Art. 56

Pokaż w całym akcie

Art. 56 Kodeksu pracy
Art. 56.
§ 1. Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy.
§ 2. Przepisy art. 45 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

art. 56 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245)

art. 56 k.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 września 2016 r., III PZP 3/16

   …z prawem już w momencie jego złożenia, gdyż bywa, że późniejsze zdarzenia rodzą po stronie pracownika roszczenia przewidziane w art. 45 lub art. 56 k.p. (np. zajście pracownicy w ciążę w okresie wypowiedzenia lub objęcie przez pracownika w tym czasie funkcji związanej z zakazem rozwiązania umowy…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 4 listopada 2009 r., I PZP 4/09

   …zagadnienia sprowadza się do kwestii, czy pracownik, który nie żądał odszkodowania (przywrócenia do pracy) w postępowaniu sądowym na podstawie art. 56 k.p., może w postępowaniu o sprostowanie świadectwa pracy skutecznie kwestionować zgodność z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 września 2014 r., III PZP 3/14

   …r., I PKN 476/00, OSNP 2003 nr 10, poz. 240) w razie niezgodnego z prawem wygaśnięcia nauczycielskiego stosunku pracy wnosi się na podstawie art. 56 § 1 k.p. w związku z art. 67 k.p. i w związku z art. 91 c KN (por. wyroki Sądu Najwyższego z: 17 kwietnia 1997 r., I PKN 110/97, OSNAPiUS 1998 nr 7,…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 4 kwietnia 2019 r., III PZP 2/19

   …rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. W tym zakresie przeciwstawia dwie opcje. Pierwsza, polega na pozbawieniu pracownika żądania z art. 56 § 1 k.p. (na co ma wskazywać art. 60 zdanie pierwsze k.p.), druga, ogranicza je do wysokości wskazanej w art. 60 zdanie drugie k.p. Przechodząc do…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 grudnia 1994 r., I PZP 50/94

   …do upływu tego terminu. Oznacza to, iż w przypadku gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 59 k.p., zastosowanie ma ogólna reguła z art. 56 k.p., w myśl której pracownik może dochodzić przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach. Z tego punktu widzenia nieco myląca może być sugestia…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 6 marca 2003 r., III PZP 3/03

   …Przedstawione przez Sąd Okręgowy zagadnienie prawne wymaga odniesienia się do kilku kwestii natury materialnoprawnej i procesowej. 4 Przepis art. 56 § 1 k.p. stanowi, że w razie rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 grudnia 2012 r., II PZP 3/12

   …przywrócenia do pracy właśnie wtedy, kiedy uwzględnienie tego ostatniego żądania jest niemożliwe lub niecelowe (art. 45 § 2 k.p. i art. 56 § 1 k.p. w związku art. 56 § 2 k.p.). Brak możliwości wykonywania obowiązków pracowniczych po restytucji stosunku pracy w pełni uzasadnia zastosowane…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 września 2009 r., II PK 58/09

   …wystarczające przytoczenie podstawy prawnej wyroku, zwłaszcza że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dodatkowo Sąd Okręgowy powołał się na art. 56 k.p. w związku z art. 67 k.p. oraz art. 8 k.p., stwierdzając ostatecznie, że pozwany pracodawca, wykorzystując sprzecznie z celem regulacji zawartej…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 maja 2016 r., I PK 134/15

   …pracy z mocy art. 39 k.p. Stąd poprawnie przyjęto, że nie jest możliwe w tym przypadku zastosowanie przepisu art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 56 § 2 k.p. Jednak Sąd Okręgowy przyjął, że roszczenie powoda o przywrócenie do pracy nie zasługuje na ochronę w oparciu o art. 8 k.p. Zasadnicze…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 czerwca 2010 r., II PZ 20/10

    …do pracy na poprzednich warunkach, art. 45 § 1 k.p.) lub o przywrócenie do pracy w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 56 § 1 k.p.) oraz roszczenie o odszkodowanie (art. 45 § 1 k.p. i art. 56 § 1 k.p.) są nie tylko alternatywne, ale także ekwiwalentne. Roszczenie o…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 56 (1654)

Historia zmian

Bez zmian od 27 stycznia 2026 r.