Art. 145

Pokaż w całym akcie

Art. 145 Kodeksu cywilnego
Art. 145.
§ 1. Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna).
§ 2. Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej.
§ 3. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.

art. 145 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 145 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 14 maja 2014 r., III CZP 14/14

   …że współczesna, dynamiczna wykładnia pojęcia „dostęp do nieruchomości” – także „odpowiedni dostęp do drogi publicznej” w rozumieniu art. 145 § 1 k.c. – musi obejmować komunikację z nieruchomością za pomocą samochodów, a szerzej – za pomocą pojazdów mechanicznych służących do…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 listopada 2014 r., III CZP 74/14

   …istotne dla realizacji roszenia o ustanowienie drogi koniecznej, zatem należy przyjąć, że sąd - w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 145 k.c. – może orzec o nakazach i zakazach niezbędnych do urządzenia wyznaczonego szlaku drożnego. W krańcowym wypadku tj. gdy orzeczenie sądowe…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 lipca 2007 r., III CZP 70/07

   …z niej ważną potrzebę gospodarczą – uzasadnia zmianę treści lub sposobu wykonywania służebności. W wypadku służebności drogi koniecznej (art. 145 k.c.) może chodzić np. o poszerzenie szlaku służebnego, przeniesienie go na inne miejsce, niwelację wzniesień lub złagodzenie zakrętów, ułożenie…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 października 2011 r., II CSK 94/11

   …Sąd Najwyższy ocenił, że spełnia ona także wymaganie określone w art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. Brak dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 145 § 1 k.c. oznacza brak prawnie zagwarantowanego połączenia nieruchomości izolowanej z siecią dróg publicznych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 września 2012 r., IV CSK 34/12

   …nieruchomości służebnością drogi koniecznej w celu zapewnienia innej nieruchomości dostępu do drogi publicznej zostały oznaczone w art. 145 § 1 k.c. Z przepisu tego wynika, że właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 14 lutego 2008 r., II CSK 517/07

   …jest nie tylko nieprzekonująca, lecz niepoparta także wystarczającym materiałem dowodowym. Uznał za chybioną tezę, że z uwagi na treść art. 145 § 2 k.c. droga konieczna musi być przeprowadzona przez działkę o nr (...)/1, wskazał natomiast, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 6 kwietnia 2004 r., I CK 552/03

   …sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawowe znaczenie ma problem prawidłowej wykładni art. 145 § 1 k.c. Jest oczywiste, że roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej przysługuje w przypadku braku odstępu do drogi publicznej lub budynków…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 października 2008 r., I CSK 135/08

   …Skarb Państwa – Starosta Powiatu R. w R. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Zarzut naruszenia art. 145 § 1 k.c. w związku z art. 233, art. 235 i art. 5 k.c. polega – zdaniem skarżącego – na zasądzeniu wynagrodzenia za ustanowienie drogi koniecznej na…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 maja 2002 r., III CZP 27/02

   …przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafne jest zajęte przez Sąd Okręgowy stanowisko, że art. 145 k.c. może być w drodze analogii stosowany w wypadku ustanawiania służebności polegającej na doprowadzeniu linii energetycznej do nieruchomości…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 lipca 2009 r., V CSK 480/08

    …w C. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący objął zarzutem niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Okręgowy art. 145 k.c., nie wskazując jednocześnie, której z jego trzech jednostek redakcyjnych zarzut ten dotyczy. Uzasadnienie skargi precyzuje jednak zakres…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 145 (1283)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.