Art. 68
Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 383 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2025 r. poz. 1818 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1872 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 902 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 988 [PDF]. Stan prawny na
Art. 68.
§ 1. Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które został prawomocnie skazany. #
§ 2. Sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne niż określone w § 1 przestępstwo, jeżeli uchyla się od dozoru, wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku albo nie wykonuje zawartej z pokrzywdzonym ugody. #
§ 2a. Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 2, zaistnieją po udzieleniu sprawcy pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy. #
§ 3. Sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca po wydaniu orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo. #
§ 4. Warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. #
Art. 68 Kodeksu karnego Art. 68. § 1. Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które został prawomocnie skazany. § 2. Sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne niż określone w § 1 przestępstwo, jeżeli uchyla się od dozoru, wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku albo nie wykonuje zawartej z pokrzywdzonym ugody. § 2a. Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 2, zaistnieją po udzieleniu sprawcy pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy. § 3. Sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca po wydaniu orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo. § 4. Warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.
art. 68 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)
art. 68 k.k.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 7/14
…zostać odwołany w razie spełnienia określonych przesłanek (odnośnie do podjęcia postępowania warunkowo 5 umorzonego przesłanki wskazane w art. 68 k.k., co do wykonania warunkowo zawieszonej kary podane w art. 75 k.k., odnośnie zaś odwołania przedterminowego zwolnienia ujęte w art. 160 k.k.w.).…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III RN 236/01
…warunkowo umorzono postępowanie, rażąco narusza porządek prawny, ten sam czyn może stać się przedmiotem ponownego postępowania karnego (art. 68 § 2 k.k.) i to postępowanie jest wówczas prowadzone na zasadach ogólnych procesu karnego, w szczególności z poszanowaniem domniemania niewinności…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V KK 415/13
…cel. Wyrok ten uprawomocnił się bez jego zaskarżenia. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2009 r., Sąd Rejonowy w Ś. podjął, na podstawie art. 68 § 2 k.k., postępowanie warunkowo umorzone przytaczanym powyżej wyrokiem i po jego przeprowadzeniu, w sprawie II K …/09, wydał w dniu 24 września 2009…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV KK 275/13
…okresu próby w istocie uniemożliwia przeprowadzenie weryfikacji przyjętej prognozy kryminologicznej, jak też zastosowanie unormowania z art. 68 § 4 k.k. Wskazane uchybienia muszą skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Rejonowy będzie też miał na uwadze, że w…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 59/13
…umorzonego). Nie następuje to jednak po upływie okresu próby (jak zakłada skarżąca), lecz po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (art. 68 § 4 k.k.). Jeżeli zatem w okresie próby i w ciągu 6 miesięcy od jej zakończenia (czas niezbędny na ustalenie danych o postępowaniu sprawcy zwłaszcza w…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V KK 19/17
…o warunkowym umorzeniu postępowania nie zawiera określenia czasu próby, co skutkuje niemożnością określenia kiedy okres probacji minie (art. 68 § 4 k.k.), skoro jego dookreślenie nie jest możliwe także na etapie postępowania wykonawczego. Zważywszy na to, że okres próby jest elementem…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V KK 377/14
…probacyjnego i w rezultacie uniemożliwia przeprowadzenie weryfikacji przyjętej prognozy kryminologicznej, jak też zastosowanie unormowania z art. 68 § 4 k.k. Mając na uwadze konieczność wyeliminowania wskazanego uchybienia, Sąd Najwyższy uwzględnił kasację i uchylił zaskarżony wyrok przekazując…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 427/24
…Z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych (art. 106 k.k.). Zgodnie zaś z treścią art. 68 § 4 k.k. warunkowo umorzonego postępowania karnego nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Jeśli chodzi o…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 58/07
…Przebieg postępowania wykonawczego w sprawie Dariusza K. nie różnił się zasadniczo od przebiegu innych podobnych postępowań. Nadto, art. 68 § 2 k.k. pozostawia sądowi decyzję w sprawie podjęcia warunkowo umorzonego postępowania w sytuacji, gdy sprawca uchyla się od nałożonego nań obowiązku…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 2073/11
…Karnym. Jednakże dane osobowe osób, o których mowa w powołanym art. 1 ust. 2 pkt 2, usuwa się po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 Kodeksu karnego (tzn. po terminie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Podzielić należy pogląd, że celem tej regulacji jest eliminacja…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 68 (52)
Historia zmian
Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.