Art. 10

Pokaż w całym akcie

Art. 10 Kodeksu karnego
Art. 10.
§ 1. Na zasadach określonych w tym kodeksie odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat.
§ 2. Nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuszcza się czynu zabronionego określonego w art. 134, art. 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166, art. 173 § 1 lub 3, art. 197 § 1, 1a, 3, 4 lub 5, art. 223 § 2, art. 252 § 1 lub 2 oraz w art. 280, może odpowiadać na zasadach określonych w tym kodeksie, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne.
§ 2a. Nieletni, który po ukończeniu 14 lat, a przed ukończeniem 15 lat, dopuszcza się czynu zabronionego określonego w art. 148 § 2 lub 3, może odpowiadać na zasadach określonych w tym kodeksie, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają oraz zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że stosowanie środków wychowawczych lub poprawczych nie jest w stanie zapewnić resocjalizacji nieletniego.
§ 3. W wypadku określonym w § 2 orzeczona kara nie może przekroczyć dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo, które nie jest zagrożone karą dożywotniego pozbawienia wolności. W wypadkach określonych w § 2 i 2a sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
§ 4. W stosunku do sprawcy, który popełnił występek po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem lat 18, sąd zamiast kary stosuje środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane dla nieletnich, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają.

art. 10 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 10 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 września 2009 r., III KK 105/09

   …będącego następstwem obrazy prawa materialnego, a nie skierowany bezpośrednio wobec orzeczenia Sądu pierwszej instancji zarzut obrazy art. 10 § 1 k.k. i art. 1 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich w zw. z art. 12 k.k. Skoro Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 maja 2015 r., II KK 60/15

   …i podniesionymi zarzutami. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów trzeba przypomnieć, że w kontekście twierdzenia skarżącego o obrazie art. 10 k.k., Sąd odwoławczy uzupełnił podstawę skazania za czyn przypisany C. Z. o przepis art. 10 § 2 k.k. Zasadnie jednak nie dostrzegł potrzeby…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 września 2008 r., WK 22/08

   …Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1979 r., V KRN 279/79, OSNKW 1980, z. 3, poz. 27). Niezbędnym warunkiem do rozważenia zastosowania art. 10 § 4 k.k., jest zebranie możliwie pełnych informacji o młodocianym, w szczególności dotyczących jego stopnia rozwoju, właściwości i warunków…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 czerwca 2014 r., II KK 24/14

   …w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Trafność tego przekonania nie budzi wątpliwości, skoro opiera się ono na poprawnej wykładni normy art. 10 § 1 k.k., dokonanej w kontekście tych przesłanek, od których kodeks karny w art. 12 uzależnia przyjęcie czynu ciągłego i jest ono obecnie…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 grudnia 2012 r., III KK 289/12

   …skarżącego – orzeczona ze względu na to, że w chwili czynu skazany był nieletni. Sąd Najwyższy zważył co następuje. W istocie przepis art. 10 § 3 k.k. zastrzega, ze wobec sprawców nieletnich w chwili czynu, a ponoszących wyjątkowo odpowiedzialność karną na podstawie art. 10 § 2 k.k., kara…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 31 sierpnia 2017 r., V CSK 590/16

   …generalnie wyróżnić elementy podmiotowe oraz przedmiotowe. Podmiotem przestępstwa może być osoba fizyczna, która ukończyła siedemnaście lat (art. 10 § 1 k.k.). W przypadku niektórych przestępstw, do odpowiedzialności karnej wyjątkowo może być pociągnięta osoba, która ukończyła piętnaście lat (art.…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 marca 2016 r., WA 2/16

   …Kopydłowskiego w sprawie płk. w st. spocz. S. W. oskarżonego z art. 165 § 2 k.k. z 1969 r. w zb. z art. 160 § 2 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 10 § 2 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 2 § 1 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1988 r. o Instytucie Pamięci Narodowej -…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 grudnia 2001 r., V KKN 67/01

   …...”, to jest popełnienia przestępstwa określonego w art. 148 § 1 k.k. z 1969 r. i art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i w zw. z art. 10 § 2 k.k. z 1969 r. – i na podstawie art. 148 § 1 k.k., a także art. 40 § 1 k.k. z 1969 r. skazał ich na kary po 25 lat pozbawienia wolności i 10 lat…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 stycznia 2012 r., II CSK 157/11

   …Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 1986 r., II KR 59/86, OSNPG 1986/12/159). 6 Jednakże w okolicznościach wskazanych w art. 13 u.p.n. oraz w art. 10 § 2 k.k. z 1969 r., czyn karalny może być osądzony jako przestępstwo, a sprawca – skazany na karę. Czyn ten – mimo że popełniony przez nieletniego –…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 stycznia 2010 r., V KK 235/09

    …Pomijając kwestię doktrynalnych rozbieżności co do charakteru zmiany w gramatycznej konstrukcji przepisu art. 11 § 1 k.k., w relacji do art. 10 § 1 k.k. z 1969 r. (zob. zwłaszcza J. Majewski: „Ten sam czyn” jako jedna z przesłanek kumulatywnej kwalifikacji w: Zbieg przepisów oraz zbieg…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 10 (713)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.