Art. 54

Pokaż w całym akcie

Art. 54 Kodeksu karnego
Art. 54.
§ 1. Wymierzając karę nieletniemu albo młodocianemu, sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować.
§ 2. Wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat, nie orzeka się kary dożywotniego pozbawienia wolności.

art. 54 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 54 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 kwietnia 2017 r., I KZP 2/17

   …prokurator Prokuratury Krajowej – wzajemny stosunek pomiędzy art. 77 § 1 k.k. a art. 56 k.k. Ten ostatni stanowi, że przepisy art. 53 k.k., art. 54 § 1 k.k. oraz art. 55 k.k. stosuje się odpowiednio do orzekania innych środków przewidzianych w tym kodeksie, z wyjątkiem obowiązku naprawienia szkody…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 czerwca 2012 r., I KZP 5/12

   …norm ustawy zwykłej z Konstytucją RP (spójność pionowa). Odwołując się do wykładni systemowej trzeba na wstępie odnotować, że przepis art. 54 § 1 k.k., przy którego stosowaniu wyłoniło się zagadnienie prawne związane z interpretacją art. 115 § 10 k.k., zamieszczony jest w rozdziale VI…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 marca 2017 r., III KK 395/16

   …w art. 53 § 1 i 2 k.k., z pominięciem szczególnych zasad wymiaru kary i prymatu celu wychowawczego wobec młodocianego, wynikających z art. 54 § 1 k.k. oraz nieuwzględnienie w dostatecznym stopniu przy orzekaniu o karze okoliczności łagodzących ustalonych przez Sąd, co doprowadziło do…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 marca 2012 r., I KZP 2/12

   …– zważywszy na wyraźne brzmienie przepisu – sprawca nim wciąż by pozostawał. Po drugie, dyrektywa wychowawczego charakteru kary, określona w art. 54 § 1 k.k. ma zastosowanie także w odniesieniu do nieletnich, których sprawy – równie dobrze, jak młodocianych – mogą się przeciągać. Oczywiście,…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 lutego 2021 r., III KK 386/20

   …niewspółmierność kary pozbawienia wolności i w tym zakresie obrazę przepisów prawa materialnego, a to: 1) art. 53 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 54 § 2 k.k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym zastosowaniu zasad i dyrektyw sądowego wymiaru kary w stosunku do…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 listopada 2013 r., III KK 235/13

   …byłoby nadzwyczajne złagodzenie kary. Zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary nie jest obligatoryjne w przypadku sprawcy młodocianego (art. 54 § 1 k.k.), nie można więc mówić o naruszeniu tego przepisu. Brak natomiast spełnienia przesłanek z art. 60 § 3 k.k., gdyż informacje o sprawcach i…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 lipca 2016 r., II KK 196/16

   …kształt treści art. 56 k.k., w którym ustawodawca wyłączył możliwość odpowiedniego stosowania zasad i dyrektyw wymiaru kary z art. 53 k.k., art. 54 § 1 k.k. i art. 55 k.k. do obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, orzekanych na podstawie…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 października 2013 r., V KK 130/13

   …oparcie w tzw. prewencji indywidualnej i generalnej. Jednakże zastrzeżony w art. 56 k.k. wymóg „odpowiedniego” stosowania przepisów art. 53, art. 54 § 1 oraz art. 55 k.k. do orzekania innych 8 środków przewidzianych w Kodeksie karnym. oznacza, że w niektórych przypadkach zachodzi konieczność…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 sierpnia 2013 r., III KK 74/13

   …również autorzy wywiedzionych kasacji. Natomiast podniesiony przez adw. S. H. zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 54 k.k. z 1932 r. w zw. z art. 246 k.k. przez przyjęcie jako okoliczności obciążającej tzw. bezradności – czy zależności sprawcy adresowany jest do…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 grudnia 2005 r., IV KK 122/05

    …pojęcia „podatnik”, gdyż Ustawa karna skarbowa nie zawierała odpowiednika art. 53 § 30 k.k.s., a w art. 92 u.k.s. (będącym odpowiednikiem art. 54 k.k.) nie użyto tego pojęcia dla określenia podmiotu przestępstwa – niemniej, nie miałaby żadnych podstaw sugestia, że ówczesny stan prawny był w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 54 (631)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.