Art. 50

Pokaż w całym akcie

Art. 50 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 50.
§ 1. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.
§ 2. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana.
§ 3. Do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie sędziego:
1) sędzia, którego dotyczy wniosek, może podejmować dalsze czynności;
2) nie może zostać wydane orzeczenie lub zarządzenie kończące postępowanie w sprawie.

art. 50 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 50 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 maja 2022 r., III CZP 83/22

   …sędziego, którego bezstronność może budzić uzasadnioną wątpliwość, nastąpiło możliwie w jak najwcześniejszej fazie postępowania (por. także art. 50 § 2 k.p.c.), w każdym zaś razie przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (art. 50 § 3 k.p.c.). Jeżeli zażalenie nie zostanie…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 czerwca 2016 r., V CSK 649/15

   …w skład którego wchodził sędzia objęty wnioskiem uczestników o wyłączenie, przez co doszło, zdaniem skarżących, do naruszenia art. 49 i art. 50 § 3 k.p.c. oraz wydaniem na rozprawie apelacyjnej postanowienia o odrzuceniu ponownego i opartego na tych samych podstawach wniosku uczestników o…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 listopada 2011 r., II CSK 182/11

   …art. 130 k.p.c., natomiast zawiera nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 49 i art. 52 k.p.c. oraz bezskuteczny zarzut naruszenia art. 50 § 3 k.p.c. Powód we wniosku o wyłączenie sędziów wskazał bowiem okoliczności, które w świetle art. 49 k.p.c. nie mogą stanowić podstawy wyłączenia, co…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 maja 2021 r., II DPUA 1/21

   …posiedzenia niejawnego bez udziału stron, tj. od dnia 27 października 2020r. Jeżeli chodzi natomiast o zarzut polegający na naruszeniu art. 50 § 3 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. wydaniu przez Sąd orzeczenia w składzie Przewodniczącego, w stosunku do którego został złożony wniosek o…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 grudnia 2014 r., III SPP 232/14

   …orzekania sędziów Sądu Apelacyjnego w […]. Skorzystanie przez stronę z uprawnień procesowych (złożenie wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 50 k.p.c.), które może prowadzić do wydłużenia postępowania sądowego, niewątpliwie rzutuje na ocenę przewlekłości postępowania co do istoty sprawy (por.…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 kwietnia 2004 r., III CO 2/04

   …jednak wypadku konieczny jest indywidualny wniosek dotyczący każdego sędziego oraz orzeczenie o jego wyłączeniu w konkretnej sprawie. Przepis art. 50 k.p.c. wymaga, aby wniosek o wyłączenie sędziego został zgłoszony na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy, z…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 maja 2012 r., III CZP 9/12

   …bez wątpienia jednak w kodeksie postępowania cywilnego podstawowe znaczenie przywiązano do pism procesowych, gdyż z niewielkimi wyjątkami (np. art. 50 i 466 k.p.c.) przyjęto, że poza rozprawą (posiedzeniami jawnymi) strony porozumiewają się między sobą oraz z sądem wyłącznie w drodze pisemnej…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05

   …co do tego, kiedy można przyjąć spełnienie przez skarżącego tego wymagania. Instytucja uprawdopodobnienia występuje w wielu przepisach, np. art. 50, 169 § 2, art. 243, 7301 k.p.c., jednakże w żadnym z nich nie została określona ani co do istoty, ani charakteru. Jedynie art. 243 k.p.c.…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 września 1994 r., I PO 10/94

   …sędziego i przez stronę. Mianowicie sędzia zgłasza "żądanie" wyłączenia od rozpoznania sprawy, natomiast strona - "wniosek". Poza tym w myśl art. 50 k.p.c. wniosek o wyłączenie sędziego zgłoszony przez stronę powinien zawierać "przyczyny uprawdopodobniające" wyłączenie (§ 1 i § 2), natomiast…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 maja 2010 r., II PK 344/09

    …W judykaturze, w zakresie tej instytucji (wyłączenia sędziego na wniosek), wyrażono też pogląd, że jedynie rozpoznanie sprawy z naruszeniem art. 50 § 3 k.p.c. przez sędziego, co do którego następnie zapadło orzeczenie o jego wyłączeniu lub wniosek o wyłączenie oparty na art. 49 k.p.c. nie został w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 50 (127)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.