Art. 496
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 795 [PDF]. Stan prawny na
Art. 496. Jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.
Art. 496 Kodeksu cywilnego Art. 496. Jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.
art. 496 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)
art. 496 k.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 6/21
…410 i nast. k.c. nie zawierają żadnej odrębnej regulacji, która wskazywałaby na jakąkolwiek zależność tych zobowiązań, a art. 497 w związku z art. 496 k.c. potwierdzają, iż nawet w przypadku nieważności umowy wzajemnej zobowiązania stron do zwrotu otrzymanych nienależnie świadczeń są - co do…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 11/20
…przez strony związek między obowiązkami mającymi wynikać z umowy kredytu (choćby na wzór art. 495 k.c.). Jedynie z art. 497 w związku z art. 496 k.c. wynika, że jeżeli wskutek nieważności umowy wzajemnej strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV CKN 651/00
…§ 1 k.p.c. Zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 481 § 1 k.c. wskutek jego niezastosowania. Jest oczywiste, że skoro na podstawie art. 496 k.c. każdej ze stron przysługuje prawo zatrzymania świadczenia wzajemnego, to przysługuje ono także tej stronie, która zobowiązana jest do zwrotu…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II CSKP 1486/22
…rzeczy wynika z czynu niedozwolonego albo gdy chodzi o zwrot rzeczy wynajętych, wydzierżawionych lub użyczonych (§ 2). Stosownie natomiast do art. 496 k.c., jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V CSK 33/09
…w 2002 r. ceny nabycia tej nieruchomości. Konsekwencją nieważności umowy wzajemnej jest z mocy art. 497 k.c. wymóg odpowiedniego zastosowania art. 496 k.c., co oznacza, że strony nieważnej umowy zobowiązane są do zwrotu świadczeń wzajemnych (art. 496 k.c. w zw. z art. 494 k.c.). Ponieważ przy…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III CSK 5/05
…W ocenie skarżącej, treść zgłoszonego w sprawie zarzutu zatrzymania uzasadniała jego rozpoznanie zarówno na gruncie art. 461 § 1 k.c. jak i art. 496 oraz 497 k.c., zaś ograniczenie rozpoznania apelacji do istnienia podstaw skorzystania z zarzutu zatrzymania opartego o teść art. 461 k.c.…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II CSK 784/14
…wzajemnej sąd, uwzględniając powództwo, zasądza powoda na jednoczesny zwrot świadczenia przez niego otrzymanego, to czyni tak na podstawie art. 496 k.c., a więc w uznaniu korzystania przez strony z prawa zatrzymania. Już zatem sam wyrok nakazujący złożenie oświadczenia woli o zwrotnym…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V CSK 359/10
…bezcelowo wobec nieważności umowy, powód wskazał, że ma to być forma naruszenia prawa materialnego, to jest art. 494 k.c. w zw. z art. 496 k.c. i art. 497 k.c. W uzasadnieniu tego zarzutu wyjaśnił, że zarówno w pozwie, w apelacji, jak i w poprzedniej kasacji powołał się na to, iż w…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I CSK 3089/24
…Sąd Najwyższy oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Tym samym wyłącza to możliwość uznania, że przy orzekaniu doszło do naruszenie art. 496 k.c. i art. 497 k.c. w zw. z art. 487 k.c. W orzeczeniu z 14 grudnia 2023 r., C-28/22, TSUE przyjął m.in., że artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III CSK 98/14
…podniesiony. 4. Zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 461 § 2 k.c. w zw. z art. 487 § 1 k.c. w zw. z art. 497 k.c. w zw. z art. 496 k.c., przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie został przez pozwaną zgłoszony w oderwaniu od ustalonej podstawy faktycznej…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 496 (279)
Historia zmian
Bez zmian od 19 maja 2026 r.