Art. 16

Pokaż w całym akcie

Art. 16 Kodeksu karnego
Art. 16.
§ 1. Przygotowanie zachodzi tylko wtedy, gdy sprawca w celu popełnienia czynu zabronionego podejmuje czynności mające stworzyć warunki do przedsięwzięcia czynu zmierzającego bezpośrednio do jego dokonania, w szczególności w tymże celu wchodzi w porozumienie z inną osobą, uzyskuje lub przysposabia środki, zbiera informacje lub sporządza plan działania.
§ 2. Przygotowanie jest karalne tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi.

art. 16 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 16 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 grudnia 2006 r., III KK 273/06

   …nigdy, w myśl zasady cogitationis poenam nemo patitur), b) czynności przygotowawczych (karanych wyjątkowo, gdy ustawa tak stanowi – art. 16 § 2 k.k.), c) usiłowania (z reguły karanego), d) dokonania (zawsze karanego). Nie wszystkie jednak czyny, co jest oczywiste, przechodzą przez pełny…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 maja 2007 r., V KK 265/06

   …dochodzi do dokonania. O ile jednak usiłowanie jest zawsze karalne (art. 13 § 1 k.k.), to przygotowanie tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi (art. 16 § 2 k.k.). W przypadku przestępstwa pobicia (art. 158 § 1 k.k.) ustawa nie penalizuje przygotowania. Odpowiedzialność karna rozpoczyna się zatem od…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 1 kwietnia 2005 r., IV KK 309/04

   …w tej publikacji, jak i w innych Autor ten podkreślał ogromne znaczenie dla interpretacji znamienia „bezpośredniości” usiłowania treści art. 16 § 1 k.k., określającego czym jest przygotowanie. Tę linię argumentacji w niniejszej sprawie wykorzystał też Sąd Apelacyjny, a obrońcy skazanych nawet…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 października 2013 r., III KK 184/13

   …gdy sprawca główny nie odpowiadałby karnie (np. z powodu niepoczytalności), a rola pomocnika przerodziłaby się w rolę sprawcy kierowniczego (art. 16 k.k. – z 1969 r. przyp. SN). Za oczywiste uznać należałoby w takim wypadku, że sprawca taki mógłby odpowiadać za zagarnięcie mienia społecznego…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 kwietnia 2009 r., IV KK 14/09

   …osób i godząc się na to, w wyniku czego po użyciu broni (...) doznali ciężkiego uszkodzenia ciała w postaci ran postrzałowych, tj. o czyn z art. 16 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. z 1969 r. W związku z tym trzeba stwierdzić, że zmiana opisu czynu co do sposobu działania skazanego nie narusza…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 stycznia 2005 r., V KK 364/04

   …realizowało „przygotowanie” w jego ustawowej formule, gdyż stwarzało warunki do przedsięwzięcia czynu zmierzającego do dokonania (art. 16 § 1 k.k.). Ten aspekt uszedł uwagi Sądu Okręgowego, który rozpoznanie sprawy ograniczył tylko do zarzutu podniesionego w apelacji, nie dostrzegając…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 1 marca 2004 r., V KK 248/03

   …K. – jako oczywiście bezzasadną (...) Z u z a s a d n i e n i a : Leszek K. i Andrzej Ś. stanęli pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 16 § 1 k.k. w zw. z art. 201 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i art. 10 § 2 k.k. (z 1969 r.). Każdemu z oskarżonych (odpowiadających…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 1 września 2011 r., V KK 43/11

   …jest to ostatnia czynność sprawcy dzieląca go od dokonania. O tym, że zachowanie oskarżonego wykroczyło poza granice wyznaczone treścią art. 16 § 1 k.k. i weszło w fazę bezpośredniego zmierzania do dokonania przedsiębranego przestępstwa decydujące było to, iż podjął on konkretne zabiegi…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 czerwca 2006 r., WK 8/06

   …jednostki, zostanie zatrzymany, zachodzi usiłowanie dokonania wskazanego przestępstwa (art. 13 § 1 k.k.) a nie przygotowanie do niego (art. 16 § 1 k.k.). Przewodniczący: sędzia SN M. Buliński. Sędziowie SN: W. Błuś (sprawozdawca), E. Matwijów. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk.…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 czerwca 2016 r., V KK 30/16

    …określone w art. 18 § 3 k.k. polega na ułatwianiu innej osobie czynu zabronionego i znamiona wskazane w tym właśnie przepisie, a nie w art. 16 § 1 k.k., wypełnił S. G. Oskarżony dopuścił się więc nie fazy stadialnej „własnego” przestępstwa, lecz postaci zjawiskowej przestępstwa, którego…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 16 (229)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.