Art. 45

Pokaż w całym akcie

Art. 45 Kodeksu postępowania karnego
Art. 45.
§ 1. Oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator.
§ 1a. W wypadkach określonych w ustawie czynności procesowe wykonuje prokurator bezpośrednio przełożony lub prokurator nadrzędny.
§ 1b. (uchylony)
§ 1c. (uchylony)
§ 2. Inny organ państwowy może być oskarżycielem publicznym z mocy szczególnych przepisów ustawy, określających zakres jego działania.

art. 45 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 45 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 grudnia 2013 r., I KZP 24/13

   …zagadnienia na akceptację nie zasługiwała. Sąd Okręgowy wywód oparł na dwóch wątkach argumentacyjnych. Pierwszym, odwołującym się do treści art. 45 k.p.k., że skoro jego przepisy nie przewidują działania prokuratora jako rzecznika praworządności, to nie może być on stroną postępowania, jeżeli nie…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 maja 2008 r., WK 11/08

   …teoretycznie jest możliwe i na co zwraca również uwagę skarżący w uzasadnieniu kasacji), przepadku korzyści – zgodnie z brzmieniem przepisu art. 45 § 1 zd. 2 k.k. – nie orzeka się w części podlegającej zwrotowi. Obligatoryjne natomiast pozostaje orzeczenie przepadku pozostałej części tej…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 lipca 2024 r., I KK 86/24

   …mógł pozostać obojętny, uwzględniając przy tym charakter sprawy, w której akt oskarżenia wniósł prokurator, a więc oskarżyciel publiczny (art. 45 § 1 k.p.k.) podległy służbowo i merytorycznie Prokuratorowi Generalnemu (art. 13 § 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, t.j. Dz.…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 maja 2006 r., V KK 385/05

   …są ściga- 5 ne z oskarżenia publicznego. W sprawach o takie przestępstwa prokurator jest oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami (art. 45 § 1 k.p.k.). Akt oskarżenia wniósł zatem uprawniony oskarżyciel, a wszczęcie postępowania sądowego spełniło warunek określony w art. 14 § 1 k.p.k.…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 września 2002 r., I KZP 23/02

   …jest, że generalnie prokurator uprawniony jest do wniesienia skargi o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego (art. 14 § 1 i art. 45 § 1 k.p.k.), a w zaistniałym in concreto układzie procesowym nie tyle nie mógł, ile nie powinien on wnieść aktu oskarżenia, albowiem stał temu na…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 maja 2015 r., II KK 123/15

   …1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności (pkt IV). Wyrokiem tym orzeczono o zniszczeniu dowodów rzeczowych oraz działając na podstawie art. 45 § 1 k.p.k. orzeczono o przepadku na rzecz Skarbu Państwa osiągniętej z przestępstwa korzyści majątkowej w kwocie 30.000 zł. Zaliczono na poczet…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 maja 2017 r., IV KK 453/16

   …Przypomnieć należy, że w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu, uprawnionym oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami, zgodnie z art. 45 § 1 k.p.k., jest przede wszystkim prokurator, chociaż ustawa w § 2 tego przepisu dopuszcza możliwość, że inny organ państwowy może być oskarżycielem…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 marca 2016 r., IV KK 52/16

   …nie ulega wątpliwości, że Prokurator Okręgowy w C., który skierował do Sądu Rejonowego w C. akt oskarżenia przeciwko P. K. i innym - w myśl art. 45 § 1 k.p.k. - był uprawnionym oskarżycielem w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu. W świetle powyższego argumentacja skarżącego, iż hipotetyczna…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 czerwca 2015 r., I KZP 3/15

   …wskazać trzeba, że zasadą przyjętą w polskim procesie karnym jest, że funkcję oskarżyciela publicznego w procesie karnym pełni prokurator (art. 45 § 1 k.p.k., art. 32 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, Dz. U. z 2011 r., Nr 270, poz. 1599 ze zm.). Ustawodawca…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 1 marca 2011 r., V KK 299/10

    …publicznego. Władny jest on zawsze uczestniczyć w procesie karnym w tym charakterze, także wtedy, gdy upoważniony jest do tego inny organ (art. 45 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.). Skarżący nie przeczy tej oczywistej zasadzie procedury, upatruje natomiast braku skargi uprawnionego…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 45 (101)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.