Art. 410

Pokaż w całym akcie

Art. 410 Kodeksu cywilnego
Art. 410.
§ 1. Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
§ 2. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

art. 410 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 410 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21

   …się trwale bezskuteczna (nieważna), świadczenia spełnione na jej podstawie powinny być postrzegane jako świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18,…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20

   …przyznaje prawo zatrzymania jako gwarancję, iż każde z nienależnych świadczeń zostanie zwrócone. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 410 § 2 k.c. wynika, że świadczenie spełnione w wykonaniu nieważnego zobowiązania jest - z zastrzeżeniem przypadków tzw. konwalidacji - świadczeniem…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 października 2010 r., III CZP 59/10

   …zobowiązującego do łożenia na rzecz pozwanej kosztów utrzymania rodziny w czasie trwania procesu o rozwód podlega zwrotowi na podstawie art. 410 k.c. w sytuacji prawomocnego oddalenia żądania pozwanej o alimenty w wyroku orzekającym rozwód?" podjął uchwałę: Świadczenie uiszczone na podstawie…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2010 r., III CZP 26/10

   …mogłaby uzasadniać roszczenie o zwrot tego świadczenia ze względu na odpadnięcie jego podstawy (condictio causa finita). Według art. 410 § 2 k.c., kryterium wyodrębnienia tego rodzaju roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia stanowi istnienie podstawy świadczenia w chwili jego…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 grudnia 1994 r., I PZP 49/94

   …wyczerpująco w prawie pracy, wobec czego nie ma potrzeby korzystania z przepisów kodeksu cywilnego o nienależnym świadczeniu (art. 409 i art. 410 k.c.). Gdy chodzi o przepisy kodeksu cywilnego, to stosownie do art. 410 § 2 k.c. świadczenie jest nienależne wtedy, gdy zostało dokonane bez…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18

   …norm dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia (nienależnego świadczenia), którą skarżąca również kwestionuje w ramach zarzutu naruszenia art. 410 § 2 k.c. W tym kontekście nie ma też podstaw, by uznać, że powódka została pozbawiona możności obrony swych praw. Zarzucane w skardze kasacyjnej…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 listopada 2011 r., I CSK 66/11

   …ma miejsce w sprawie, gdyż podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. w zw. z art. 410 k.c. - oparty jest na okolicznościach nieustalonych przez Sąd Apelacyjny, a więc okolicznościach wykraczających poza podstawę faktyczną…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 kwietnia 2003 r., I CKN 316/01

   Wyrok z dnia 24 kwietnia 2003 r., I CKN 316/01 1. Roszczenie banku o zwrot kwoty wypłaconej w wykonaniu nieważnej gwarancji bankowej (art. 410 k.c.), jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedawnia się z upływem trzyletniego terminu (art. 118 k.c.). 2. Bieg przedawnienia…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 sierpnia 2012 r., V CSK 372/11

   …OSNC 2009, nr 4, poz. 62). Jak trafnie podniesiono w literaturze nienależne świadczenie może być przedmiotem roszczenia określonego w art. 410 § 1 k.c. i nie zachodzi w tym wypadku potrzeba ustalenia, czy wzbogaciło ono odbiorcę (accipiensa). W unormowaniu tym ustawodawca przesądził bowiem,…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 maja 2014 r., II CSK 517/13

    …k.c., implikuje konieczność odniesienia się do zarzutów koncentrujących się wokół naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 405 k.c. w związku z art. 410 § 2 k.c. przez ich błędne, zdaniem skarżącego, zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Sprowadzają się one po pierwsze do tezy pozwanego o…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 410 (7880)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.