Art. 483

Pokaż w całym akcie

Art. 483 Kodeksu cywilnego
Art. 483.
§ 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).
§ 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.

art. 483 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 483 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 6 listopada 2003 r., III CZP 61/03

   …skoro odszkodowanie umowne jest niezależne od istnienia szkody. III. Kara umowna została uregulowana w przepisach art. 483-484 k.c. W art. 483 § 1 k.c. stwierdzono expressis verbis, że karę umowną „można zastrzec w umowie”. Takie założenie znalazło się także w przedstawionym Sądowi…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 grudnia 2021 r., III CZP 16/21

   …wartości świadczenia za każdą jednostkę czasu zwłoki, bez jednoczesnego określenia z góry maksymalnej kwoty takiej kary, nie narusza art. 483 § 1 k.c. Na rzecz takiego wniosku przedstawiono szeroką argumentację, którą Sąd Najwyższy w obecnym składzie zasadniczo podziela. Powyższa szersza…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 30 czerwca 2020 r., III CZP 67/19

   …674/15, nie publ. i z dnia 18 grudnia 2018 r., IV CSK 491/17, nie publ.). Sąd drugiej instancji ma także rację, wskazując, że na gruncie art. 483 § 1 k.c. zastrzeżenie kary umownej na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego jest niedopuszczalne (por. uchwała…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 stycznia 2011 r., I CSK 193/10

   …dzierżawy pomiędzy nią a właścicielem nieruchomości. Z uwagi na to, że drugie zagadnienie, objęte zarzutem kasacyjnym błędnej wykładni art. 483 § 1 k.c., miałoby znaczenie tylko w razie skutecznego zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd Apelacyjny wykładni umowy, w pierwszej…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 grudnia 2008 r., I CSK 240/08

   …Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Zgodnie z ujętą w art. 483 § 1 k.c. definicją, przez zastrzeżenie kary umownej strony ustalają, że naprawienie szkody wynikającej z niewykonania lub nienależytego wykonania…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 listopada 2012 r., V CSK 515/11

   …zamierzonego przez tę skarżącą skutku podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 471 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 483 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu, że świadczenie wypłacone przez powoda…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 sierpnia 2005 r., V CK 90/05

   …zarzutem jest naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez dokonanie dowolnej oceny umowy zawartej pomiędzy powodem a pozwanym, sprzecznej z art. 483 § 1 k.c. Należy zwrócić uwagę, że również wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że art. 233 § 1 k.p.c. tylko wyjątkowo mógł…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 października 2006 r., IV CSK 154/06

   …skoro świadczenie leasingobiorcy polega na zapłacie rat pieniężnych, czyli jest świadczeniem pieniężnym, to zgodnie z bezwzględnie wiążącym art. 483 k.c., zastrzeganie w razie jego niewykonania kary umownej jest niedopuszczalne, tego typu postanowienie umowne przekracza bowiem ramy swobody umów,…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 maja 2014 r., I CSK 345/13

   …w okolicznościach sprawy przyjąć że nie mogło ono wywrzeć wpływu na wynik sprawy tylko wtedy, gdyby okazał się nietrafny zarzut naruszenia art. 483 § 1 k.c. w zw. z art. 353 § 1 k.c. oraz art. 647 k.c. i art. 354 § 2 k.c., a jak wynika z poniższych uwag jest on uzasadniony. Problem „czy…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 czerwca 2008 r., I CSK 13/08

    …lub nienależyte wykonanie świadczenia pieniężnego przewidzianego tą umową, to taka kara nie wywołuje skutków prawnych, gdyż, wbrew art. 483 k.c., jest to kara zastrzeżona na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania świadczenia pieniężnego. Świadczenie pieniężne wynikające z…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 483 (4006)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.