Art. 38

Pokaż w całym akcie

Art. 38 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 38.
§ 1. Powództwo o:
1) własność lub inne prawa rzeczowe na nieruchomości,
2) posiadanie nieruchomości,
3) roszczenia wynikające z art. 231 Kodeksu cywilnego,
4) roszczenia wynikające z art. 224–228 i art. 230 Kodeksu cywilnego, o ile są związane z nieruchomością
wytacza się wyłącznie przed sąd miejsca położenia nieruchomości, przy czym jeżeli przedmiotem sporu jest służebność gruntowa, właściwość oznacza się według położenia nieruchomości obciążonej.
§ 2. Właściwość powyższa rozciąga się na roszczenia osobiste związane z prawami rzeczowymi i dochodzone łącznie z nimi przeciwko temu samemu pozwanemu.
§ 3. Sąd właściwy może na zgodny wniosek stron przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli przemawiają za tym względy celowości.

art. 38 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 38 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 października 2010 r., II PK 91/10

   …są konkluzje zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w kwestii dopełnienia przez pracodawcę wymagań wypowiedzenia zmieniającego określonych w art. 38 § 1 i art. 45 § 1 k.p.c. (powinno być: k.p.), albowiem pozwana zachowała tryb związkowej konsultacji zamiaru wypowiedzenia powodom warunków pracy…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 grudnia 2014 r., IV CSK 365/14

   …z nieuwzględnienia przez Sąd Apelacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przytoczonych w apelacji przepisów art. 202 w związku z art. 38 § 1, art. 46 § 2 oraz art. 200 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 maja 2003 r., III CZP 24/03

   …dostarczają również przepisy regulujące w postępowaniu rozpoznawczym właściwość wyłączną sądu miejsca położenia nieruchomości. Przepis art. 38 k.p.c. statuuje wyłączną właściwość sądu miejsca położenia nieruchomości we wszystkich sprawach dotyczących praw rzeczowych na nieruchomości. Objęcie…

4. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, zarządzenie z 9 czerwca 2022 r., XI GC 120/22

   …naruszonego posiadania. Powódka jako okoliczność uzasadniającą właściwość tut. Sądu wskazała miejsce położenia nieruchomości zgodnie z art. 38 k.p.c. w zw. z art. 458²§1 pkt 1 k.p.c., wskazując, iż niniejsza sprawa ma charakter gospodarczy. Po doręczeniu pozwu, w związku z zobowiązaniem…

5. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, postanowienie z 12 stycznia 2015 r., II Cz 742/14

   …kosztów postępowanie zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: zażalenie nie jest zasadne. Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 38 k.p.c. nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z przywołanym przepisem, powództwo o własność lub o inne prawa rzeczowe na nieruchomości, jak również…

6. Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowienie z 23 stycznia 2013 r., I ACz 2138/12

   …z okoliczności wskazanych w pozwie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2005 r. sygn. akt III CZP 28/05). Z kolei jak wynika z treści art. 38 § 1 k.p.c. powództwo o własność lub o inne sprawy rzeczowe na nieruchomości, jak również powództwo o posiadanie nieruchomości można wytoczyć wyłącznie…

7. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 15 grudnia 2017 r., I C 122/17

   …Sądu z uwagi na fakt, iż wyłącznie właściwy do rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy w Opolu. Powyższy zarzut wywodzony z treści dyspozycji art. 38 k.p.c. jest chybiony albowiem przepis ten nie ma zastosowania do kwestii poddanej rozstrzygnięciu. Zważywszy na treść dochodzonych przez powoda…

8. Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowienie z 10 listopada 2017 r., XXV C 1227/17

   …W myśl art. 27 § 1 k.p.c. Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. Zgodnie z art. 38 k.p.c. powództwo o własność lub o inne prawa rzeczowe na nieruchomości, jak również powództwo o posiadanie nieruchomości można wytoczyć wyłącznie…

9. Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowienie z 11 stycznia 2017 r., XXIII Gz 1377/16

   …polemiczny charakter i pozbawione są podstaw. Sąd Rejonowy słusznie ocenił, że właściwość miejscowa tutejszego sądu nie wynika ani z treści art. 38 § 1 k.p.c. ani z treści art. 33 k.p.c., gdyż przepisy te nie mają zastosowania. Przepis art. 38 k.p.c. dotyczy bowiem jedynie pewnych kategorii spraw w…

10. Sąd Okręgowy w Kaliszu, postanowienie z 9 lutego 2016 r., II Cz 859/15

    …Przepis ten bowiem mówi o powództwie o posiadanie nieruchomości. Natomiast niniejsze powództwo jest powództwem o zapłatę, do którego art. 38 k.p.c. nie ma zastosowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., orzec jak w sentencji. W.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 38 (58)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.