Art. 153

Pokaż w całym akcie

Art. 153 Kodeksu cywilnego
Art. 153. Jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między interesowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną.

art. 153 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 153 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 listopada 2010 r., III CZP 97/10

   …żądań uczestników – sporządzają projekt przebiegu granicy w kilku wariantach. Następnie sąd, kierując się przesłankami określonymi w art. 153 k.c. oraz wynikami postępowania dowodowego, wytycza granicę według wybranego wariantu oraz konkretnych punktów i linii, oznaczanych różnymi…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 sierpnia 2011 r., IV CSK 596/10

   …z wnioskiem albo o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 153 k.c. rozgraniczenie nieruchomości następuje na podstawie przewidzianych w tym przepisie kryteriów w postaci stanu prawnego, ostatniego spokojnego…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 listopada 2014 r., V CSK 71/14

   …w obu etapach nie są tożsame – w postępowaniu administracyjnym określa je art. 31 ust. 2 - 4 ustawy, zaś w postępowaniu sądowym art. 153 k.c. Artykuł 31 ust. 2 - 4 wprowadza gradację kryteriów rozgraniczenia, które z kolei determinują dobór środków dowodowych. O przebiegu granic…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 lutego 2012 r., IV CSK 252/11

   …instancji. Nie był zasadny zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. oraz, ściśle z nim związany, zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 153 k.c. uzasadniony brakiem zamieszczenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnienia, dlaczego w stosunku do nieruchomości wnioskodawcy…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 lutego 2013 r., IV CSK 357/12

   …2000 r., a w konsekwencji oparcie się na pomijającej ten protokół wadliwej opinii biegłego. 4 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 153 k.c. rozgraniczenie nieruchomości następuje według określonych w tym przepisie kryteriów, które mają zastosowanie w takiej kolejności, w jakiej…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 marca 2016 r., III CSK 126/15

   …Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Jednocześnie nie może ujść uwadze to, że zgodnie z art. 153 k.c., jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 17 lipca 2009 r., IV CSK 69/09

   …stwierdził, że istotą sporu o rozgraniczenie jest ustalenie zasięgu prawa własności w stosunku do gruntów sąsiednich oraz że na podstawie art. 153 k.c. nie jest dopuszczalne inne ustalenie granic niż wynikające ze stanu prawnego, a to wyklucza zastosowanie dalszych kryteriów rozgraniczenia,…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 kwietnia 2013 r., II CSK 571/12

   …wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości nie są tożsame z przesłankami rozgraniczenia nieruchomości przez sąd, dokonywanego według art. 153 k.c. Zgodnie z tym przepisem, granice ustala się według stanu prawnego, a gdy ten nie jest możliwy do ustalenia, według ostatniego stanu…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07

   …a zatem usprawiedliwione było ich 5 pominięcie przy przyjętym kryterium ostatniego stanu spokojnego posiadania datowanego od 1990 roku. Art. 153 k.c. nie tylko wyznacza trzy kryteria rozgraniczenia ale jednocześnie reguluje kolejność ich zastosowania. Każde z tych kryteriów ma pierwszeństwo…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 października 2007 r., III CZP 30/07

    …do posiadacza, jak też wyłączona byłaby możliwość ustalenia granic nieruchomości na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania (art. 153 k.c.). Takie konsekwencje trudno zaakceptować. Po trzecie, definiując posiadanie, w art. 336 k.c. wyeksponowano przesłankę faktycznego władztwa nad…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 153 (702)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.