Art. 31

Pokaż w całym akcie

Art. 31 Kodeksu karnego
Art. 31.
§ 1. Nie popełnia przestępstwa, kto, z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem.
§ 2. Jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
§ 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się, gdy sprawca wprawił się w stan nietrzeźwości lub odurzenia powodujący wyłączenie lub ograniczenie poczytalności, które przewidywał albo mógł przewidzieć.

art. 31 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 31 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 maja 2018 r., III CZP 108/17

   …art. 239-293, zeszyt 6, Warszawa 1936, s. 451). Należy jednak zauważyć, że kodeks karny z 1932 r., odmiennie niż obowiązujący art. 31 § 1 k.k., traktował kwestię niepoczytalności sprawcy, stanowiąc, że sprawca taki nie podlega karze (art. 17 k.k. z 1932 r.). W piśmiennictwie…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 lutego 2005 r., I KZP 36/04

   …ustawowego wprost wskazano, że „oparcie zasad orzekania kary łącznej na dwóch różnych przesłankach: bądź na jednoczesności skazania (art. 31 k.k. z 1932 r.), bądź na skazaniach za przestępstwa popełnione przed wydaniem przez sąd pierwszej instancji prawomocnego wyroku, co do…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 czerwca 2010 r., I KZP 6/10

   …organ procesowy powziął wątpliwości co do tego, czy sprawca mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenie lub pokierować swoim postępowaniem (art. 31 § 1 k.k.) albo, czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem nie była w znacznym stopniu ograniczona (art. 31 § 2 k.k.),…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 lutego 2011 r., I UK 300/10

   …się przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k. i art. 11 § 2 k.k. w warunkach ograniczonej poczytalności (art. 31 § 2 k.k.), nie była i nie jest konieczna dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącego, Sąd Apelacyjny nieprawidłowo przyjął, że popełnienie czynu…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 stycznia 2019 r., III KK 662/18

   …co do tego, czy sprawca mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenie lub pokierować swoim postępowaniem (art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k.), albo, czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona (art. 79 § 1 pkt 3…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 stycznia 2012 r., III KK 176/11

   …zasygnalizowano, że w jeszcze innej opinii wydanej wcześniej biegli stwierdzili u podejrzanego działanie w warunkach określonych w art. 31 § 2 k.k. Na podobnym założeniu opiera się również pisemna odpowiedź na kasację prokuratora Prokuratury Okręgowej w T., który dołączył do niej odpisy…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 marca 2002 r., III KKN 329/99

   …prawa nie zwalnia sądu z obowiązku ustalenia, czy oskarżony, który według opinii biegłych psychiatrów jest niepoczytalny w rozumieniu art. 31 § 1 k.k., popełnił zarzucony mu czyn, a pogląd przeciwny, wyrażony wprost w uzasadnieniu sądu pierwszej instancji i zaaprobowany przez sąd drugiej…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 marca 2013 r., III KK 432/12

   …organ procesowy powziął wątpliwości co do tego, czy sprawca mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenie lub pokierować swoim postępowaniem (art. 31 § 1 k.k.) albo, czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem nie była w znacznym stopniu ograniczona (art. 31 § 2 k.k.),…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 grudnia 2012 r., II KK 326/12

   …r., V KK 347/11, OSNKW 2012, z. 2, poz. 15). W stosunku do sprawców popełniających czyny zabronione w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1 k.k. wyłączne zastosowanie ma przepis art. 94 § 1 k.k., przewidujący orzeczenie, po spełnieniu określonych w nim przesłanek, jedynie o…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 31 sierpnia 2017 r., V CSK 591/16

    …można przypisać winę. Z punktu widzenia prawa karnego przestępstwem jest tylko czyn, za który sprawcy można przypisać winę. Podkreśla to art. 31 § 1 k.k., który stwierdza, że nie popełnia przestępstwa, kto z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 31 (2597)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.