Art. 137

Pokaż w całym akcie

Art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Art. 137.
1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 13 kwietnia 2015 r., I OPS 3/14

   …Jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej…

2. NSA oz. w Gdańsku, wyrok z 4 września 2003 r., II SA/Gd 1552/00

   …zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom na podstawie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./, jeżeli prace związane z realizacją tego celu zostały rozpoczęte po…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 6 października 2009 r., I OSK 1462/08

   …o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa (ust. 5). Zgodnie zaś z treścią art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od…

4. NSA oz. w Krakowie, wyrok z 19 marca 2002 r., II SA/Kr 1948/00

   …w decyzji o wywłaszczeniu". Tym bardziej oczywiście nie może dotyczyć wykładni postanowień art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543. 3. Organy orzekające w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją odmówiły zwrotu…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 kwietnia 2022 r., I OSK 2289/21

   …w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na obrazie prawa materialnego, w postaci: art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (bez podania miejsca publikacji ustawy) oraz na istotnym naruszeniu przepisów postępowania, takich jak: art.…

6. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 15 lutego 2001 r., IV SA 2266/98

   …nią na rzecz innego podmiotu nie powoduje obowiązku zwrotu nieruchomości /art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./. SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zofii…

7. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 2 czerwca 2000 r., I SA 661/99

   …że poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wynika zatem wprost z tej normy, że warunkiem koniecznym żądania poprzedniego…

8. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 12 kwietnia 2000 r., I SA 745/99

   …3 tej ustawy poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że pojęcie "zbędności na cel określony w…

9. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 18 maja 2001 r., I SA 27/00

   …w drodze zasiedzenia, a więc prawa rzeczowego, to zdaniem składu orzekającego, zgodnie z art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ następuje restytucja tego prawa, tj. samoistnego posiadania. Z tych względów…

10. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 12 stycznia 2001 r., I SA 1792/99

    …w upadłości, nie stanowi przesłanki do uznania zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, bo takiej przesłanki nie zawiera powołany przepis art. 137 ust. 1. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, sąd na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 137 (2705)

Historia zmian

Bez zmian od 10 marca 2026 r.