Art. 112

Pokaż w całym akcie

Art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Art. 112.
1. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 122a, art. 124 ust. 1b, art. 124b, art. 125 i art. 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
2. Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.
3. Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy.
4. Organem właściwym w sprawach wywłaszczenia jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.

art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399)

Orzecznictwo

1. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 24 listopada 2000 r., IV SA 1964/98

   TEZY Zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 października 2011 r., II OSK 1688/11

   …nie jest więc przedmiotem orzekania w decyzji, lecz stanowi jej skutek prawny, gdy decyzja stanie się ostateczna. Wywłaszczenie zdefiniowane w art. 112 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zaś dokonywane w drodze samej decyzji administracyjnej, która ma charakter konstytutywny. W tym…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 maja 2019 r., I OSK 740/19
4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 2635/14
5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 września 2014 r., I OSK 296/13

   …powyższą skargę, wskazał, że bezspornie budowa sieci ciepłowniczej jest inwestycją celu publicznego i podlega regulacji przewidzianej w art. 112 i nast. u.g.n., a jej realizacja m.in. przez działkę nr [...], położoną w [...] przy ul. [...], stanowiącej własność skarżącej, została…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 listopada 2009 r., I OSK 185/09
7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 grudnia 2007 r., I OSK 1759/06

   …przepis. Zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 pkt 2, 3, 4 oraz art. 112 ust. 3 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 2000 Nr 46, poz. 543). Stosownie do art. 112…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 grudnia 2010 r., I OSK 296/10

   …zarzuty naruszenia art. 8 i art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 112 ust. 3, art. 113 ust. 3, art. 116 ust. 1 pkt 5, art. 120, art. 128 i art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 września 2022 r., II FSK 10/20
10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 maja 2020 r., I OSK 1522/19

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 112 (521)

Historia zmian

Bez zmian od 10 marca 2026 r.