Art. 216
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 795 [PDF]. Stan prawny na
Art. 216.
§ 1. Wysokość przysługujących współwłaścicielom spłat z gospodarstwa rolnego ustala się stosownie do ich zgodnego porozumienia. #
§ 2. W razie braku takiego porozumienia spłaty przysługujące współwłaścicielom mogą być obniżone. Przy określaniu stopnia ich obniżenia bierze się pod uwagę: #
1) typ, wielkość i stan gospodarstwa rolnego będącego przedmiotem zniesienia współwłasności; #
2) sytuację osobistą i majątkową współwłaściciela zobowiązanego do spłat i współwłaściciela uprawnionego do ich otrzymania. #
§ 3. Obniżenie spłat, stosownie do przepisu paragrafu poprzedzającego, nie wyklucza możliwości rozłożenia ich na raty lub odroczenia terminu ich zapłaty, stosownie do przepisu art. 212 § 3. #
§ 4. Przepisów § 2 i 3 nie stosuje się do spłat na rzecz małżonka w razie zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego, które stosownie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego należy do wspólnego majątku małżonków. #
Art. 216 Kodeksu cywilnego Art. 216. § 1. Wysokość przysługujących współwłaścicielom spłat z gospodarstwa rolnego ustala się stosownie do ich zgodnego porozumienia. § 2. W razie braku takiego porozumienia spłaty przysługujące współwłaścicielom mogą być obniżone. Przy określaniu stopnia ich obniżenia bierze się pod uwagę: 1) typ, wielkość i stan gospodarstwa rolnego będącego przedmiotem zniesienia współwłasności; 2) sytuację osobistą i majątkową współwłaściciela zobowiązanego do spłat i współwłaściciela uprawnionego do ich otrzymania. § 3. Obniżenie spłat, stosownie do przepisu paragrafu poprzedzającego, nie wyklucza możliwości rozłożenia ich na raty lub odroczenia terminu ich zapłaty, stosownie do przepisu art. 212 § 3. § 4. Przepisów § 2 i 3 nie stosuje się do spłat na rzecz małżonka w razie zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego, które stosownie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego należy do wspólnego majątku małżonków.
art. 216 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)
art. 216 k.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV CSK 677/12
…się szczególnymi względami, prawodawca może wprowadzić regulację pozwalającą na obniżenie spłaty współwłaściciela. Wyjątek taki zawiera art. 216 § 2 k.c., który pozwala sądowi obniżyć wysokość spłat przysługujących współwłaścicielom z gospodarstwa rolnego. Przy określaniu stopnia jej obniżenia…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V CSK 361/13
…prawie karnym zróżnicowanie to znajduje odzwierciedlenie w statuowaniu przestępstwa zniesławienia (art. 212 k.k.) i przestępstwa znieważenia (art. 216 k.c.). Do zniesławienia dochodzi w razie przypisania innej osobie takiego postępowania lub takich właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I CSK 252/13
…art. 1082 k.c. dotyczy ustalenia kręgu osób uprawnionych do zachowku, odsyłając do przepisów zawartych w tytule X księgi IV k.c., a także do art. 216 k.c. Zdaniem Trybunału norma wynikająca z art. 1082 k.c. nie narusza co do zasady norm konstytucyjnych dlatego, że samo 9 założenie, iż uprawnionym…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV CSK 145/13
…uzyskanej przez ojca uczestników tytułem pożytków ze sprzedaży zwierząt, obniżając w ten sposób spłatę o kwotę tych pożytków na podstawie art. 216 § 2 k.c. Przy obniżeniu spłat, które jak przyjął nie narusza interesów wnioskodawcy, miał na uwadze stan znacznego uszczuplenia stada jeleni,…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 1/10
…że zasada ta może zostać przełamana, ustawa bowiem może upoważnić sąd do ukształtowania treści stosunku prawnego wiążącego strony (zob. np. art. 216 § 2, art. 3571 , 3581 § 3, art. 735 § 2, art. 7581 § 3, art. 836 k.c.). Takim przepisem jest też art. 108 ust. 7 w związku z ust. 5 tego artykułu…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV CSK 256/12
…kasacyjnej w zakresie prawidłowości rozstrzygnięcia co do spłaty przyznanej na rzecz uczestniczki G. w świetle przesłanek określonych w art. 216 k.c. Przepis § 2 w wypadku braku porozumienia spadkobierców co do wysokości spłat, zezwala sądowi dokonującemu działu spadku na ich obniżenie, przy…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV CSK 37/10
…w gospodarstwie rolnym tej spółdzielni. Zauważył, że oświadczenie o gotowości podjęcia pracy w gospodarstwie rolnym (art. 1065 w zw. z art. 216 § 1 pkt 5 k.c.) było ograniczone sześciomiesięcznym terminem liczonym od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o powołaniu go do spadku (por.…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV CSK 101/11
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I CZ 33/14
…to zapadło z naruszeniem art. 386 § 4 k.p.c. w związku z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa materialnego i procesowego, to jest art. 216 , art. 9219 § 1-3 k.c., art. 11, art. 101, art. 17 pr. weksl., art. 227 i art. 47914 § 2 k.p.c. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III CZ 49/26
…i rodzaj nieruchomości stanowiących już własność współwłaścicieli i ich małżonków, a w miarę potrzeby także okoliczności przewidziane w art. 216 k.c. Z § 2 tego artykułu wynika ponadto, że podział w naturze nastąpi po zasięgnięciu opinii biegłych co do sposobu podziału. Jednocześnie Sąd…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 216 (135)
Historia zmian
Bez zmian od 19 maja 2026 r.