Art. 47

Pokaż w całym akcie

Art. 47 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 47.
§ 1. W pierwszej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
§ 2. W pierwszej instancji sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników rozpoznaje sprawy:
1) z zakresu prawa pracy o:
a) ustalenie istnienia lub treści, nawiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy, o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy, o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia i o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy,
b) naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu i o roszczenia z tym związane,
c) odszkodowanie lub zadośćuczynienie w wyniku stosowania mobbingu;
2) ze stosunków rodzinnych o:
a) rozwód,
b) separację,
c) ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa,
d) rozwiązanie przysposobienia.
§ 3. Postanowienia poza rozprawą wydaje sąd w składzie jednego sędziego.
§ 3¹. Zarządzenia wydaje przewodniczący.
§ 3². W sprawach rozpoznawanych w składzie jednego sędziego sędzia ten ma prawa i obowiązki przewodniczącego.
§ 4. Prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy.

art. 47 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 47 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 marca 2009 r., I PZP 8/08

   …4 lutego 2009 r., II PZP 14/08. W sprawie, w której podjęto tę uchwałę - w związku z pytaniem prawnym Sądu Okręgowego, czy w świetle art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy w pierwszej instancji sąd w składzie jednego sędziego i dwóch ławników jest właściwy do rozpoznania…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 czerwca 2013 r., III PZP 2/13

   …Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2009 r., I UK 32/09, LEX nr 518060). Począwszy od 28 lipca 2007 r. w sposób istotny zmodyfikowano treść art. 47 k.p.c., nadając § 1 tego artykułu następującą treść: w pierwszej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego, chyba że przepis…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 stycznia 2008 r., III CZP 112/07

   …uznać, że zastosowanie mają – na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. – przepisy ogólne, określające skład sądu w pierwszej instancji w procesie (art. 47 k.p.c.). Na rzecz pierwszego zapatrywania przemawia okoliczność, że istnieje podobieństwo między uznaniem orzeczenia zagranicznego sądu państwowego a…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 grudnia 2014 r., III SZP 3/14

   …jest zgodne z prawem wydanie zarządzenia o uchyleniu wcześniejszego zarządzenia o rozpoznaniu sprawy w składzie trzech sędziów zawodowych (art. 47 § 4 k.p.c.) oraz jakie następstwa wywołuje niezgodne z prawem uchylenie takiego zarządzenia. Nadto trzeba zauważyć, że - formułując zagadnienie prawne…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 4 lutego 2009 r., II PZP 14/08

   …co następuje: Wstępnie należy zauważyć, że przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne (jego sformułowanie) dotyczy wykładni art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c., która nie ma większego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. W istocie wątpliwość Sądu Okręgowego - jak wynika z uzasadnienia…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 grudnia 2004 r., I PZP 10/04

   …doszło bowiem do przeprowadzenia dalszych rozpraw i wydania wyroku we właściwym składzie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 47 k.p.c. w pierwszej instancji sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników rozpoznaje sprawy z zakresu prawa pracy i…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 lutego 2008 r., III CZP 139/07

   …się na kwestii, jakie było znaczenie tego przepisu przed wejściem w życie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r., w szczególności w kontekście art. 47 § 2 k.p.c. Obecnie, po zmianie dokonanej ustawą z dnia 15 marca 2007 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania cywilnego, ustawy – kodeks postępowania…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 września 2020 r., III PZP 1/20

   …powództwo o ustalenie treści stosunku pracy, czy sposobu jego zakończenia będzie rozpoznawane przez sąd w składzie jednego sędziego (art. 47 § 1 k.p.c.) i niekoniecznie w pierwszej instancji przez sąd rejonowy, a sprawa taka będzie mogła zostać zakwalifikowana jako sprawa z zakresu prawa…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 listopada 2004 r., I PK 42/04

   …art. 201 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., a sąd pierwszej instancji rozpoznaje ją na rozprawie w składzie jednego sędziego i dwóch ławników (art. 47 § 1 k.p.c.). Problem prawny, który wymaga rozważenia sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, jak ma postąpić sąd pierwszej instancji, jeżeli dojdzie do…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 kwietnia 2011 r., II PK 234/10

    …przez Sąd Okręgowy prowadzenia rozprawy z 9 stycznia 2009 r. w składzie jednoosobowym było prawdopodobnie skutkiem niefortunnej nowelizacji art. 47 § 2 k.p.c. dotyczącego składu sądu pracy w pierwszej instancji. Treść art. 47 § 2 k.p.c. została zmieniona przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 47 (191)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.