Art. 395

Pokaż w całym akcie

Art. 395 Kodeksu cywilnego
Art. 395.
§ 1. Można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.
§ 2. W razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie.

art. 395 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 395 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 lutego 2003 r., III CZP 80/02

   …stronom możliwości skorzystania z tego prawa. Wskazał, że wykładnia tych przepisów, przy zastosowaniu także w drodze analogii przepisu art. 395 § 2 k.c., dotyczącego skutków umownego prawa odstąpienia od umowy, uzasadnia przyjęcie skutku rzeczowego odstąpienia od umowy sprzedaży, a argumenty,…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 lipca 2012 r., III CZP 39/12

   …względem zobowiązania głównego postanowienie umowne dotyczące kary umownej. Skutki wykonania umownego prawa odstąpienia od umowy reguluje art. 395 § 2 k.c. – który przewiduje m.in., że w takim przypadku umowę uważa się za niezawartą – nie reguluje tego natomiast art. 494 k.c. Zagadnienia, czy w…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 września 2011 r., I CSK 696/10

   …od „umowy wykonawczej” z odwołaniem się do postanowień tej umowy (§ 13 ust. 1 lit. c i d), a nie na podstawie art. 491 k.c. Stosownie do art. 395 § 1 k.c. uprawnienie do odstąpienia od umowy wzajemnej może być przez strony zastrzeżone w umowie. Skutki zastrzeżenia w umowie prawa odstąpienia od…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 stycznia 2008 r., V CSK 379/07

   …od umowy zastrzeżonym w umowie z dnia 30 października 2000 r., co wskazuje na to, że jest to umowne odstąpienie od umowy, przewidziane w art. 395 k.c. Wprawdzie można by mieć wątpliwości co do tego, czy prawo odstąpienia od umowy zastrzeżone w § 17 ust. 1 lit b) umowy z dnia 30 października…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 października 2006 r., IV CSK 157/06

   …umowy. Wyjątkowy charakter prawa odstąpienia wymaga uprzedniego porozumienia stron umowy ograniczającego je zarazem terminem ad quem (art. 395 § 1 k.c.). Istnieją poważne racje przemawiające na rzecz bezwzględnie wiążącego charakteru tej części art. 395 § 1 k.c., kwestii tej jednak nie ma…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 września 2010 r., I CSK 675/09

   …kredytowej. Prawo odstąpienia od umowy, stanowiące wyjątek od zasady związania stron jej postanowieniami, uregulowane jest jako umowne w art. 395 k.c., dotyczące wszystkich umów i ustawowe, odnoszące się do umów wzajemnych (art. 491 k.c.), jeśli dłużnik dopuszcza się zwłoki w wykonaniu…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 lutego 2003 r., I PK 16/02

   …wyników w zakresie sprzedaży między innymi w następstwie własnych zawinionych działań i zaniechań. Zarzut kasacji naruszenia przepisu art. 395 k.c. przez przyjęcie, że na jego podstawie jest dopuszczalne wypowiedzenie klauzuli o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, oraz przepisów…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 czerwca 2013 r., IV CSK 668/12

   …podstawę rozstrzygnięcia przez Sąd drugiej instancji. Rację ma skarżący o tyle, że Sąd odwoławczy przytaczając hipotezę i dyspozycję normy art. 395 § 1 k.c. (s. 16 uzasadnienia) przedwcześnie uznał, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy istnieją podstawy do zastosowania tego przepisu. Sąd…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 października 2012 r., V CSK 417/11

   …chyba że ma do tego uprawnienie przyznane przez ustawę lub czynność prawną. Kodeks cywilny zna ustawowe (art. 491-494 k.c.) i umowne (art. 395 k.c.) prawo odstąpienia od zawartej umowy. Powołany przez Sąd Apelacyjny art. 395 k.c. stanowi ustawową podstawę dokonywania czynności prawnych…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 lutego 2009 r., II PK 223/08

    …zależy od oceny i woli podmiotu będącego stroną umowy. Klauzula ta formułuje natomiast zastrzeżone umownie prawo odstąpienia od umowy (art. 395 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że zamierzając osiągnąć skutek w postaci zwolnienia z…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 395 (1013)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.