Art. 442
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.
Art. 442. Jeżeli stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd:
1) właściwy do rozpoznania sprawy – sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym; #
2) przełożony nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy – sąd właściwy do rozpoznania sprawy z urzędu przedstawia akta sprawy temu sądowi przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym, mającemu siedzibę poza obszarem właściwości sądu przekazującego. #
Art. 44² Kodeksu postępowania cywilnego Art. 44². Jeżeli stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd: 1) właściwy do rozpoznania sprawy – sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym; 2) przełożony nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy – sąd właściwy do rozpoznania sprawy z urzędu przedstawia akta sprawy temu sądowi przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym, mającemu siedzibę poza obszarem właściwości sądu przekazującego.
art. 44² ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)
art. 44² k.p.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 56/22
…2022 r., zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 2 lipca 2021 r., sygn. akt XV Ca (…), „Czy art. 44² pkt 1 k.p.c. stosuje się do spraw będących w toku w chwili wejścia tego przepisu w życie?”, a w razie odpowiedzi pozytywnej, „Czy sąd drugiej instancji…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II CO 108/19
…2019 r., niezależnie od tego, czy w sprawie rozpoznawanej mają one znaczenie i wpływ na wydawane rozstrzygnięcie. Ocena zgodności art. 44² pkt 1 k.p.c. w zakresie, w jakim pomija inne niż Skarb Państwa strony postępowania, o którym mowa w tym przepisie, z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 w…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , V CO 294/19
…cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469 ze zm., dalej jako: „ustawa nowelizująca”) wprowadzone zostały przepisy art. 44¹ i art. 44² k.p.c. Przepis art. 44¹ k.p.c. stanowi, że Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym,…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II PO 10/20
…Najwyższego kierującego IPiUS, na podstawie art. 80 § 1 uSN, w celu wyznaczenia przez ten skład orzekający, na podstawie art. 44 § 1 lub art. 44² k.p.c., innego równorzędnego, w stosunku do ID SN, sądu (Izby Sądu Najwyższego) do rozpoznania sprawy, z uwagi na zachodzące, w świetle wniosków…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II PO 11/20
…Najwyższego kierującego IPiUS, na podstawie art. 80 § 1 uSN, w celu wyznaczenia przez ten skład orzekający, na podstawie art. 44 § 1 lub art. 44² k.p.c., innego równorzędnego, w stosunku do ID SN, sądu (Izby Sądu Najwyższego) do rozpoznania sprawy, z uwagi na zachodzące, w świetle wniosków…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II PO 9/20
…Najwyższego kierującego IPiUS SN, na podstawie art. 80 § 1 uSN, w celu wyznaczenia przez ten skład orzekający, na podstawie art. 44 § 1 lub art. 44² k.p.c., innego równorzędnego, w stosunku do ID SN, sądu (Izby Sądu Najwyższego) do rozpoznania sprawy, z uwagi na zachodzące, w świetle wniosków…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV KO 90/25
…W ramach rozważań stwierdził, że cyt. „nie może być wątpliwości, iż w rozpatrywanym przypadku zaktualizowałoby się zastosowanie art. 44² k.p.c., gdyby to przyjąć poprzez art. 558 k.p.k. W konsekwencji oznaczałoby to, że sędziowie sądu właściwego do jej rozpoznania w postępowaniu…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I KO 96/26
…następuje. Wystąpienie zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Poznaniu jest zasadne. Względy prawne i aksjologiczne leżące u podstaw art. 44² pkt 1 k.p.c., zwłaszcza postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, przemawiają za jego stosowaniem w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie.…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III KO 152/26
…Wystąpienie zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie jest zasadne. Względy prawne i aksjologiczne leżące u podstaw art. 44² pkt 1 k.p.c., zwłaszcza postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, przemawiają za jego stosowaniem w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie.…
- Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, zarządzenie z , II C 1184/20
…jako statio fisci w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji jest zupełnie oczywistym, że nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie art. 44² k.p.c., dotyczący wyłącznie przypadków, gdy państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd. Co…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 442 (35)
Historia zmian
Bez zmian od 24 marca 2026 r.