Art. 105

Pokaż w całym akcie

Art. 105 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Art. 105.
1. Powierzchnię każdej nieruchomości objętej scaleniem i podziałem pomniejsza się o powierzchnię niezbędną do wydzielenia działek gruntu pod nowe drogi lub pod poszerzenie dróg istniejących. Pomniejszenie to następuje proporcjonalnie do powierzchni wszystkich nieruchomości objętych scaleniem i podziałem oraz do ogólnej powierzchni działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi i pod poszerzenie dróg istniejących.
2. W zamian za nieruchomości objęte scaleniem i podziałem każdy z dotychczasowych właścicieli lub użytkowników wieczystych otrzymuje odpowiednio na własność lub w użytkowanie wieczyste, nieruchomości składające się z takiej liczby działek gruntu wydzielonych w wyniku scalenia i podziału, których łączna powierzchnia jest równa powierzchni dotychczasowej jego nieruchomości, pomniejszonej zgodnie z przepisem ust. 1. Jeżeli nie ma możliwości przydzielenia nieruchomości o powierzchni w pełni równoważnej, za różnicę powierzchni dokonuje się odpowiednich dopłat w gotówce.
2a. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do samoistnych posiadaczy nieruchomości.
3. (uchylony)
4. Działki gruntu wydzielone pod nowe drogi albo pod poszerzenie dróg istniejących, niebędących drogami powiatowymi, wojewódzkimi lub krajowymi, przechodzą z mocy prawa na własność gminy, a ustanowione na tych działkach prawo użytkowania wieczystego wygasa z dniem wejścia w życie uchwały rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości. Jeżeli działki gruntu zostały wydzielone pod drogi powiatowe, wojewódzkie lub krajowe albo pod poszerzenie tych dróg, stosuje się odpowiednio art. 98 ust. 1.
5. Służebności gruntowe ustanowione na nieruchomościach objętych scaleniem i podziałem podlegają zniesieniu, jeżeli stały się zbędne do korzystania z nowo wydzielonych nieruchomości.

art. 105 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 czerwca 2013 r., I OSK 506/13

   …zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Za takim rozumieniem przepisu art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przemawia bowiem nie tylko wykładnia prawa systemowa, ale i sama istota postępowania scaleniowego. Przyjęcie…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 grudnia 2011 r., I OSK 1538/11

   …odpowiednich dopłat w gotówce, jak też uprawnienie co do uzyskania odszkodowania, bądź obowiązek wniesienia na rzecz gminy opłat adiacenckich (art. 105, 106, 107 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zwanej dalej u.g.n.). Wymieniona regulacja prawna stanowi w niniejszej…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 stycznia 2015 r., I OSK 2802/14

   …powyższego zarzutu. W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego wyroku ma natomiast zarzut błędnej wykładni art. 105 ust. 2 ugn i tego, czy w wyniku scalenia nieruchomości część uczestników tego postępowania może nie otrzymać nowych nieruchomości, tylko…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 stycznia 2013 r., I OSK 845/12

   …był zobowiązany. Ponadto skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego tj. art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, iż z treści tego przepisu nie wynika obowiązek wskazania w uchwale dotyczącej scalenia oraz…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 października 2018 r., II GSK 904/18
6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrok z 26 maja 2011 r., II SA/Bk 677/10

   TEZY Wynikające z art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) uprawnienie uczestnika postępowania do uzyskania…

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 25 kwietnia 2013 r., II SA/Po 137/13

   …0.2664 ha, położony w K., stanowiący własność B. i J. K. został przejęty na rzecz Gminy K. pod drogę publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 105 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.) powierzchnię każdej…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 10 lipca 2012 r., IV SA/Wa 96/12

   …zaskarżonej uchwały zasady i warunki scalania i podziału terenu naruszając przy tym także art. 102 ust. 3 i art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.). Brak jest bowiem podstaw prawnych do uzależnienia w §11 ust. 1…

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 11 grudnia 2009 r., I SA/Wa 1559/09
10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 31 stycznia 2024 r., II SA/Rz 1259/23

    …pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm. - dalej: "u.s.g.") oraz art. 103 ust. 5, art. 104, art. 105 i art. 107 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm. - dalej: "u.g.n.") w związku z…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 105 (30)

Historia zmian

Bez zmian od 10 marca 2026 r.