Art. 53

Pokaż w całym akcie

Art. 53 Kodeksu postępowania karnego
Art. 53. W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.

art. 53 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 53 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 sierpnia 2016 r., I KZP 5/16

   …problem umocowania osób, w imieniu których wniesiono ten środek, do pełnienia w postępowaniu przed sądem roli oskarżycieli posiłkowych (art. 53 k.p.k.) z racji uprzedniego uznania je za osoby pokrzywdzone przestępstwem z art. 270 § 1 k.k. (art. 49 § 1 k.p.k.) Oznacza to więc, że podniesiona…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 września 2013 r., IV KK 209/13

   …oznacza bowiem, że M. C. – G. w odniesieniu do ww. czynów nie może działać w procesie w charakterze oskarżyciela posiłkowego jako strona (art. 53, art. 49 § 1 k.p.k.), a zatem nie jest uprawniona do wnoszenia zarówno zwykłych środków odwoławczych (art. 425 § 1 k.p.k.) jak i nadzwyczajnych…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 1 kwietnia 2005 r., IV KK 42/05

   …jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego i z tego tytułu wnosić środki odwoławcze, jednak stanowisko to nie odpowiada dyspozycji art. 53 k.p.k. w zw. z art. 49 § 1 k.p.k. W myśl ostatniego z wymienionych przepisów za pokrzywdzonego uznaje się m. in. osobę fizyczną, której dobro prawne…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 marca 2015 r., II KK 302/14

   …To z kolei powoduje, że w postępowaniu dotyczącym wiarygodności dokumentów z art. 270 § 1 k.k. nie ma również osoby, która na podstawie art. 53 k.p.k. mogłaby działać w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Zgodnie z dyspozycją art. 425 § 3 zd. 1 k.p.k. odwołujący się może skarżyć…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 maja 2006 r., V KK 385/05

   …zdecydowane, że w charakterze oskarżyciela posiłkowego może działać tylko pokrzywdzony przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego (art. 53 k.p.k.). Samo złożenie oświadczenia o zamiarze takiego działania nie jest więc wystarczające dla uzyskania uprawnień oskarżyciela posiłkowego. Jeśli…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 kwietnia 2009 r., IV KK 418/08

   …wymogów przewidzianych w tym przepisie; 2/ rażące naruszenie prawa materialnego mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 53 § 1 i 2 k.p.k., polegające na uznaniu za okoliczność przemawiającą za zaostrzeniem kary faktu, iż skazany naruszył „jedno z fundamentalnych dóbr…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 stycznia 2007 r., I KZP 33/06

   …błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 53, art. 3 54 § 1 i art. 350 § 1 pkt 3 k.p.k., przez „niezawiadomienie pokrzywdzonego Urzędu Celnego w K. o terminie wyznaczenia rozprawy i tym…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 września 2008 r., I KZP 21/08

   …a w szczególności przez wykonywaną przez niego funkcję, np. ścigania lub obrony (por. M. Syta: Gravamen jako przesłanka …, s. 46). Zgodnie z art. 53 k.p.k., pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego. Oskarżyciel…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 czerwca 2015 r., IV KK 46/15

   …mu stawiać się na wyznaczone terminy rozpraw, co ostatecznie doprowadziło do prowadzenia postępowania całkowicie bez udziału apelującego, - art. 53 k.p.k. poprzez naruszenie uprawnień apelującego jako strony postępowania na skutek przeprowadzenia postępowania sądowego całkowicie bez udziału…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 maja 2019 r., III KK 89/18

    …zapadło z rażącym naruszeniem przepisu art. 49 § 1 k.p.k. w zw. z art. 291 § 1 k.k., a w konsekwencji – także art. 506 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 53 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia zamykającego pokrzywdzonemu możliwość wywiedzenia sprzeciwu od wyroku nakazowego…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 53 (71)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.