Art. 151

Pokaż w całym akcie

Art. 151 Kodeksu cywilnego
Art. 151. Jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze.

art. 151 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 151 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 kwietnia 2007 r., III CZP 27/07

   …nieruchomości wraz z odpowiadającą jej częścią budynku. W związku z wątpliwościami Sądu Okręgowego zachodzi jednak potrzeba rozważenia, czy art. 151 k.c., wyrażający zasadę jedności prawnej budynku, może być w drodze analogii stosowany w razie podziału zabudowanej nieruchomości gruntowej, jeżeli…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 lutego 2007 r., III CZP 159/06

   …udzielenia odpowiedzi na pytanie Sądu Apelacyjnego niezbędne jest zbadanie przesłanek zastosowania art. 32 prawa rzeczowego z 1946 r. bądź art. 151 k.c. (w zależności od daty zabudowy gruntu). Uzasadnienie Sądu Apelacyjnego nie zawiera dostatecznych danych o okolicznościach wzniesienia budynku…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 września 2010 r., IV CSK 76/10

   …o których mowa w art. 224 i 225 k.c. Treść wskazanych przepisów nie daje wprost odpowiedzi na to pytanie, a w szczególności z brzmienia art. 151 k.c. nie wynika, by pozbawiał on właściciela jakichkolwiek innych roszczeń, poza żądaniem przywrócenia stanu poprzedniego, jeżeli przekroczenie…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 lutego 2006 r., III CZP 3/06

   …w art. 224 i art. 225 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stanowiący przedmiot przedstawionych w zagadnieniu prawnym wątpliwości przepis art. 151 k.c. zawarty jest w dziale kodeksu cywilnego dotyczącym treści i wykonywania prawa własności i reguluje stosunki, jakie mogą powstać na tle…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 sierpnia 2011 r., III CZP 10/11

   …czynności prawnej (art. 245 k.c.), orzeczenia sądowego (ustanowienie służebności drogi koniecznej – art. 145 k.c., służebności budynkowej – art. 151 k.c., służebności gruntowej przy zniesieniu współwłasności – art. 212 k.c., w razie działu spadku – art. 212 § 1 zdanie drugie w związku z art.…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 marca 2014 r., III CSK 174/13

   …ustanowione na nim obciążenia. W uchwale z 29 maja 1974 r., II CZP 21/74 (OSNC 1975, nr 4, poz. 55), Sąd Najwyższy przyjął, że uprawnienia z art. 151 k.c. przysługują również użytkownikowi wieczystemu w stosunku do użytkownika wieczystego gruntu sąsiadującego. Istotne znaczenie dla sposobu…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 kwietnia 2005 r., III CZP 9/05

   …wyodrębnienie skomplikowało stan prawny, gdyż ustawa tylko fragmentarycznie reguluje skutki posadowienia budynku po obydwu stronach granicy (art. 151 k.c.). Jeżeli dokonano tego w trakcie budowy i budynek stanowiłby część składową gruntu, wątpliwość dotyczy statusu prawnorzeczowego struktury…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 stycznia 2006 r., III CSK 38/05

   …na przepisy szczególne, które przewidują wprost możliwość ustanowienia służebności polegającej na korzystaniu z części nieruchomości obciążonej (art. 151 i 212 § 1 k.c.), a ustanowienie takiej służebności w drodze umownej byłoby niewątpliwie także możliwe. Fakt, że co do zasady możliwe jest…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 czerwca 2011 r., III CSK 272/10

   …obciążonej. Będzie tak np. w razie wybudowania części budynku na gruncie sąsiada i ustanowienia w tym zakresie służebności gruntowej (art. 151 k.c.). 3. Zasadniczo nie jest dopuszczalne takie ukształtowanie treści służebności gruntowej, które przyznawałoby właścicielowi nieruchomości…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 grudnia 2004 r., II CK 262/04

    …budynków”, które mogą być nieruchomościami budynkowymi. W piśmiennictwie przyjmuje się, że pojęcie „budynek”, występujące np. w art. 46 § 1 i art. 151 k.c., odnosi się do budynków w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 151 (204)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.