Art. 231

Pokaż w całym akcie

Art. 231 Kodeksu cywilnego
Art. 231.
§ 1. Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.
§ 2. Właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem.
§ 3. (uchylony)

art. 231 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 231 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 czerwca 2023 r., III CZP 94/22

   …o zobowiązanie Skarbu Państwa do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na posiadacza samoistnego własności nieruchomości gruntowej (art. 231 § 1 k.c.), Sąd Najwyższy uznał, że poprzez zakaz z art. 2 u.s.z.n. ustawodawca dąży do utrzymania w jak najszerszym zakresie własności Skarbu…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2010 r., III CZP 34/10

   …ma skutek z chwilą jego uprawomocnienia się. (...) Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Dopuszczalność orzekania o roszczeniu przewidzianym w art. 231 k.c. w postępowaniu o dział spadku została w praktyce sądowej przesądzona uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 lutego 2002 r., III CZP 1/02

   …wieczyste nieruchomości. Podmiotowe i przedmiotowe cechy tego roszczenia odróżniają je w sposób zasadniczy od roszczeń przewidzianych w art. 231 k.c. Podmiot wznoszący na gruncie urządzenia infrastruktury technicznej, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., nie jest posiadaczem. Budynki i…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 marca 2003 r., III CZP 99/02

   …do, zaspokojenia z majątku wspólnego długu jednego z małżonków. Przeważający obecnie w orzecznictwie pogląd o dopuszczalności stosowania art. 231 § 1 k.c. do rozliczeń małżonków w postępowaniu o podział majątku wspólnego, zapoczątkowany został uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 1982…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 listopada 2003 r., III CZP 85/03

   …ułamkowych oraz w odniesieniu do kryteriów określenia udziałów we współwłasności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przewidziane w art. 231 § 2 k.c. roszczenie właściciela o wykup działki może być skierowane przeciwko każdemu, kto wzniósł na niej budynek lub inne urządzenie nie będąc do…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 16 października 1986 r., III AZP 16/86

   …zawarcia umowy, przy czym jednak skutki cywilnoprawne powstają z umowy, a nie z decyzji. Przy ustanowieniu użytkowania wieczystego na podstawie art. 231 par. 3 Kc występuje wiele odmienności. Przepis ten m.in. przesądza o obowiązku oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, zastrzegając Skarbowi…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 listopada 2011 r., III CZP 60/11

   …mieszkalny, nie staje się przez to współwłaścicielem tego domu. Osobie tej przysługuje natomiast – przy zachowaniu przesłanek określonych w art. 231 § 1 k.c. – prawo domagania się przeniesienia na nią udziału w wieczystym użytkowaniu oraz przeniesienia własności do części budynku. Sąd Najwyższy…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 16 maja 2019 r., III CZP 109/18

   …znacznie wartość zajętej na ten cel działki, o przeniesienie na niego własności zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem, opartego na art. 231 § 1 k.c. Piśmiennictwo zgodnie przyjmuje ponadto, że nie podlega przedawnieniu roszczenie właściciela gruntu, którego granice przekroczono bez winy…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 października 2007 r., I CSK 223/07

   …r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz.U. nr 97, poz. 1051 ze zm. – dalej: Ustawa) w związku z art. 231 § 1 k.c. przez dopuszczenie przekształcenia własnościowego w stosunku do nieruchomości położonej na terenie parku narodowego. Artykuł 2 Ustawy…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 czerwca 2011 r., I CSK 555/10

    …postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie można uwzględnić zarzutu naruszenia art. 117 § 2 i 3 k.c. w związku z art. 231 § 1 k.c. W wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r. skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, dokonując wykładni tych przepisów, wskazał, że roszczenie o…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 231 (726)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.