Art. 43
Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 383 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2025 r. poz. 1818 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1872 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 902 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 988 [PDF]. Stan prawny na
Art. 43.
§ 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozbawienie praw publicznych oraz zakaz i nakaz wymienione w art. 39 pkt 2d i 2e orzeka się w latach, od roku do lat 10, zakazy wymienione w art. 39 pkt 2–2b i 3 orzeka się w latach, od roku do lat 15, a zakaz wymieniony w art. 39 pkt 2c orzeka się w latach, od lat 2 do 6. #
§ 1a. Obowiązek, o którym mowa w art. 41a § 1 zdanie drugie i § 2 zdanie drugie, orzeka się w miesiącach, najkrócej na 3 miesiące, najdłużej na 12 miesięcy. #
§ 2. Pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia. #
§ 2a. Okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. #
§ 2b. Okres, na który orzeczono pozbawienie praw publicznych za dane przestępstwo, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności za to przestępstwo. #
§ 3. (uchylony) #
Art. 43 Kodeksu karnego Art. 43. § 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozbawienie praw publicznych oraz zakaz i nakaz wymienione w art. 39 pkt 2d i 2e orzeka się w latach, od roku do lat 10, zakazy wymienione w art. 39 pkt 2–2b i 3 orzeka się w latach, od roku do lat 15, a zakaz wymieniony w art. 39 pkt 2c orzeka się w latach, od lat 2 do 6. § 1a. Obowiązek, o którym mowa w art. 41a § 1 zdanie drugie i § 2 zdanie drugie, orzeka się w miesiącach, najkrócej na 3 miesiące, najdłużej na 12 miesięcy. § 2. Pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia. § 2a. Okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. § 2b. Okres, na który orzeczono pozbawienie praw publicznych za dane przestępstwo, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności za to przestępstwo. § 3. (uchylony)
art. 43 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)
art. 43 k.k.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 13/19
…karne, o jakich mowa w art. 39 pkt 2 – 3 k.k., które nie zostały połączone, nie są wykonywane kumulatywnie, ale według zasad określonych w art. 43 § 2 k.k., co oznacza, iż okresy, na jakie je orzeczono, biegną odrębnie dla każdego środka karnego od momentu uprawomocnienia się danego wyroku, chyba…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I KZP 4/13
…§ 3 in principio k.k. , a nie decyzja organu administracji publicznej o cofnięciu uprawnień, wydana w oparciu o art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 43 § 3 k.k. Doktryna prawa karnego, w zasadzie, dotychczas nie wypowiadała się w kwestii stanowiącej przedmiot pytania prawnego. Powtarzano jedynie, za…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV KK 286/13
…sąd a quo. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji, który został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 § 2 k.k. i art. 244 k.k. Opisanych wyżej uchybień Sądu Rejonowego, pomimo rozpoznawania apelacji wniesionej przez skazanego na jego korzyść, nie…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I KZP 34/07
…postawionej kwestii, co zresztą słusznie dostrzega Sąd Okręgowy w uzasadnieniu swego postanowienia, należy poszukiwać w procesie wykładni art. 43 § 2 k.k. i art. 90 § 2 k.k., a nadto art. 80 § 1 i 2 k.k.w. Zgodnie z dyspozycją art. 90 § 2 k.k. w razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV KK 282/08
…w ruchu lądowym zostały orzeczone wobec Jacka M. również innymi wyrokami, które uprawomocniły się w dniach 4 i 6 czerwca 2003 r. 5 Zgodnie z art. 43 § 2 k.k. zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Okres, na który środek orzeczono, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III KK 187/14
…Analiza kolejnych nowelizacji Kodeksu karnego w tym zakresie pozwala stwierdzić, że środek karny opisany w art. 41 a § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 pkt 2 k.k., dodany został do katalogu środków karnych przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy — Kodeks kamy, ustawy —…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II KK 344/15
…zasadna. Zaskarżony nią wyrok wydano z oczywistą i rażącą obrazą wskazanych w zarzucie kasacji przepisów prawa. Stosownie do treści art. 43 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.) środ ki karne w postaci zakazów i nakazów wymienione w art. 39 pkt 2b k.k., a więc…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III KK 299/15
…Przepisy te wskazane zostały jako podstawa rozstrzygnięcia zaskarżonego kasacją. Sąd nie dostrzegł jednak regulacji zawartej w treści art. 43 § 1 k.k. Z przepisu tego wynika, że nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym wymieniony w art. 39 pkt 2e k.p.k. (po nowelizacji…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III KK 125/14
…rok), w sytuacji gdy w wyroku okres obowiązywania tego środka nie został wcale określony (co do okresów obowiązywania środków karnych zobacz art. 43§1 k.k., art. 42§4 k.k.), jest zgodne z kierunkiem zaskarżenia (na korzyść skazanego), albowiem brak określenia w wyroku czasu trwania środka karnego…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III KK 437/18
…wątpliwości, iż Sąd Rejonowy […] w G. orzekając (w pkt II zaskarżonego wyroku) wobec skazanego, na podstawie art. 42 § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k., obligatoryjny środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, nie określił – wbrew obowiązkowi wynikającemu z…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 43 (2137)
Historia zmian
Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.