Art. 47

Pokaż w całym akcie

Art. 47 Kodeksu karnego
Art. 47.
§ 1. W razie skazania sprawcy za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu albo za inne przestępstwo umyślne, którego skutkiem jest śmierć człowieka, ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, sąd może orzec nawiązkę na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
§ 2. W razie skazania sprawcy za umyślne przestępstwo przeciwko środowisku sąd orzeka, a w wypadku skazania sprawcy za nieumyślne przestępstwo przeciwko środowisku sąd może orzec, nawiązkę w wysokości od 10 000 do 10 000 000 złotych na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, o którym mowa w art. 400 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54, z późn. zm.).
§ 2a. W przypadkach, o których mowa w art. 44a § 4–6, sąd może orzec nawiązkę w wysokości do 1 000 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego lub Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
§ 3. W razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 173, art. 174, art. 177 lub w art. 355, jeżeli sprawca był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa nawiązkę na rzecz osoby najbliższej, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu. W razie gdy ustalono więcej niż jedną taką osobę, nawiązki orzeka się na rzecz każdej z nich. Jeśli ustalenie takiej osoby nie jest możliwe, sąd orzeka nawiązkę na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd orzeka nawiązkę w wysokości co najmniej 10 000 złotych.
§ 4. W szczególnie uzasadnionych okolicznościach, gdy wymierzona nawiązka powodowałaby dla sprawcy uszczerbek dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny lub gdy pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, sąd może ją wymierzyć w wysokości niższej niż wysokość wskazana w § 2 i 3.
§ 5. Przepisu § 3 nie stosuje się, jeżeli sąd orzekł obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wysokości wyższej niż 10 000 złotych.

art. 47 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 47 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 grudnia 2015 r., V KK 194/15

   …pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych" i dopiero od dnia 16 maja 2005 r., w miejsce uchylonego art. 47a k.k., nowy przepis art. 47 § 3 k.k. precyzował, że "sąd może orzec nawiązkę na rzecz instytucji, stowarzyszenia, fundacji lub organizacji społecznej, wpisanej do wykazu…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 maja 2023 r., V KK 17/23

   …i bezstronności sądu, jako element prawa do sądu ustanowionego ustawą, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RO, art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 47 KPP, musi być rozumiany jako niezawisłość i bezstronność członków składu orzekającego. „W orzecznictwie TSUE wskazano, iż dla zagwarantowania…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 lutego 2006 r., III CZP 95/05

   …przez Rzecznika Ubezpieczonych we wniosku z dnia 5 sierpnia 2005 r., RU/222/05/EK,: „Czy należności zasądzone na podstawie art. 46 § 1, 2, art. 47 § 3 oraz art. 49 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 5, 6, 7 k.k. od posiadacza pojazdu mechanicznego bądź kierującego pojazdem podlegają zaspokojeniu…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 lutego 2006 r., II KK 346/05

   …połączył orzeczone kary i ustalił karę łączną grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych w wysokości po 15 zł. Ponadto orzekł – na podstawie art. 47 § 1 k.k. – świadczenie pieniężne w kwocie 500 zł na rzecz centrum Zdrowia Dziecka. Wyrok, niezaskarżony przez żadną ze stron procesowych, uprawomocnił…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 lipca 2004 r., II KK 332/03

   …2 ust. 3 dekretu z dnia 16 listopada 1945 r. Sąd orzekł wobec oskarżonych jako karę dodatkową przepadek mienia w całości, a nadto na podstawie art. 47 § 1 pkt a w zw. z art. 52 § 2 k.k. z 1932 r. orzekł w stosunku do nich utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze. Na…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 lipca 2020 r., III KK 165/20

   …wyrok Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej kary, na niekorzyść oskarżonego, zarzucając mu obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 47 § 3 k.k., polegającego na jego niezastosowaniu i orzeczenie nawiązki na podstawie art 46 § 2 k.k., opisującego jedynie fakultatywną podstawę…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 listopada 2010 r., WA 31/10

   …3 k.k. i art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył karę 50 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość 1 stawki dziennej na kwotę 70 zł. Na podstawie art. 47 § 2 k.k. Sąd orzekł od oskarżonego na rzecz Polskiego Związku Wędkarskiego – Zarząd Główny w W. nawiązkę w wysokości 500 zł. 2. płk. Eugeniusza G. za…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 marca 2004 r., I KZP 43/03

   …w art. 207 § 1 i 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 i 31 § 2 k.k. Sąd wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na mocy art. 47 § 1 k.k. i art. 48 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego nawiązkę w wysokości 150 zł na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża w G., na mocy zaś art. 69 § 1…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 grudnia 2018 r., IV KK 439/17

   …42 § 4 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (pkt II), a na mocy art. 43a § 2 k.k. i art. 47§ 3 k.k. zasądził od oskarżonego M. J. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne oraz nawiązkę w…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 lipca 2015 r., IV KK 114/15

    …wobec niej za ten czyn kary rażąco niewspółmiernej (…); - niesłuszne niezastosowanie wobec oskarżonej K. W. środka karnego określonego w art. 47 § 1 k.k. (…) w sytuacji gdy oskarżona została skazana za umyślne przestępstwo przeciwko życiu, którego skutkiem była śmierć człowieka; - niesłuszne…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 47 (186)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.