Art. 38

Pokaż w całym akcie

Art. 38 Kodeksu karnego
Art. 38.
§ 1. Jeżeli ustawa przewiduje obniżenie albo nadzwyczajne obostrzenie górnej granicy ustawowego zagrożenia, a ustawowe zagrożenie obejmuje więcej niż jedną z kar wymienionych w art. 32 pkt 1–3, obniżenie albo obostrzenie odnosi się do każdej z tych kar.
§ 2. Kara nadzwyczajnie obostrzona nie może przekroczyć 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności lub 30 lat pozbawienia wolności.
§ 3. Jeżeli ustawa przewiduje obniżenie górnej granicy ustawowego zagrożenia, kara wymierzona za przestępstwo zagrożone karą dożywotniego pozbawienia wolności nie może przekroczyć 30 lat pozbawienia wolności.

art. 38 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 38 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 grudnia 2015 r., II KK 360/15

   …granicy ustawowego zagrożenia. Sąd ten nie dostrzegł bowiem, że drugim przepisem limitującym wymiar kary nadzwyczajnie obostrzonej jest art. 38 § 2 k.k. Przepis ten w poprzednim stanie prawnym zakazywał wymierzenia kary pozbawienia wolności nadzwyczajnie obostrzonej powyżej 15 lat. Prowadzi to…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 marca 2001 r., III KKN 492/99

   …r. Ponadto Sąd Okręgowy orzekł wobec oskarżonego karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku na podstawie art. 38 pkt 4 w zw. z art. 43 § 1 k.k. z 1969 r, za podstawę orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności przyjął odpowiednie…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 lutego 2004 r., I KZP 47/03

   …r. ma jednak treść identyczną), wskazał że przepis ten „nie nawiązuje ani do zakazu orzeczonego jako kara dodatkowa za popełnienie przestępstwa (art. 38 pkt 3 i 4 k.k. oraz art. 42 i 43 k.k.), ani do zakazu orzeczonego jako kara dodatkowa za popełnienie wykroczenia (art. 28 § l pkt l i 2 k.w. oraz…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 września 2002 r., I KZP 20/02

   …wymagane jest posiadanie stosownego uprawnienia. Jest faktem, że w praktyce orzekanie kary dodatkowej bądź środka karnego przewidzianych w art. 38 pkt 4 k.k. z 1969 r. i art. 39 pkt 3 k.k. z 1997 r., ograniczało się do zakazów prowadzenia tych pojazdów, których prowadzenie wymagało posiadania…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 lipca 2001 r., IV KKN 205/01

   …instytucji karnego prawa materialnego, jak choćby obostrzenia górnej granicy ustawowego zagrożenia, czy odstąpienia od wymierzenia kary (art. 38 §1 k.k. i art. 59 k.k.) Stanowisko w kwestii dopuszczalności stosowania cyt. przepisów także do sprawców czynów zagrożonych również karą aresztu…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 lutego 2014 r., WA 3/14

   …zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie nie może być mowy o konfiskacie mienia. Konfiskata mienia była wówczas orzekaną przez sąd karą dodatkową (art.38 pkt 5. k.k. z 1969 r.) i skierowana była do majątku skazanego. W rozpoznawanej sprawie nie było przecież orzeczonej takiej kary, bowiem nie doszło…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 grudnia 2012 r., III KK 289/12

   …się bezzasadna w stopniu oczywistym. Kasacja zawiera zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 10 § 3 k.k. w zw. z art. 38 § 3 k.k., w wyniku czego orzeczona została kara 25 lat pozbawienia wolności, która to kara nie mogła być – zdaniem skarżącego – orzeczona ze względu…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 maja 2001 r., WKN 10/01

   …instytucji karnego prawa materialnego, jak choćby obostrzenia górnej granicy ustawowego zagrożenia, czy odstąpienia od wymierzenia kary (art. 38 §1 k.k. i art. 59 k.k.) Stanowisko w kwestii dopuszczalności stosowania cyt. przepisów także do sprawców czynów zagrożonych również karą aresztu…

9. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z 4 kwietnia 2018 r., II AKa 97/18

   …nie razi ona surowością. Natomiast w pozostałej części zawarte w punkcie 1 zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcie penalne, wydane w oparciu o art. 38 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 7 k.k. i polegające na odstąpieniu od wymierzenia oskarżonemu kary grzywny i w efekcie na mocy art. 43a § 1 k.k. orzeczeniu…

10. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 10 stycznia 2022 r., II AKa 212/21

    …ZARZUTÓW i wniosków Lp. 1 Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 438 pkt 1 kpk) Obraza art. 10 § 3 kk w zw. z art. 54 § 2 kk w zw. z art. 38 § 3 kk – poprzez wymierzenie nieletniemu kary 25 lat pozbawienia wolności w sytuacji, gdy przepisy pozwalają na wymierzenie nieletniemu…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 38 (48)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.