Art. 411

Pokaż w całym akcie

Art. 411 Kodeksu cywilnego
Art. 411. Nie można żądać zwrotu świadczenia:
1) jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej;
2) jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego;
3) jeżeli świadczenie zostało spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu;
4) jeżeli świadczenie zostało spełnione, zanim wierzytelność stała się wymagalna.

art. 411 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 411 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21

   …świadczącego. Zwrócił ponadto uwagę, że argumentu na rzecz tezy przeciwnej nie dostarcza - wbrew sugestii wyprowadzanej niekiedy z art. 411 pkt 4 k.c. - okoliczność, że zobowiązanie z tytułu nienależnego świadczenia nie było jeszcze wymagalne, gdyż również w tym przepisie chodzi tylko o…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2010 r., III CZP 26/10
3. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 października 2018 r., II CSK 632/17

   …i zastosowania przez Sąd Apelacyjny przepisów art. 385¹ i art. 385² k.c. o niedozwolonych postanowieniach umownych oraz art. 410 w zw. z art. 411 pkt 1 k.c. o nienależnym świadczeniu. Zarzutom tym nie można odmówić słuszności. Zostały również prawidłowo sformułowane (co kwestionował pozwany),…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 sierpnia 2012 r., V CSK 372/11

   …zwrotowi świadczeniem nienależnym, oczywiście o ile nie nastąpiło wyłączenie zwrotu świadczenia na podstawie wskazanego jako naruszony art. 411 k.c. 14 Skarżąca nietrafnie odwołała się do wyroków Sądu Okręgowego z dnia 6 czerwca 2005 r., IX GC 415/05 i wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 kwietnia 2015 r., II PK 134/14

   …na skutek orzeczenia sądowego reaktywującego stosunek pracy. Następcze zaś odpadnięcie podstawy świadczenia wyklucza z góry zastosowanie art. 411 pkt 1 k.c. Przepis ten koresponduje wyłącznie z momentem spełnienia świadczenia. Przy takiej korelacji temporalnej status prawny wypłaconej należności…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 kwietnia 2014 r., I CSK 310/13

   …związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej i ulega 10 - letniemu przedawnieniu. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 411 pkt 1 k.c. Powodowa spółdzielnia otrzymała od strony pozwanej wezwanie z wyliczeniem wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Zakładając…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 lutego 2011 r., I CSK 286/10

   …mimo niedopełnienia warunków określonych powołanymi przepisami, to tak spełnione świadczenie pozwanego podlegałoby ocenie w oparciu o art. 411 pkt 1 k.c. W razie braku podstaw do odmowy wypłaty świadczenia refundacyjnego na tym etapie analizy udostępnionych danych i informacji, pozwany…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 kwietnia 2008 r., I PK 247/07

   …wszystkich zarzutów jego apelacji. W uzasadnieniu skargi podnosi, że chodzi o nierozpoznanie zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 411 pkt 1 k.c. zmierzającego do wykazania, że strona powodowa dokonując wypłaty na rzecz pozwanego wiedziała, że nie jest zobowiązania do świadczenia.…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 31 sierpnia 2021 r., I NSNC 93/20

   …Uzasadniając wskazane naruszenie, Skarżący podniósł, że orzeczenie sądu II instancji o oddaleniu powództwa z uwagi na zastosowanie normy art. 411 pkt 4 k.c. stoi w sprzeczności z celem regulacji oraz prowadzi do niesprawiedliwego społecznie uznania, że niezależnie od tego czy stosunek prawny, z…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 maja 2015 r., II CSK 413/14

    …wzbogaceniu (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Rozważenia wymaga, czy w ustalonych okolicznościach nie znajduje zastosowania art. 411 pkt 1 k.c. Uwalnia on bezpodstawnie wzbogaconego od obowiązku zwrotu świadczenia, jeżeli świadczący nienależnie wiedział, że nie był zobowiązany do…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 411 (1909)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.