Art. 22

Pokaż w całym akcie

Art. 22 Kodeksu karnego
Art. 22.
§ 1. Jeżeli czynu zabronionego tylko usiłowano dokonać, podmiot określony w art. 18 § 2 i 3 odpowiada jak za usiłowanie.
§ 2. Jeżeli czynu zabronionego nie usiłowano dokonać, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

art. 22 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 22 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 kwietnia 2009 r., IV KK 14/09

   …broni). Wzajemny stosunek przepisów zawierających kontratyp dozwolonego użycia broni palnej do kodeksowego kontratypu obrony koniecznej (art. 22 § 1 k.k. z 1969 r.) sprowadzał się do zachodzenia na siebie zakresów normatywnych tych uregulowań w sytuacji, gdy funkcjonariusz użył broni w celu…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 sierpnia 2004 r., V KK 78/04

   …karnej za podżeganie na ogólnych zasadach określonych w art. 18 § 2 i art. 19 § 1 k.k., zmodyfikowanych w 6 sposób przewidziany w art. 22 § 2 k.k., gdy z okoliczności wynika, że czynu zabronionego, do którego podżegano, nie usiłowano dokonać. Odrzuciły a limine możliwość przyjęcia, że…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 maja 2015 r., III KK 333/14

   …go z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i orzeczenie na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 19 § 2 k.k. z zw. z art. 22 § 1 k.k. kary dwóch lat pozbawienia wolności z zawieszeniem jego wykonania na okres 5 lat, - zmianę kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego W. B. w pkt…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 11 stycznia 2006 r., I KZP 53/05

   …czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 4 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 2 i § 6 pkt 1 k.k. i art. 22 § 2 k.k., na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, - Łukasza Z., za czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art.…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 października 2005 r., II KK 184/05

   …/.../). Przyjęcie powyższego stanowiska przez Sąd Apelacyjny powodowało także brak konieczności odnoszenia się do treści przepisu art. 22 § 1 k.k. Przechodząc do zawartego w tej części kasacji „rzeczywistego”, a nie pozornego i stanowiącego w istocie zarzut o charakterze procesowym,…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 kwietnia 2006 r., V KK 316/05

   …usiłowano dokonać, tj. za zbrodnię z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k., przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 22 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k.), na karę 5 lat pozbawienia wolności; 2) w miesiącu maju 2004 r. w D. podżegał Jacka G. i Wojciecha K. do pobicia…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 stycznia 2002 r., IV KKN 635/97

   …przyjętej przez Sąd Apelacyjny w K. oceny, iż zarzucany oskarżonemu Michałowi M. czyn został przezeń popełniony w, określonych przepisem art. 22 § 1 k.k. z 1969 r., warunkach obrony koniecznej bez przekroczenia jej granic. Skarżący prezentuje bowiem pogląd, iż oskarżony, odpierając bezpośredni…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 lutego 2016 r., WA 22/15

   …jest okolicznością rzutującą na wymiar kary, ale nie na odpowiedzialność podżegania związaną ze stadium realizacji czynu zabronionego (art. 22 § 2 k.k. ma charakter fakultatywny). Zarzuty dotyczące czynu pierwszego oskarżonego Jakubczaka odnoszące się do umowy zawartej z mł. chor. sztab. G.…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 czerwca 2013 r., II KK 319/12

   …Ustawodawca nie różnicował stopnia szkodliwości społecznej pomocnictwa do przestępstwa i usiłowania jego dokonania, czemu dał wyraz w art. 22 § 1 k.k.. Nie można zatem przyjąć, że pomocnictwo cechuje niższy stopień szkodliwości niż usiłowanie popełnienia czynu. Pomocnik zresztą odpowiada jak…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 17 kwietnia 2014 r., II KO 46/13

    …pomocnictwo jest postacią bezskutkową (zob. A. Zoll, Kodeks karny. Część ogólna, Kraków 1998, s. 187-188). Przekonuje o tym zresztą treść art. 22 § 2 k.k., z którego wynika, że odpowiedzialność pomocnika może mieć miejsce także wtedy, gdy czynu zabronionego, którego popełnienie ułatwiał, nie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 22 (97)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.