Art. 75

Pokaż w całym akcie

Art. 75 Kodeksu karnego
Art. 75.
§ 1. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
§ 1a. Sąd zarządza wykonanie kary jeżeli skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.
§ 2. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku.
§ 2a. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 2, zaistnieją po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.
§ 3. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.
§ 3a. Zarządzając wykonanie kary w wypadkach, o których mowa w § 2 i 3, sąd może, uwzględniając dotychczasowy przebieg próby, a w szczególności wykonanie nałożonych obowiązków, skrócić orzeczoną karę, nie więcej jednak niż o połowę.
§ 4. Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu roku od zakończenia okresu próby.
§ 5. (uchylony)

art. 75 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 75 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 marca 2014 r., I KZP 30/13

   …skutku derogacyjnego w zakresie norm prawnych uznanych za niekonstytucyjne bezpośrednio odnoszą się do kwestii dalszego stosowania art. 75 § 1 k.k. Problemy interpretacyjne, jakie się z tym łączą, mają bez wątpienia charakter zagadnienia wymagającego zasadniczej wykładni ustawy. Należy…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 listopada 2000 r., I KZP 34/00

   …który został następnie objęty wyrokiem łącznym. W wypadku odpowiedzi pozytywnej wyjaśnienia wymaga podnoszona wątpliwość, czy na podstawie art. 75 § 1 k.k. należy zarządzić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem jednostkowym, czy też wyrokiem łącznym. Sąd Rejonowy w G. odmawiając…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 października 2002 r., I KZP 29/02

   …wymaga zatem kwestia, czy sąd rejonowy, w którego okręgu dozór jest wykonywany, ma uprawnienia wyłącznie do wydawania orzeczeń na podstawie art. 75 k.k., czy uprawnienia te są dalej idące, i w konsekwencji jest właściwy do prowadzenia dalszych postępowań incydentalnych, oraz do rozpoznania…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 czerwca 2014 r., I KZP 7/14

   …do podjęcia postępowania warunkowo 5 umorzonego przesłanki wskazane w art. 68 k.k., co do wykonania warunkowo zawieszonej kary podane w art. 75 k.k., odnośnie zaś odwołania przedterminowego zwolnienia ujęte w art. 160 k.k.w.). Bezspornym przy tym jest, że przesłanki te muszą zostać spełnione…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 września 2011 r., III KK 89/11

   …sprawie V K 101/08. Ustaleń tych w kasacji nie podważa się w sposób procesowy. Kwestionuje się natomiast – za pomocą zarzutu rażącej obrazy art. 75 § 1 k.k. – wysnuty na podstawie tych ustaleń wniosek co do zbieżności 4 czasowej okresu próby warunkowego zawieszenia wykonania kary, wynikającego z…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 czerwca 2013 r., I KZP 3/13

   …dotychczasowe poglądy doktryny prawa karnego i stanowisko orzecznictwa sądowego na gruncie art. 64 k.k. z 1932 r., art. 79 k.k. z 1969 r. i art. 75 k.k. z 1997 r., zwracając uwagę, że do połowy lat 90-tych ubiegłego wieku analogiczne przepisy kodyfikacji karnych z 1932 r. i 1969 r. były…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 grudnia 2014 r., V KK 347/14

   …5 k.p.k. Trafnie zarzucił Prokurator Generalny, iż zaskarżone postanowienie jest niesłuszne, ponieważ zapadło z rażącym naruszeniem przepisu art. 75 § 2 k.k., polegającym na błędnym uznaniu przez sąd, że zachodzą przesłanki do fakultatywnego zarządzenia wykonania kary. Jak już podniesiono…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 października 2005 r., V KK 128/05

   …zachowania się skazanego w okresie próby (art. 75 § 1 i 2 k.k.), ale także w okresie po wydaniu wyroku, a przed jego uprawomocnieniem się (art. 75 § 3 k.k.). Wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności z warunko- 6 wym zawieszeniem wykonania zachowuje ten charakter, o ile po jego wydaniu, a…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 października 2013 r., V KK 177/13

   …uwzględniona. Jak powyżej wskazano, a co nie jest kwestionowane przez skarżącego, w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja przewidziana w art. 75 § 1 k.k., zgodnie z którym sąd ma obowiązek zarządzenia wykonania kary warunkowo zawieszonej, jeżeli skazany w okresie próby popełni podobne…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 kwietnia 2018 r., III KK 97/18

    …przede wszystkim wątpliwości, że procedujący w postępowaniu wykonawczym Sąd Rejonowy w I. naruszył i to w sposób rażący prawo materialne tj. art. 75 § 1 k.k. Przepis ten w dacie orzekania przez sąd w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności przewidywał…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 75 (245)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.