Art. 21

Pokaż w całym akcie

Art. 21 Kodeksu karnego
Art. 21.
§ 1. Okoliczności osobiste, wyłączające lub łagodzące albo zaostrzające odpowiedzialność karną, uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą.
§ 2. Jeżeli okoliczność osobista dotycząca sprawcy, wpływająca chociażby tylko na wyższą karalność, stanowi znamię czynu zabronionego, współdziałający podlega odpowiedzialności karnej przewidzianej za ten czyn zabroniony, gdy o tej okoliczności wiedział, chociażby go nie dotyczyła.
§ 3. Wobec współdziałającego, którego nie dotyczy okoliczność określona w § 2, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

art. 21 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 21 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 sierpnia 2013 r., WA 16/13

   …niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego. W odniesieniu zaś do zarzutu apelacyjnego dotyczącego przestępstwa z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k., zbędne jest ponowne cytowanie argumentów przytaczanych w wypadku czynu zarzuconego mjr.…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 lutego 2025 r., I KK 48/23

   …do P. B. oraz zmieniony nim wyrok Sądu I instancji, w części odnoszącej się do przypisanego mu czynu z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. Jednocześnie, wobec tego, że doszło już do przedawnienia karalności wskazanego czynu, konieczne było wydanie orzeczenia następczego w postaci…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 marca 2009 r., V KK 319/08

   …Sędziowie SN: W. Błuś, D. Rysińska. Prokurator Prokuratury Krajowej: Z. Goszczyński. Sąd Najwyższy sprawie Andrzeja R., skazanego z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 228 § 3 k.k. i w zw. z art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 2 marca 2009 r., kasacji, wniesionej…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 marca 2014 r., III KK 396/13

   …że zgodnie z art. 20 § 2 k.k.s. do przestępstw skarbowych (ale już nie do wykroczeń o tym charakterze) stosuje się odpowiednio m.in. art. 21 § 2 k.k. Oznacza to, że możliwe jest, także na gruncie Kodeksu karnego skarbowego, przypisanie współdziałania przy popełnieniu przestępstwa…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 grudnia 2013 r., III KK 420/13

   …w G. uznał oskarżonych: 1) D. M. za winnego popełnienia czynów z art. 231 § 1 i 2 kk w zb. z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 189 § 1 kk w zw. z art. 21 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i z art. 231 § 1 i 2 kk w zb. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 21 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Na mocy art. 85 kk w…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 czerwca 2008 r., IV KK 39/08

   …wykonanie groźby. Jednocześnie w kontekście wspomnianych zasad indywidualizacji odpowiedzialności należało w sprawie uwzględnić (art. 20, art. 21 § 1 k.k.), że okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną bezpośredniego wykonawcy czynu (jak choćby brak możliwości przypisania mu winy) nie…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 października 2013 r., II KK 81/13

   …współsprawstwa do przestępstwa z art. 296 § 1 k.k. należy przy tym mieć dodatkowo na uwadze skutkowy charakter tego przestępstwa oraz treść art. 21 § 2 k.k., co oznacza, że extraneus może odpowiadać karnie za współsprawstwo tego przestępstwa, jeżeli tylko miał świadomość współdziałania ze…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 października 2005 r., II KK 184/05

   …cechy podmiotu po stronie sprawcy bezpośredniego (i to niezależnie, czy wywodzić konieczność jej występowania z art. 18 § 3 k.k. czy z art. 21 k.k.). Innymi słowy, obrońca skazanego utożsamia kwestię świadomości pomocnika co do istnienia szczególnej cechy po stronie sprawcy bezpośredniego z…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 marca 2015 r., III KK 407/14

   …Wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 21 grudnia 2012 r.: 1) M. G. został uznany winnym czynu: - z art. 62 § 2 k.k.s. i art. 18 § 3 k.k. i art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zb. z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt. 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 lutego 2013 r., II KK 51/12

    …popełnionych w ciągu o jakim mowa w art. 91 § 1 k.k. i kwalifikowanych z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. (pkt 1.a wyroku), natomiast Sąd Apelacyjny uznał (pkt I.3 wyroku), iż dwa z tych przestępstw wyczerpują dyspozycję art. 296 § 1 i 2 k.k. w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 21 (272)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.