Art. 51

Pokaż w całym akcie

Art. 51 Kodeksu postępowania karnego
Art. 51.
§ 1. Za pokrzywdzonego, który nie jest osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje organ uprawniony do działania w jego imieniu.
§ 2. Jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo, prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje.
§ 2a. Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator niezwłocznie, niepóźniej niż w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 98 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, występuje do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wyznaczenie reprezentanta dziecka, o którym mowa w art. 99 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
§ 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, jego prawa może wykonywać osoba, pod której pieczą pokrzywdzony pozostaje.

art. 51 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 51 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 30 września 2010 r., I KZP 10/10

   …dwie kwestie. Po pierwsze to, czy zagadnienie reprezentacji pokrzywdzonego małoletniego, ubezwłasnowolnionego całkowicie lub częściowo (art. 51 § 2 k.p.k.) oraz nieporadnego ze względu na wiek lub stan zdrowia (art. 52 § 3 k.p.k.) jest unormowane jednoznacznie i w pełni autonomicznie w Kodeksie…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 października 2012 r., III KK 2/12

   …453 § 2 k.p.k. 2. Analizę stanu prawnego, który miał znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wypadało rozpocząć od przypomnienia, że według art. 51 § 3 k.p.k. prawa nieporadnego pokrzywdzonego, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, może wykonywać osoba, pod której pieczą tenże…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 listopada 2003 r., I KZP 28/03

   …jasne, czy Sądowi temu chodzi o określenie, czy prokurent może dokonywać czynności procesowych za spółkę prawa handlowego w rozumieniu art. 51 § 1 k.p.k., czy też o to, czy prokurent może być pełnomocnikiem spółki w rozumieniu przepisów Rozdziału 9 Kodeksu postępowania karneg. (Obrońcy i…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 września 2015 r., I KZP 8/15

   …przyznać rację prokuratorowi Prokuratury Generalnej, który zauważył, że skierowane do Sądu Najwyższego zagadnienie nie dotyczy wykładni art. 51 § 2 k.p.k., lecz wykładni regulacji prawa rodzinnego, tj. art. 98 § 2 pkt 2 i § 3 k.r.o., w kontekście ich zastosowania w postępowaniu karnym.…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 października 2009 r., I KZP 23/09

   …do Sądu Najwyższego w sprawach karnych, Warszawa 2001, s. 252 i n.). Sąd Rejonowy, postulując dokonanie zasadniczej wykładni przepisu art. 51 § 1 k.p.k. „w aspekcie art. 306 § 1 k.p.k. w zw. z art. 299 § 1 k.p.k.”, nie wykazał, iż rzeczywiście zachodzi taka konieczność. Co więcej, wywody…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 maja 2013 r., III KK 52/13

   …wskazał, dlaczego uważa, że sposób rozpoznania tego zarzutu w sposób rażący narusza przepisy postępowania karnego. Także zarzut naruszenia art. 51 § 3 k.p.k. okazał się bezpodstawny. Trafnie bowiem Sąd odwoławczy wskazał, że art. 51 § 3 k.p.k. ma zastosowanie wyłącznie do uprawnień pokrzywdzonego.…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 września 2008 r., I KZP 16/08

   …trudności wiążące się z wykładnią przepisów określających sposób reprezentacji pokrzywdzonej gminy w postępowaniu karnym. Zgodnie z treścią art. 51 § 1 k.p.k., za pokrzywdzonego, który nie jest osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje organ uprawniony do działania w jego imieniu. Organami…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 maja 2006 r., V KK 385/05

   …posiłkowego. Jeśli bowiem oświadczenie nie pochodzi od osoby pokrzywdzonej zarzuconym oskarżonemu przestępstwem (bądź wykonującej jego prawa – art. 51 § 1, 2, 3 k.p.k.), to nie jest ona uprawniona do udziału w postępowaniu, a w myśl art. 56 § 2 k.p.k. sąd orzeka w takiej sytuacji, że nie może…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 czerwca 2012 r., I KZP 9/12

   …49 § 1-2 k.p.k. pozwala na zrozumienie pojęcia pokrzywdzonego, natomiast naprawienie szkody reguluje art. 361 § 2 k.c. Stosownie do treści art. 51 § 2 k.p.k. – jeżeli pokrzywdzony jest małoletni, prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje.…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 czerwca 2017 r., V KK 85/17

    …z założenia, że ochrony czci takiej jednostki w ramach postępowania prywatnoskargowego domagać się może wyłącznie organ wymieniony w art. 51 § 1 k.p.k. i że uprawniony organ Policji takiej czynności nie wykonał (nawet zresztą w tym kierunku nie przedsięwziął żadnych kroków), należało uznać,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 51 (90)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.