Art. 55

Pokaż w całym akcie

Art. 55 Kodeksu postępowania karnego
Art. 55.
§ 1. Pokrzywdzony, o którym mowa w art. 330 § 2 zdanie trzecie, w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, może wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora. Pokrzywdzony, o którym mowa w art. 330 § 2 zdanie trzecie, w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, może wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednej kopii dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora. Przepis art. 488 § 2 stosuje się odpowiednio. Przepisów art. 339 § 3 pkt 3a i art. 396a nie stosuje się.
§ 2. Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata, radcę prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, z zachowaniem warunków określonych w § 2b, art. 332 i art. 333 § 1.
§ 2a. O wniesieniu aktu oskarżenia zawiadamia się innych pokrzywdzonych znanych sądowi.
§ 2b. Do aktu oskarżenia załącza się zawiadomienie, o którym mowa w § 1, wraz z odpisem postanowienia prokuratora nadrzędnego wydanego na podstawie art. 330 § 2.
§ 3. Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej przyłączyć się do postępowania.
§ 4. Do sprawy wszczętej na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela posiłkowego może w każdym czasie wstąpić prokurator, stając się oskarżycielem publicznym. Postępowanie toczy się wówczas z oskarżenia publicznego, a pokrzywdzony, który wniósł akt oskarżenia, korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 54. Cofnięcie aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego jest dopuszczalne jedynie za zgodą pokrzywdzonego, który wniósł akt oskarżenia, a w razie przyłączenia się do postępowania pokrzywdzonego, o którym mowa w § 3 – również tego pokrzywdzonego.
§ 5. Prokurator, który nie wstąpił do sprawy jako oskarżyciel publiczny, może do niej wstąpić jako uczestnik postępowania, jeżeli uzna, że wymaga tego ochrona praworządności lub interes społeczny; w takim wypadku prokuratorowi przysługują prawa strony, przy czym stosuje się do niego odpowiednio przepisy art. 48, art. 425 § 3 zdanie drugie, art. 425 § 4, art. 427 § 2 i art. 431 § 2. Ilekroć przepisy określają porządek zadawania pytań, zabierania głosu lub wykonywania innych praw, prokurator korzysta z tych praw bezpośrednio po oskarżycielu.

art. 55 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 55 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 marca 2008 r., I KZP 39/07

   …przygotowawczego zażalenie nie przysługuje pokrzywdzonemu, który składał je wcześniej, a może wnieść subsydiarny akt oskarżenia (art. 55 § 1 k.p.k.). Wskazywano jednak, że interpretacja taka ma tę wadę, iż może dojść do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia także w wypadku, gdy…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 grudnia 2013 r., I KZP 24/13

   …w S., po przedstawieniu własnej analizy zagadnienia, skłaniał się ku poglądowi, że prokurator biorący udział w sprawie na podstawie art. 55 § 4 k.p.k., nie pełni funkcji oskarżyciela publicznego, a tylko taka nadawałaby mu status strony – zatem stroną nie jest, a jego udział w sprawie…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 kwietnia 2016 r., I KZP 3/16

   …jako pokrzywdzonej przypisanym oskarżonej przestępstwem, a tym samym jej legitymację procesową do wniesienia oskarżenia w trybie art. 55§1 k.p.k. w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Podniósł, że brak uprawnienia do złożenia skargi przez Z. K. dyskwalifikowałby…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 listopada 2014 r., II KK 109/14

   …uprawnień oskarżycielskich w sprawach ściganych z urzędu doznaje ograniczeń, bowiem uzależnione jest od spełnienia przesłanek z art. 55 k.p.k., a zatem od faktu czy doszło do powtórnego wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 lutego 2014 r., III KK 6/14

   …odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 k.p.k. pokrzywdzony może, w terminie miesiąca od powiadomienia go o ponownym postanowieniu prokuratora o odmowie wszczęcia lub umorzeniu…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 grudnia 2023 r., II KK 74/22

   …jednak fakt, że na rozprawie w dniu […], na pytanie Przewodniczącego prokurator wskazał, że przystępuje do postępowania na podstawie art. 55 § 4 k.p.k. – czyli zgodnie ze stanem prawnym w dacie tej rozprawy - jako oskarżyciel publiczny (k. 2514, t. XIII). Sąd Apelacyjny nie rozważył, jakie…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 listopada 2013 r., I KZP 17/13

   …pokrzywdzoną statusu oskarżycielki posiłkowej subsydiarnej, w kontekście wymogów formalnych jej subsydiarnego aktu oskarżenia wskazanych w art. 55 § 2 k.p.k., które determinowały dopuszczalność postępowania karnego (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., ale z zastrzeżeniem…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 grudnia 2012 r., III KK 122/12

   …uprawnionego oskarżyciela. Rozpoznając tę kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest w pełni zasadna. Stosownie bowiem do art. 55 § 1 k.p.k., subsydiarny akt oskarżenia jest dopuszczalny jedynie wówczas, gdy dojdzie do powtórnego wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 marca 2006 r., V KK 85/06

   …zamiast formuły o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia z pouczeniem pokrzywdzonej o prawie wniesienia aktu oskarżenia określonego w art. 55 § 1 k.p.k. (art. 330 § 2 k.p.k.). Prawo to skonkretyzować się mogło dopiero wtedy, gdyby po uchyleniu przez sąd postanowienia o umorzeniu, prokurator…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 listopada 2015 r., II KK 253/15

    …środka zaskarżenia podnosząc, że Sąd Apelacyjny rażąco naruszył art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 55 § 1 k.p.k. przyjmując, że w sprawie zaktualizował się brak skargi uprawnionego oskarżyciela z uwagi na fakt, iż subsydiarny akt oskarżenia pełnomocnik…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 55 (214)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.