Art. 154

Pokaż w całym akcie

Art. 154 Kodeksu cywilnego
Art. 154.
§ 1. Domniemywa się, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego użytku sąsiadów. To samo dotyczy drzew i krzewów na granicy.
§ 2. Korzystający z wymienionych urządzeń obowiązani są ponosić wspólnie koszty ich utrzymania.

art. 154 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 154 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 stycznia 2002 r., III CZP 75/01

   …Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z ogólnymi zasadami wykładni, rozstrzygnięcia przedstawionej wątpliwości co do wykładni art. 154 § 2 k.c. poszukiwać należy w pierwszej kolejności na płaszczyźnie językowej. Pojęciu „ utrzymanie” przypisuje się w języku polskim wiele znaczeń,…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 stycznia 2008 r., IV CSK 447/07
3. NSA oz. w Gdańsku, wyrok z 12 kwietnia 2000 r., II SA/Gd 2399/98

   …która znajduje się na granicy, nie można jednoznacznie mówić o naruszeniu posiadania nieruchomości sąsiedniej. Trzeba bowiem uwzględnić treść art. 154 Kc, który reguluje sposób korzystania m.in. z murów i innych podobnych urządzeń stojących na granicy gruntów sąsiadujących. Skoro przepis ten…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 października 2016 r., I OSK 445/15
5. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 15 marca 2024 r., III Ca 332/23

   …Nie znajdują także żadnego uzasadnienia zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego tj. art. 6 k.c. oraz art. 154 § 1 k.c. Po wielokrotnych zmianach powództwa, powodowie ostatecznie dochodzili: - wynagrodzenia za korzystanie z ich nieruchomości, a więc roszczenia…

6. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, wyrok z 3 lipca 2018 r., II C 177/18

   …Sąd oddalił wniosek o dokonanie oględzin (k.54). Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu w całości. Zgodnie z art. 154 § 1 k.c., domniemywa się, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego…

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrok z 19 października 2017 r., II SA/Wr 400/17

   …do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wskazać także należy, że skarżący błędnie interpretują art. 154 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi w § 1, że domniemywa się, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrok z 15 kwietnia 2010 r., II SA/Gd 650/09

   …która znajduje się na granicy, nie można jednoznacznie mówić o naruszeniu posiadania nieruchomości sąsiedniej. Trzeba bowiem uwzględnić treść art. 154 k.c., który reguluje sposób korzystania m.in. z murów i innych podobnych urządzeń stojących na granicy gruntów sąsiadujących. Skoro przepis ten…

9. Sąd Okręgowy w Gdańsku, wyrok z 31 stycznia 2017 r., III Ca 850/16

   …na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 191 kc w zw. z art. 48 kc i 148 kc albowiem płot posadowiony został na granicy. Zgodnie z art. 154 § 1 k.c. domniemywa się, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego…

10. Sąd Rejonowy w Gdyni, wyrok z 14 lipca 2016 r., I C 799/14

    …gdyby ogrodzenie znajdowało się na nieruchomości stanowiącej wyłączną własność powodów. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 154 § 1 k.c. domniemywa się, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 154 (63)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.