Art. 391

Pokaż w całym akcie

Art. 391 Kodeksu cywilnego
Art. 391. Jeżeli w umowie zastrzeżono, że osoba trzecia zaciągnie określone zobowiązanie albo spełni określone świadczenie, ten, kto takie przyrzeczenie uczynił, odpowiedzialny jest za szkodę, którą druga strona ponosi przez to, że osoba trzecia odmawia zaciągnięcia zobowiązania albo nie spełnia świadczenia. Może jednak zwolnić się od obowiązku naprawienia szkody spełniając przyrzeczone świadczenie, chyba że sprzeciwia się to umowie lub właściwości świadczenia.

art. 391 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 391 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 października 2021 r., III PZP 1/21

   …stanie faktycznym mamy do czynienia z konstrukcją umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej (art. 393 k.c.), przez osobę trzecią (art. 391 k.c.), czy też z postanowieniem umownym łączącym w swej treści rozwiązanie przewidziane przez prawodawcę w art. 391 i art. 393 k.c. (umowa…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 maja 2016 r., III CZP 18/16

   …legitymacja czynna do wystąpienia przeciwko gwarantowi z roszczeniem o zapłatę. Umowa gwarancji jest najbardziej zbliżona do przewidzianej w art. 391 k.c. umowy o świadczenie przez osobę trzecią, w której zarówno gwarant jak i dłużnik są zobowiązani do spełnienia świadczenia na rzecz swojego…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 listopada 2011 r., III CSK 38/11

   …na Spółkę obowiązku zwrotu pożyczki z jednoczesnym zwolnieniem pozwanego z tego obowiązku. Zasadne są więc także zarzuty naruszenia art. 391 k.c. oraz art. 9211 w zw. z art. 9215 k.c. Sąd Apelacyjny nie rozważył bowiem możliwości skorzystania przez strony umowy pożyczki z dnia 21 maja…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 czerwca 2005 r., V CK 105/05

   …w związku z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r.; Dz. U. z 2005 r. Nr 1`3, poz. 98). Skarżący nie uzasadnił bliżej naruszenia przepisu art. 391 k.c. Z uzasadnienia kasacji nie wynika bowiem to, czy chodzi o naruszenie tego przepisu w wyniku jego niezastosowania do ustalonego w sprawie stanu…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 lutego 2010 r., I CSK 311/09

   …spółkę. Sądy meriti ustaliły ostatecznie, że wspomniana klauzula stanowi w istocie postać umowy o świadczenie przez osobę trzecią (art. 391 k.c.), w której brak świadczenia przez tę osobę uzasadniał możliwość domagania się odszkodowania od zobowiązanego partnera umowy, tj. od strony…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 kwietnia 2016 r., V CSK 462/15

   …objęta powyższym przepisem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W świetle regulacji umowy o świadczenie przez osobę trzecią, przewidzianej w art. 391 k.c. nie ulega wątpliwości, że gwarant spełniając swoje zobowiązanie wobec beneficjenta spłaca swój, a nie cudzy dług. Jego zobowiązaniem jest…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 czerwca 2005 r., II PK 344/04

   …trzecią, przy założeniu odpowiedniego, w rozumieniu art. 300 k.p., stosowania regulujących te zastrzeżenia umowne przepisów art. 393 k.c. i art. 391 k.c. W ocenie Sądu Najwyższego, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, ten kierunek rozważań nad oceną charakteru prawnego porozumień…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 kwietnia 2015 r., II CSK 546/14

   …wykładni. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W piśmiennictwie zostały przedstawione dwa modele umowy o świadczenie przez osobę trzecią (art. 391 k.c.): wyręczenie oraz quasi-poręczenie. Drugi model - dokładnie odpowiadający okolicznościom faktycznym, które wystąpiły w niniejszej sprawie -…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 stycznia 2016 r., II CSK 185/15

   …instancji kwalifikację prawną umowy z dnia 16 lipca 2012 roku między powodem a R. sp. z o.o. jako umowę o świadczenie przez osobę trzecią (art. 391 k.c.). Z kwalifikacją tą wiążą się zasadnicze dla losów powództwa oraz dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej zagadnienia, po pierwsze, czy umowa ta…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 października 2014 r., IV CSK 29/14

    …która dotyczyła pozwanego i wskazanego tam kręgu osób trzecich, będących członkami jego rodziny. Stanowisko Sądu Apelacyjnego, że przepis art. 391 k.c. nie może być podstawą odpowiedzialności pozwanego za zachowania osób trzecich było trafne. Z umowy o świadczenie przez osobę trzecią,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 391 (265)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.