Art. 18

Pokaż w całym akcie

Art. 18 Kodeksu karnego
Art. 18.
§ 1. Odpowiada za sprawstwo nie tylko ten, kto wykonuje czyn zabroniony sam albo wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, ale także ten, kto kieruje wykonaniem czynu zabronionego przez inną osobę lub wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, poleca jej wykonanie takiego czynu.
§ 2. Odpowiada za podżeganie, kto chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, nakłania ją do tego.
§ 3. Odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie, w szczególności dostarczając narzędzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji; odpowiada za pomocnictwo także ten, kto wbrew prawnemu, szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego swoim zaniechaniem ułatwia innej osobie jego popełnienie.

art. 18 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 18 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 października 2003 r., I KZP 11/03

   …w zasadzie nie wymaga zajęcia stanowiska w kwestii skutkowego, bądź bezskutkowego charakteru podżegania w świetle uregulowania zawartego w art. 18 § 2 k.k. Brak jest bezpośredniego powiązania między tymi zagadnieniami, ponieważ nie ulega wątpliwości, że forma stadialna, jaką jest usiłowanie,…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 kwietnia 2004 r., V KK 351/03

   …ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu (...). Sąd Najwyższy zważył: Co do kasacji obrońcy Roberta Ł. (...) Odnosząc się do zarzutu obrazy art. 18 § 1 k.k. trzeba zauważyć, że zgodnie z brzmieniem tego przepisu, odpowiada za sprawstwo także ten, kto wykonuje czyn zabroniony wspólnie i w…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 1 marca 2005 r., III KK 208/04

   …komponentem współsprawstwa jest osobiste wykonanie czynności należącej do znamion czasownikowych przestępstwa. Dla przyjęcia współsprawstwa (art. 18 § 1 k.k.) nie jest konieczne, aby każda z osób działających w porozumieniu realizowała własnoręcznie znamiona czynu zabronionego, czy nawet część tych…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 października 2013 r., III KK 184/13

   …Najwyższy zważył, co następuje. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że uznając oskarżonego L. M. za winnego popełnienia czynu określonego w art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k., Sąd Rejonowy jednocześnie ustalił, iż dopuszczając się tego przestępstwa w formie zjawiskowej…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 sierpnia 2009 r., II KK 36/09

   …SA (del. do SN) K. Klugiewicz. Prokurator Prokuratury Krajowej: Z. Goszczyński. Sąd Najwyższy w sprawie Adriana G., skazanego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r., i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 grudnia 2011 r., II KK 162/11

   …okazały się zasadne. Pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za popełnienie czynu zabronionego „wspólnie i w porozumieniu” z inną osobą (art. 18 § 1 k.k.), zawsze wymaga ustalenia, na czym polegało konkretne zachowanie realizujące znamiona współsprawstwa. Nawet przyjmując, że owo współsprawstwo…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 kwietnia 2006 r., V KK 316/05

   …znamiona podżegania do zabójstwa popełnionego w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie, tj. przestępstwa określonego w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. Natomiast zlecenie i opłacenie pobicia Małgorzaty G. uznał sąd za przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 października 2005 r., II KK 184/05

   …istniała osoba indywidualnie oznaczona, względem działań której podejmowane były przez pomocnika czynności określone w dyspozycji przepisu art. 18 § 3 k.k. (oraz dyspozycji przepisu określającego znamiona przestępstwa, którego dopuszczał się sprawca), o tyle brak jest podstaw zarówno do…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 kwietnia 2014 r., V KK 408/13

   …w żaden sposób” do zarzutu opierającego się na tezie o wadliwym przypisaniu R. K. współsprawczego podrobienia czeku (był to zarzut obrazy art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 310 § 1 k.k.), jak i powołanej na poparcie tego zarzutu argumentacji (por. s. 9- 11 kasacji). Mimo tych niespójności (także w…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 stycznia 2014 r., V KK 241/13

    …wskazane w powyższym akapicie okoliczności wywodząc, że doszło do naruszenia dyspozycji art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 18 § 1 k.k., skoro stan faktyczny sprawy nie pozwalał na przypisanie 9 oskarżonemu odpowiedzialności za dokonanie przestępstwa oszustwa w formule…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 18 (5393)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.