rozwiązanie umowy. W razie zastrzeżeń co do zasadności rozwiązania umowy zakładowa organizacja związkowa wyraża swoją opinię niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w ciągu 3 dni.
§ 4. (uchylony)

art. 52 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245)

art. 52 k.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 czerwca 2017 r., III PZP 1/17

   …do odprawy emerytalnej wynika z „ustania” zatrudnienia, gdy pracodawca zawiera ugodę sądową i odstępuje od rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. Jak więc wynika z przytoczonego powyżej orzecznictwa, Sąd Najwyższy przyjmował, że pewne sposoby rozwiązania umowy o pracę, w tym rozwiązanie…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 30 marca 1994 r., I PZP 9/94

   …społecznego (vide A. 6 Szpunar w powołanej przez Sąd Wojewódzki monografii pt. "Ochrona dóbr osobistych" s. 157 i nast.). Kodeks pracy w art. 52 § 1 uznaje za przyczynę uzasadniającą rozwiązanie przez zakład pracy umowy o pracę z pracownikiem bez wypowiedzenia z jego winy popełnienie [...]…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 kwietnia 2007 r., I PZP 4/07

   …w tym przede wszystkim eliminującego nieproporcjonalność sankcji (rozwiązanie stosunku pracy równoznaczne z rozwiązaniem na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) w stosunku do rodzaju i sposobu naruszenia obowiązków pracowniczych. W zakresie odnoszącym się do stanu faktycznego sprawy analizowane…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 3 listopada 1994 r., I PZP 44/94

   …52 lub 53. Okoliczności rozpoznawanej sprawy nie odnoszą się do przyczyn rozwiązania stosunku pracy, o których mowa w art. 53 k.p. i w art. 52 § 1 pkt 3 k.p., a zatem rozważania ograniczyć trzeba do przyczyn wymienionych w art. 52 § 1 pkt 1 i 2. Zaistnienie przyczyn z tego ostatniego przepisu…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 marca 2008 r., II PZP 2/08

   …art. 53 k.p. ; dopuszczenie możliwości rozwiązywania umowy o pracę z kobietą w ciąży bez wypowiedzenia z przyczyn zawinionych, wymienionych w art. 52 k.p., po uzyskaniu zgody organizacji związkowej. W odniesieniu do kobiet w ciąży ustawodawca stosuje zatem oba instrumenty ochrony, tj. zakaz w…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 4 kwietnia 2019 r., III PZP 2/19

   …do rozwiązania umowy o pracę. Najpierw wypowiedział więź prawna, a w tracie biegu okresu wypowiedzenia rozwiązał ją w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Sąd Okręgowy zastrzegł przy tym, że oba działania były bezprawne. W rozpoznawanej sprawie pracownik dochodził odszkodowania z racji…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 lutego 2008 r., II PK 162/07

   …umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Warunkiem rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. jest zarówno bezprawność działania lub zaniechania pracownika, rozumiana jako zachowanie naruszające jego obowiązki objęte treścią…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 kwietnia 2002 r., I PKN 776/00

   …kierowniczych nie zmieniło statusu prawnego powoda jako pracownika oraz czy było dopuszczalne rozwiązanie z nim umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w czasie zatrudnienia na podstawie umowy o świadczenie usług, z uwagi na uchybienia, których dopuścił się przy wykonywaniu tej umowy. Jako…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 lutego 2012 r., II PK 143/11

   …bez wypowiedzenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona, co dotyczy przede wszystkim zarzutu naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w następstwie przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że zachowanie powoda nie stanowiło ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 lipca 2009 r., I PK 44/09

    …Nr 8/2004, poz. 135 oraz z 29.6.2005 r., I PK 233/04, OSNP Nr 9-10/2006, poz. 148). „Uzyskanie przez pracodawcę wiadomości” – w rozumieniu art. 52 § 2 k.p. – oznacza wiadomości na tyle sprawdzone, aby pracodawca mógł nabrać uzasadnionego przekonania o nagannym postępowaniu danego pracownika (por.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 52 (3530)

Historia zmian

Zmiany od 27 stycznia 2026 r.

1. 27 sierpnia 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia