Art. 42

Pokaż w całym akcie

Art. 42 Kodeksu pracy
Art. 42.
§ 1. Przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy.
§ 2. Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki.
§ 3. W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki; pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.
§ 4. Wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.

art. 42 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245)

art. 42 k.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 kwietnia 1994 r., I PZP 52/93

   …z dnia 26 listopada 1993 r., sygn. akt I PZP 45/93 "Czy dopuszczalne jest dokonanie w drodze wypowiedzenia warunków pracy i płacy (art. 42 k.p.) zmiany umowy o pracę zawartej na czas nie określony na umowę na czas określony?" p o d j ą ł następującą uchwałę: Nie jest dopuszczalna -…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 listopada 2005 r., II PZP 8/05

   …art. 24113 § 2 k.p. Ozna- cza to, że do wprowadzania postanowień mniej korzystnych dla pracownika wymagane jest wypowiedzenie zmieniające (art. 42 k.p.). Natomiast w wyroku z 25 listopada 2004 r., III PK 57/04 (OSNP 2005 nr 13, poz. 188), dotyczącym tego samego porozumienia, tj. pakietu…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 grudnia 2008 r., I PK 96/08

   …dochodzi do zmiany tego istotnego warunku umowy o pracę, jakim jest określenie miejsca pracy, w innym trybie niż wypowiedzenie warunków pracy (art. 42 k.p.). Treść umów o pracę zawartych z powodami nie budzi zatem wątpliwości co do tego, iż ustalonym między stronami miejscem pracy był jedynie K. 11…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 marca 2009 r., I PK 185/08

   …Nieusprawiedliwione są także kasacyjne zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Co prawda, w skardze kasacyjnej wskazując na art. 42 § 1 k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p. oraz § 27 ust. 4 regulaminu wynagrodzenia obowiązującego w pozwanym zakładzie twierdzi się, że Sąd drugiej…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 listopada 2010 r., II PK 112/10

   …jest ona wykluczona nawet wtedy, gdy uprzednio zostało oddalone jego powództwo o przywrócenie do pracy na podstawie art. 45 k.p. w związku z art. 42 § 1 k.p. Skarżący całkiem odrębnie traktuje więc uprzednią sprawę o przywrócenie do pracy i aktualną o odszkodowanie. Jasno wszak twierdził w tej…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 października 2013 r., II PK 24/13

   …i powołane w nich orzeczenia). Niezasadny jest również zarzut obrazy art. 30 § 4 k.p. Zgodnie z tym przepisem (stosowanym odpowiednio przez art. 42 § 1 k.p. do wypowiedzenia wynikających z umowy o pracę warunków pracy i płacy), w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 marca 2008 r., I PK 235/07

   …ostatecznie, podobnie jak Sąd pierwszej instancji, że określenia: „możliwość wypowiedzenia warunków umowy o pracę” strony nie odnosiły do art. 42 k.p., lecz rozumiały przez nie zaproponowanie pracownikowi innego zatrudnienia w ramach grupy kapitałowej S. SA, z zastrzeżeniem, że miejscem…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 lutego 2006 r., III PK 109/05

   …zastosowanie przepisy przewidujące wymóg zasadności wypowiedzenia zmieniającego umowy zawartej na czas nieokreślony (art. 45 § 1 w związku z art. 42 § 1 k.p.) oraz dotyczące konsultacji związkowej zamiaru tego wypowiedzenia (art. 38 w związku z art. 42 § 1 k.p.). Rozważenia należy więc rozpocząć od…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 maja 2009 r., I PK 11/09

   …wynagrodzenia, bowiem zakres jej obowiązków nie uległ uszczupleniu, to wypowiedzenie było nieuzasadnione i naruszało art. 45 § 1 w związku z art. 42 § 1 k.p. Ponadto, według Sądu, wskazana przez pozwanego potrzeba uregulowania zasad wynagradzania pracowników polegająca na zlikwidowaniu…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 września 2007 r., I PK 92/07

    …a sprawa nie dotyczyła świadczeń wynikających z 5 tej ustawy. Dla oceny zasadności skargi kasacyjnej istotne są natomiast zarzuty naruszenia art. 42 k.p. oraz art. 45 § 1 k.p. przez ich „błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie spowodowane błędem w ustaleniach faktycznych będących podstawą…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 42 (1761)

Historia zmian

Bez zmian od 27 stycznia 2026 r.