Art. 492

Pokaż w całym akcie

Art. 492 Kodeksu cywilnego
Art. 492. Jeżeli uprawnienie do odstąpienia od umowy wzajemnej zostało zastrzeżone na wypadek niewykonania zobowiązania w terminie ściśle określonym, strona uprawniona może w razie zwłoki drugiej strony odstąpić od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego. To samo dotyczy wypadku, gdy wykonanie zobowiązania przez jedną ze stron po terminie nie miałoby dla drugiej strony znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce.

art. 492 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 492 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 lipca 2012 r., III CZP 39/12

   …obligacyjnego uprawnienia prawnokształtującego, realizowanego na podstawie postanowienia zawartego w umowie wzajemnej (art. 395 § 1 i art. 492 k.c.) albo wynikającego z przepisów ustawy (ogólnych – art. 491 i art. 493 k.c. oraz szczególnych, np. art. 560 § 1, art. 635, art. 636 § 1 i art.…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 czerwca 2009 r., V CSK 454/08

   …niewykonania umowy przez dłużnika w terminie ściśle określonym. 7 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarżący zarzut niewłaściwej wykładni art. 492 k.c., podniósł w ostatniej kolejności, na wypadek gdyby jego dwa wcześniejsze zarzuty nie zostały uwzględnione. Zauważyć jednak należy, że to…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 października 2017 r., IV CSK 708/16

   …o odstąpieniu od umowy była ona już w całości wykonana przez powoda, wyraził pogląd, iż pozwany skutecznie odstąpił od tej umowy na podstawie art. 492 k.c., gdyż z treści tego przepisu nie wynika prawo odstąpienia od umowy tylko nie wykonanej. Istota zarzutu skargi kasacyjnej sprowadza się…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 października 2018 r., V CSK 493/17

   …o odstąpieniu od umowy. Skarżący upatrywali nieważności postanowienia zawartego w § 11 ust. 2 i 3 w ich sprzeczności z art. 395 § 1 k.c. i z art. 492 k.c. W ich przekonaniu Sądy obu instancji zaniedbały przeprowadzenia wykładni kwestionowanych postanowień umownych zgodnie z wymaganiami art. 65 §…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 lutego 2011 r., IV CSK 405/10

   …kasacyjnej można co najwyżej zauważyć, że stan zwłoki dłużnika uprawnia do odstąpienia od umowy zarówno na podstawie art. 491 § 1 jak i art. 492 k.c. z tym, że w pierwszym przypadku niezbędne jest wyznaczenie drugiej stronie dodatkowego terminu do wykonania z zagrożeniem odstąpienia od umowy…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 marca 2007 r., III SK 21/06
7. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 maja 2015 r., V CSK 446/14

   …się przy wykładni umowy jej celem. Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarczy - przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. - cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej. Należy podzielić pogląd, że także na gruncie prawa polskiego, i to…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 lipca 2013 r., IV CSK 1/13

   …CZP 39/97, OSNC 1997, nr 12, poz. 191). Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarcza – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i art. 493 k.c. – cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej. Wątpliwości interpretacyjne, które nie dają się usunąć w drodze…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 grudnia 2011 r., III CSK 55/11

   …się przy wykładni umowy jej celem. Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarczy – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. – cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej. Należy podzielić pogląd, że także na gruncie prawa polskiego, i to…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 marca 2008 r., V CSK 418/07

    …się przy wykładni umowy jej celem. Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarczy – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. – cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej. Należy podzielić pogląd, że także na gruncie prawa polskiego, i to…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 492 (389)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.