Art. 490

Pokaż w całym akcie

Art. 490 Kodeksu cywilnego
Art. 490.
§ 1. Jeżeli jedna ze stron obowiązana jest spełnić świadczenie wzajemne wcześniej, a spełnienie świadczenia przez drugą stronę jest wątpliwe ze względu na jej stan majątkowy, strona zobowiązana do wcześniejszego świadczenia może powstrzymać się z jego spełnieniem, dopóki druga strona nie zaofiaruje świadczenia wzajemnego lub nie da zabezpieczenia.
§ 2. Uprawnienia powyższe nie przysługują stronie, która w chwili zawarcia umowy wiedziała o złym stanie majątkowym drugiej strony.
§ 3. (uchylony)

art. 490 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 490 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 listopada 2010 r., I CSK 387/10

   …w ramach umowy wykonał skutecznie uprawnienie do wstrzymania się z obowiązkiem zapłaty 33 rat leasingowych wobec leasingodawcy na podstawie art. 490 § 1 k.c. W związku z tym weksel gwarancyjny został wypełniony przez powodowy Bank (indosatariusza) niezgodnie z treścią deklaracji wekslowej…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 marca 2007 r., III SK 21/06

   …typu stosunku obligacyjnego. Przedwcześnie zatem powołano się w zakresie klauzul rezygnacyjnych na przepisy dotyczące umów wzajemnych (art. 490 i 491 k.c.), jeżeli wcześniej nie próbowano dokonać właściwej kwalifikacji prawnej umownego stosunku obligacyjnego łączącego słuchaczy z pozwaną…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 września 2007 r., IV CSK 122/07

   …nie jest świadczeniem wzajemnym wobec obowiązku uiszczania opłat eksploatacyjnych przez powódkę i nie mają w sprawie zastosowania art. 488 i art. 490 k.c. Podkreślił, że najistotniejszym składnikiem obciążających powódkę opłat eksploatacyjnych są koszty ogrzewania, a w tym zakresie strona pozwana…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 czerwca 2007 r., V CSK 99/07

   …przez Sąd Apelacyjny lecz częściowo z innych przyczyn niż wskazał to Sąd Okręgowy. Sąd odwoławczy skorygował bowiem błędną wykładnię art. 490 § 1 k.c., jakoby do świadczeń wzajemnych powoda (z którymi się opóźniał) należało zaliczyć usunięcie wad. W związku z tym odnośnie do potrącenia kary…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 grudnia 2010 r., I CSK 64/10

   …nienależnego świadczenia do czasu usunięcia przez powoda usterek, nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 463, art. 465 § 3, art. 488 § 2 i art. 490 k.c., jak przyjął Sąd Apelacyjny, skoro uznał za nieważną ustną umowę o dodatkowe roboty budowlane, a w sytuacji nieważności umowy wzajemnej, prawo…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 października 2007 r., IV CSK 160/07

   …jako podstawy kasacyjne naruszenie art. 58 § 2, art. 60, 65 § 2, art. 512 zdanie drugie, art. 513 § 1, art. 487 § 2, art. 488 § 2 i art. 490 § 1 k.c. oraz naruszenie art. 233 § 1 i art. 382 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...) Przez umowę faktoringu, uwzględniając zasadniczy…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 marca 2004 r., III SK 18/04

   …i usunięcie obowiązku uiszczania przedpłat na otrzymywane usługi przesyłowe. Zakład Elektroenergetyczny (powód 2), zarzucając naruszenie art. 490 k.c. przez pozbawienie należytego zabezpieczenia jego interesów w sytuacji, gdy spełnienie świadczenia przez Hutę jest wątpliwe, art. 7 ust. 1…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 lipca 2009 r., IV CSK 117/09

   …zwalniając się od skutków zwłoki wierzyciela, zaś stronie zobowiązanej do spełnienia świadczenia jednocześnie lub wcześniej służy z mocy art. 490 § 1 k.c. uprawnienia do powstrzymania się od świadczenia bez narażenia się na skutki zwłoki. Jeśli więc pozwana Gmina nie wywiązała się z tego…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 kwietnia 2003 r., III CKN 1320/00

   …inwestycji ocenić należy w płaszczyźnie możliwości powstrzymania się ze spełnieniem świadczenia ze względu na stan majątkowy drugiej strony (art. 490 § 1 i 2 k.c.), czy też opóźnienia lub zwłoki dłużnika w wykonaniu zobowiązania, z konsekwencjami przewidzianymi w prawie cywilnym, którymi…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 listopada 2014 r., III SZ 1/14

    …umownej w wysokości niewspółmiernie niskiej do prawdopodobnej wysokości szkody, przez co kara umowna nie spełnia funkcji odszkodowawczej; - art. 490 § 1 k.c. poprzez orzeczenie zawarcia umowy, która narusza prawo strony umowy wzajemnej do wstrzymania się ze spełnieniem świadczenia, jeżeli…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 490 (167)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.