Art. 497

Pokaż w całym akcie

Art. 497 Kodeksu cywilnego
Art. 497. Przepis artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej.

art. 497 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 497 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21

   …skutków prawnych, a ustawodawca zakłada odwrócenie jej skutków faktycznych. Z tego punkt widzenia odwołanie do art. 496 w związku z art. 497 k.c. należy traktować jako rozwiązanie wyjątkowe. W rozpatrywanej sytuacji źródłem roszczeń zwrotnych stron nie jest jedno zamierzone zdarzenie…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 17 marca 2023 r., II CSKP 1486/22

   …świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot. Przepis ten stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej (art. 497 k.c.). Prawo zatrzymania polega zatem na zatrzymaniu rzeczy bądź świadczenia wzajemnego i do tego zostało ograniczone. Ustawodawca w odniesieniu do…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 stycznia 2006 r., III CSK 5/05
4. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 maja 2011 r., V CSK 359/10

   …wobec nieważności umowy, powód wskazał, że ma to być forma naruszenia prawa materialnego, to jest art. 494 k.c. w zw. z art. 496 k.c. i art. 497 k.c. W uzasadnieniu tego zarzutu wyjaśnił, że zarówno w pozwie, w apelacji, jak i w poprzedniej kasacji powołał się na to, iż w związku z zawarciem…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 lipca 2024 r., III CZP 89/22

   …z 6 grudnia 2021 r., I ACa 488/21, zagadnienia prawnego: "1. czy umowa kredytu ma charakter umowy wzajemnej w świetle regulacji art. 497 k.c. w zw. z art. 496 k.c.? w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze: czy skuteczny będzie zarzut zatrzymania złożony przez…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22

   …przez obie strony, wydaje się niemożliwy do pogodzenia z ogólnymi regułami wyrażonymi w art. 405 i art. 410 k.c.” Odwołania do art. 496 i art. 497 k.c. świadczyły natomiast o tym, że Sąd umowę kredytu uznaje za umowę wzajemną, przy czym konstatacja ta wzmacniała tezę, iż skutkiem zastosowania…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 stycznia 2005 r., IV CK 204/04

   …2002 r., IV CKN 651/00, OSNC 2002, nr 12, poz.155). Sąd Apelacyjny zasądzając odsetki od dnia 13 lipca 1999 r. naruszył powołany w kasacji art. 497 w zw. z art. 496 i 481 § 1 k.c. Należało więc orzec, jak w sentencji (art. 39313 § 1 i art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39319 k.p.c.).

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 czerwca 2024 r., III CZP 31/23

   …nie stoją one na przeszkodzie stosowaniu, względnie nie ograniczają stosowania przepisów prawa krajowego, takich jak art. 496 w związku z art. 497 k.c. (prawo zatrzymania – ius retentionis), zezwalających sądowi – na skutek podniesienia zarzutu przez pozwaną instytucję kredytową w postępowaniu…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 grudnia 2011 r., III CZP 79/11

   …czynności prawnej, czynność nieważna nie wywołuje żadnych skutków prawnych, poza wynikającymi wprost z ustawy (por. np. art. 496 w związku z art. 497 k.c.). Sprzeczne z tym ujęciem jest zatem twierdzenie, że jednak forma czynności prawnej czynności bezwzględnie nieważnej wywołuje skutki prawne…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 grudnia 2005 r., V CK 423/05

    …W tej sytuacji nie ma potrzeby odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 410 § 2 k.c., zwrócić jednak należy uwagę, że na podstawie art. 497 § 2 k.c. także w wypadku zawarcia umowy nieważnej istnieje możliwość dochodzenia zwrotu świadczeń wzajemnych. W rozpoznawanej sprawie jednak, jak…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 497 (115)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.