Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 60

Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 383 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2025 r. poz. 1818 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1872 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 902 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 988 [PDF]. Stan prawny na

Art. 60.

§ 1. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w wypadkach przewidzianych w ustawie oraz w stosunku do młodocianego, jeżeli przemawiają za tym względy określone w art. 54 § 1. #

§ 2. Sąd może również zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w szczególnie uzasadnionych wypadkach, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa, w szczególności: #

1) jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona albo pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody, #

2) ze względu na postawę sprawcy, zwłaszcza gdy czynił starania o naprawienie szkody lub o jej zapobieżenie, #

3) jeżeli sprawca przestępstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny uszczerbek w związku z popełnionym przestępstwem. #

§ 3. Na wniosek prokuratora sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet może warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy współdziałającego z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa, jeżeli ujawni on wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotne okoliczności jego popełnienia. #

§ 4. Na wniosek prokuratora sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy przestępstwa, który, niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie, ujawnił przed organem ścigania i przedstawił istotne okoliczności, nieznane dotychczas temu organowi, przestępstwa zagrożonego karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności. #

§ 5. W wypadkach określonych w § 3 i 4 sąd, wymierzając karę pozbawienia wolności do lat 5, może warunkowo zawiesić jej wykonanie na okres próby wynoszący do 10 lat, jeżeli uzna, że pomimo niewykonania kary sprawca nie popełni ponownie przestępstwa; przepisu art. 69 § 1 nie stosuje się, a przepisy art. 71–76 stosuje się odpowiednio. #

§ 6. Nadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, kary łagodniejszego rodzaju albo na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku według następujących zasad: #

1) (uchylony) #

2) jeżeli czyn stanowi zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, #

3) jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności nie niższa od roku, sąd wymierza grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności, #

4) jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności niższa od roku, a górną – kara pozbawienia wolności nie niższa od lat 3, sąd wymierza grzywnę albo karę ograniczenia wolności, #

5) jeżeli czyn stanowi występek, przy czym górną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności nieprzekraczająca 2 lat, sąd odstępuje od wymierzenia kary i orzeka środek karny wymieniony w art. 39 pkt 2–3, 7 lub 8, środek kompensacyjny lub przepadek; przepisu art. 61 § 2 nie stosuje się. #

§ 7. Jeżeli czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności oraz karą ograniczenia wolności lub grzywną, stosuje się odpowiednio przepis § 6. #

§ 7a. Jeżeli czyn nie jest zagrożony karą pozbawienia wolności, stosuje się odpowiednio przepis § 6 pkt 5. #

§ 8. (uchylony) #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 24/04

    …składowi siedmiu sędziów Sądu Najwyższego. Pierwszy Prezes zagadnienie to ujął w dwóch zdaniach. Pierwsze: „jak należy rozumieć, użyte w art. 60 § 3 k.k., sformułowanie: «jeżeli ujawni on wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu…

  2. Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 5/12

    …które także regulują w sposób szczególny zasady orzekania o karze i środkach związanych z poddaniem młodocianego sprawcy próbie. I tak, w art. 60 § 1 k.k. przewiduje się możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w stosunku do młodocianego, jeżeli przemawiają za tym względy określone…

  3. Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 53/05

    …nadzwyczajne złagodzenie wymiaru kary, jednakże uczyniono to w oparciu o podstawy: z art. 60 § 1 i § 2 k.k. (oskarżony Łukasz Z.) i z art. 60 § 2 k.k. (oskarżony Jacek T.). Trzeba jednak pamiętać, że wprawdzie z art. 57 § 1 k.k. wynika, iż gdy zbiega się kilka niezależnych podstaw do…

  4. Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 30/02

    …(por. A. Wąsek: Kodeks karny. Komentarz, t. I, Gdańsk 1999, s. 180-181; L. Gardocki: Prawo karne, Warszawa 2002, s. 146). Z unormowania art. 60 § 3 k.k. wynika z kolei, że jednym z warunków jego zastosowania jest to, aby sprawca współdziałał z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa. Na…

  5. Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 17/04

    …sumuje się okresy odbytych kar z pierwszego i drugiego skazania; nie jest wymagane, by za przestępstwo popełnione w warunkach określonych w art. 60 § 1 k.k. odbył co najmniej 6 miesięcy tej kary”. Przedstawione przez Sąd Okręgowy w B. zagadnienie ma charakter prawny, gdyż dotyczy istotnego…

  6. Sąd Najwyższy, postanowienie z , III KK 112/04

    …o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja okazała się bezzasadna. 1.Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutu obrazy art. 60 § 3 k.k., należało – abstrahując od podniesionej w kasacji kwestii zakresu ujawnionych przez Ryszarda M. danych dotyczących przypisanych mu…

  7. Sąd Najwyższy, postanowienie z , III KK 363/07

    …na korzyść Adama W. nadzwyczajnego środka zaskarżenia, bowiem analiza podniesionego w pkt 1 zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 60 § 3 k.k. w zw. z art. 57 § 2 k.k., z uwagi na materię której dotyczy, zaktualizować się może tylko w wypadku uznania, że zarzucone (i trafnie…

  8. Sąd Najwyższy, postanowienie z , V KKN 67/01

    …znacznie łagodniejszej na podstawie ustawy względniejszej dla sprawcy”) (…). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut rażącego naruszenia art. 60 § 3 k.k. polegającego na „zawężonej” wykładni zwrotu „sprawca współdziałający z innymi osobami”, nie jest trafny. Z dobrodziejstwa przewidzianego…

  9. Sąd Najwyższy, postanowienie z , II KK 223/13

    …się do argumentów apelacji na stronach 11- 13 uzasadnienia wyroku. Należy zwrócić uwagę, że instytucja nadzwyczajnego złagodzenia kary z art. 60 § 2 k.k., na którą powołuje się obrońca, ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny. W tej sytuacji czynienie sądowi pierwszej instancji zarzutu…

  10. Sąd Najwyższy, postanowienie z , II KK 184/13

    …skargi kasacyjnej, wniesionej na korzyść M. G. Otóż skarżący kwestionował nie tylko sposób odczytania treści (a więc wykładnię) przepisu art. 60 § 3 k.k. (zarzut z pkt 2 petitum kasacji), ale także i to, że do określonego sposobu odczytania treści tego przepisu doszło w wyniku niezachowania…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 60 (1291)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.