Art. 23

Pokaż w całym akcie

Art. 23 Kodeksu karnego
Art. 23.
§ 1. Nie podlega karze współdziałający, który dobrowolnie zapobiegł dokonaniu czynu zabronionego.
§ 2. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do współdziałającego, który dobrowolnie starał się zapobiec dokonaniu czynu zabronionego.

art. 23 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 23 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 września 2009 r., III KK 58/09

   …podżegania, to całość rozumowania w zakresie wskazanej problematyki, i to niezależnie od formy stadialnej tego czynu, dyktuje treść przepisu art. 23 k.k. To ta bowiem regulacja – a nie art. 15 12 k.k., który normuje czynny żal jedynie co do usiłowania dokonania czynu zabronionego przez sprawcę…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 sierpnia 2004 r., V KK 78/04

   …zarzuty naruszenia prawa materialnego Sąd Najwyższy uznał, iż zasadne są te, które w kasacjach obrońców obu oskarżonych wskazują na obrazę art. 23 § 1 k.k. O zastosowanie normy wyrażonej w tym przepisie wnosili obrońcy w apelacjach od wyroku sądu pierwszej instancji. Wnioski nie zostały jednak…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 listopada 2014 r., IV KK 246/14

   …Z uwagi na uchylenie pkt III. 9) wyroku Sądu Apelacyjnego zbędnym było rozpoznawanie podniesionego w kasacji zrzutu naruszenia art. 23 k.k., który powiązany był z przypisaniem A.K. odpowiedzialności karnej za przestępstwo z pkt XII wyroku Sądu I instancji. Z kolei zarzut naruszenia…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 września 2015 r., III KK 131/15

   …§ 2 k.k. WP; i to nie tylko co do czynu z pkt 2, ale także do czynu z pkt 1. Do przemodelowania i ograniczenia tej klauzuli doszło dopiero w art. 23 § 3 k.k. z 1969 r., a jeszcze bardziej w art. 26 § 4 k.k. z 1997 r. (zob. też J. Lachowski: Stan wyższej konieczności w polskim prawie karnym,…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 sierpnia 2012 r., II KK 182/12

   …zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 22 dekretu z dnia 13.VI.1946 r. (Dz. U. Nr 30 poz. 192) w związku z art. 18 § 1 k.k. i art. 23 § 1 k.k. skazał go na karę dwóch miesięcy i dwóch tygodni aresztu. Na podstawie art. 58 k.k. na poczet wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 grudnia 2020 r., I DO 52/20

   …godził się na to, iż wykonując rozkaz popełnia przestępstwo. Sąd nadto miał w polu widzenia inną okoliczność prawną a uregulowaną w przepisie art. 23 k.k. z 1969 r. stanu wyższej konieczności (jego odpowiednikiem w obecnie obowiązującym kodeksie karnym jest art. 26). Przepis ten jest zbliżony do…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 2 lipca 2021 r., I DI 3/21

   …godził się na to, iż wykonując rozkaz popełnia przestępstwo. Sąd nadto miał w polu widzenia inną okoliczność prawną a uregulowaną w przepisie art. 23 k.k. z 1969 r., dotycząca stanu wyższej konieczności (jego odpowiednikiem w obecnie obowiązującym kodeksie karnym jest art. 26). Przepis ten jest…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 maja 2003 r., SNO 18/03

   …w pełni rzeczywistości, a wnioski w nim zawarte godzą w dobre imię sędziów, co może rodzić odpowiedzialność sędziego wizytatora na mocy art. 23 k.k. i art. 24 k.c. oraz, że sędzia wizytator zawarł w protokole wizytacji pokrętne twierdzenia, a także poprzez sugerowanie potrzeby zmiany…

9. Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrok z 29 kwietnia 2016 r., XVII Ka 999/15

   …że zachowanie oskarżonego powinno być rozpatrywane nie w kontekście art. 15 § 1 k.k., jak to uczynił Sąd I instancji oraz skarżący, ale art. 23 § 1 k.k. Oskarżony dopuścił się przypisanego mu czynu działając wspólnie i w porozumieniu z dwoma innymi osobami, dlatego jego ewentualną bezkarność…

10. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, uzasadnienie z 29 lipca 2021 r., II AKa 34/21

    …próbował odwrócić skutki pożaru wzywając odpowiednie służby umożliwiał nawet zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary w oparciu o art. 23 § 2 k.k. Prokuratora 1. rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec B. P. kary 15 lat pozbawienia wolność, podczas gdy znaczny stopień społecznej…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 23 (207)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.