Art. 394

Pokaż w całym akcie

Art. 394 Kodeksu cywilnego
Art. 394.
§ 1. W braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.
§ 2. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi.
§ 3. W razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.

art. 394 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 394 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 czerwca 2009 r., III CZP 39/09

   …ogólnych. W doktrynie i orzecznictwie problem ten od dawna jest sporny, przeważa jednak stanowisko, że ustanowienie zadatku, zgodnie z art. 394 k.c., uprawnia stronę tylko do wykonania uprawnień określonych w tym przepisie. W konsekwencji ustanowienie zadatku wyłącza możliwość, gdy umowa…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 stycznia 2010 r., IV CSK 432/09

   …przez Sądy meriti. Z tych względów zarzut naruszenia art. 83 § 1 k.c. nie może być uznany za przekonywający. 3. Ocena zarzutu naruszenia art. 394 § 1 k.c. w zw. z at. 58 § 1 k.c. wymaga kilku uwag ogólniejszych. Po pierwsze, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie stwierdzono, że „wręczenie…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 lutego 2008 r., I CSK 328/07

   …990 380 zł tytułem zadatku; takie postanowienie wyraźnie wskazuje, że intencją stron było potraktowanie tej kwoty jako zadatku w rozumieniu art. 394 § 1 k.c. Jeżeli postanowienia umowy są sformułowane jednoznacznie, to inne ich rozumienie niż wynika z przyjętych reguł uznawanych w języku, w którym…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 maja 2014 r., II CSK 509/13

   …Nie zastąpił natomiast Sądu Okręgowego w jego funkcji orzeczniczej. Drugim zarzutem, jaki podniosła powódka był zarzut błędnej wykładni art. 394 § 1 k.c., polegającej na przyjęciu, że skuteczne odstąpienie od umowy nie jest konieczną przesłanką zatrzymania zadatku. Zdaniem skarżącej…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 grudnia 2017 r., I CSK 476/17

   …dnia 28 października 2015 r., II CSK 822/14, nie publ.). Odmienne stanowisko skarżącej nie zasługiwało na podzielenie. Zgodnie z przepisem art. 394 § 1 k.c. w razie braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 lutego 2002 r., IV CKN 672/00

   …35 % ceny i odpowiednia kwota została zapłacona przez powoda, pozwana zaś umowy nie wykonała. W tym stanie faktycznym, na podstawie art. 394 § 1 k.c., powodowi przysługiwało uprawnienie do odstąpienia od umowy bez wyznaczania dodatkowego terminu i żądania sumy dwukrotnie wyższej niż dany…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 listopada 2017 r., V CSK 79/17

   …zważył, co następuje: Dla oceny zasadności skargi kasacyjnej zasadnicze znaczenie ma zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 394 § 1 k.c. w związku z art. 65 k.c., § 1 ust. 2 lit. a i b oraz § 4 umowy z dnia 20 sierpnia 2011 r., który w istocie zmierza do zakwestionowania…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 stycznia 2016 r., V CSK 293/15

   …które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności i w związku z tym zadatek podlega zwrotowi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 394 § 1 k.c., w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju, zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 grudnia 2011 r., I CSK 149/11

   …Najwyższy stwierdził, że jeżeli, mimo zastrzeżenia zadatku, umowa nie została wykonana, dochodzi do zbiegu dwóch uprawnień: wynikającego z art. 394 § 1 k.c. oraz z art. 471 k.c. i osobie, której interes został naruszony przez niewykonanie umowy służy wybór między tymi uprawnieniami. W zależności…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 grudnia 2011 r., III CSK 115/11

    …o nieistnieniu takiej wierzytelności, ponieważ wręczona jej w marcu 2007 r. kwota 80.000 (za pokwitowaniem) stanowiła zadatek w rozumieniu art. 394 § 1 k.c., który mógł być zatrzymany w związku z niewykonaniem umowy zobowiązującej do zbycia udziałów we współwłasności nieruchomości, tj.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 394 (862)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.