Art. 385¹

Pokaż w całym akcie

Art. 385¹ Kodeksu cywilnego
Art. 385¹.
§ 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
§ 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
§ 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
§ 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

art. 385¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 385¹ k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17

   …– lecz stwierdzenie, iż wynikająca z umowy reguła zmiennej stopy oprocentowania, stanowiąca element świadczenia głównego w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., nie może być podważona i związana z tym konieczność utrzymania podstawy normatywnej dla określenia należnego oprocentowania i jego…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21

   …co następuje: Punktem wyjścia do rozstrzygnięcia przedstawionych zagadnień prawnych musi być wyjaśnienie charakteru sankcji wskazanej w art. 385¹ § 1 k.c., którą dotknięte jest niedozwolone postanowienie umowne (dalej także - „klauzula abuzywna”), polegającej na tym, że „nie wiąże” ono…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 kwietnia 2022 r., III CZP 40/22

   …postanowienia, nie wchodzi natomiast w grę możliwość zastosowania sankcji związanych z uznaniem postanowienia za niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ k.c. Założenia tego nie można podzielić. Naruszenie natury stosunku zobowiązaniowego w postaci będącej przedmiotem przedstawionego zagadnienia…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 października 2021 r., III CZP 43/20

   …ustawowego limitu, nie oznacza, że każdy z elementów tych kosztów jest uzasadniony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 15 września 2020 r., III CZP 87/19

   …21 kwietnia 2016 r., C-377/14, z dnia 21 grudnia 2016 r., C-154/15, z dnia 7 listopada 2019 r., C-349-351/18). W implementującym dyrektywę art. 385¹ § 2 k.c. ustawodawca określił skutki wprowadzenia do umowy niedozwolonego postanowienia. Stwierdził mianowicie, że sankcją mającą zastosowanie w…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 października 2021 r., III CZP 42/20

   …charakter ma pytanie o to, czy postanowienia określające pozaodsetkowe koszty kredytu (w tym ich wysokość) mogą podlegać ocenie pod kątem art. 385¹ § 1 k.c. (stanowić niedozwolone postanowienia umowne), jeżeli wysokość tych kosztów nie przekracza granic przewidzianych w art. 36a u.k.k. Zgodnie…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 stycznia 2022 r., III CZP 61/22

   …funduszem kapitałowym opłat nie stanowiących kosztów udzielonej ochrony ubezpieczeniowej, na podstawie niedozwolonych postanowień umownych (art. 385¹ k.c.), nie może rozpocząć się zanim konsument dowiedział się lub, rozsądnie rzecz ujmując, powinien dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 stycznia 2020 r., III CZP 51/19

   …właściwych postanowień o.w.u. w aspekcie ich niedozwolonego charakteru (art. 385¹ § 1 zdanie 1 k.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Treść art. 385¹ § 1 zdanie 2 k.c., wyłączającego kontrolę abuzywności postanowień określających główne świadczenia stron, stanowi implementację art. 4 ust. 2…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 6 kwietnia 2018 r., III CZP 114/17

   …zważył, co następuje: Przedstawione zagadnienia prawne wiążą się w punkcie wyjścia z oceną niedozwolonych postanowień umownych w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., dokonywaną w ramach tzw. kontroli incydentalnej. Artykuł 385¹, wprowadzony do Kodeksu cywilnego w celu transpozycji dyrektywy Rady 93/13EWG…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17

    …kształtowania treści wiążących strony postanowień, w celu zastrzegania klauzul niekorzystnych dla konsumenta (klauzul abuzywnych). Zgodnie z art. 385¹ k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 385¹ (16 896)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.