Wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 6 maja 2026 r., I C 1360/25

wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 6 maja 2026 r., I C 1360/25

Tekst

1 Sygn. akt: I C 1360/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 6 maja 2026 r.

3 Sąd Rejonowy w T. I Wydział Cywilny

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący:

6 asesor sądowy P. K.

7 Protokolant:

8 starszy sekretarz sądowy K. K.

9 po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. w T.

10 na rozprawie

11 sprawy z powództwa M. B. (1)

12 przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W.

13 o zapłatę

14 I. oddala powództwo;

15 II. zasądza od powoda M. B. (1) na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 3 706,88 zł (trzy tysiące siedemset sześć złotych osiemdziesiąt osiem groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Uzasadnienie

16 Pozwem z dnia 10 października 2025 roku powód M. B. (1) wniósł przeciwko pozwanemu (...) Spółce Akcyjnej w W. pozew, którym powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 44 794,10 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 lipca 2025 roku do dnia zapłaty. Powód zażądał także zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

17 W uzasadnieniu pozwu powód wyjaśnił, że zawarł jako konsument z pozwanym umowę kredytu hipotecznego (...). Umowa składała się z części szczegółowej umowy ((...)) i części ogólnej umowy ((...)). Powód wskazał, że kwota kredytu wynosiła 267 676,77 zł, zaś umowa została zawarta na okres 240 miesięcy. Kredyt miał być spłacany w ratach kapitałowo-odsetkowych annuitetowych. Kredyt został oprocentowany według zmiennej stopy procentowej wynoszącej w dacie zawarcia umowy 6,08 % i została ustalona jako stawka bazowa WIBOR 3M powiększona o stałą marżę w wysokości 1,2 punktów procentowych. Kredyt został zabezpieczony m. in. hipoteką. Całkowity koszt kredytu w dniu zawarcia umowy wynosił 207 760,10 zł, w tym odsetki 194 901,91 zł. Umowa została zawarta w oparciu o wzorzec umowny. Powód wskazał też, że w dniu 23 października 2012 roku strony zawarły aneks nr 1 do umowy, na mocy którego całkowita wypłata kredytu miała nastąpić do 30 października 2012 roku. Kredyt został spłacony w całości w dniu 5 lipca 2024 roku. Powód zapłaciła na rzecz pozwanego banku od dnia 10 grudnia 2012 roku do dnia 5 lipca 2024 roku kwotę 72 774,25 zł tytułem odsetek umownych, z czego odsetki wynikające z klauzuli WIBOR wynosiły 44 794,10 zł. Powód twierdził, że informacje przekazywane mu na etapie przedkontraktowym przez bank były niepełne i nie był w stanie ustalić, ani zweryfikować na podstawie publicznie dostępnych danych w jaki sposób dokonywano ustalenia WIBOR – jakie czynniki były brane pod uwagę i co decydowało o tym, że w danym dniu wskaźnik referencyjny przyjmował określoną wartość. Powód wskazywał, że WIBOR nie odzwierciedla realnego kosztu pieniądza, który jest ponoszony przez kredytodawców w procesie udzielania kredytów. Powód wskazywał też, że banki oferując kredyty nie przedstawiały konsumentom rzetelnych informacji i wyjaśnień ani odnośnie tego w jaki sposób wysokość stawki WIBOR jest ustalana, ani jak w rzeczywistości jej zmiana wpłynie na wysokość raty kredytu. Zdaniem powoda nawet jeśli w treści umowy kredytu znajdowało się odesłanie do sposobu ustalania stawki WIBOR, to było ono blankietowe i dla przeciętnego konsumenta niezrozumiałe. Banki odsyłały bowiem do regulaminów zewnętrznego podmiotu, w tym do regulaminu stawek. Zdaniem powoda jest to niedopuszczalne i niewystarczające, zaś lektura tego regulaminu potwierdza, że dokument ten jest dla przeciętnego odbiorcy zupełnie niezrozumiały. Powód wskazywał, że na banku spoczywał szczególny obowiązek wyjaśnienia kredytobiorcy sposobu w jaki wskaźnik WIBOR jest tworzony i jakie ma on przełożenie na wysokość jego zobowiązania. Powód twierdził, że pozwany bank z tego obowiązku się nie wywiązał. Zdaniem powoda wskaźnik WIBOR jest wadliwy z uwagi na brak odzwierciedlenia przez ten wskaźnik realnych kosztów pozyskania pieniądza, brak oparcia tego wskaźnika na rzeczywiście zawartych transakcjach, brak rynkowości wskaźnika WIBOR, błędną podstawę dla szacowania ryzyka kredytowego, ustalanie wskaźnika WIBOR w sposób nieprzejrzysty, niejasny i budzący wątpliwości oraz sprzeczność z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (...) z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające (...) i (...) oraz rozporządzenie (UE) nr (...) (Dz. U. UE. L. 2016.171.1, dalej: Rozporządzenie (...)). Powód zaznaczył także, że w umowie kredytu nie znalazła się poprawna definicja WIBOR i wyjaśnienia jak ten wskaźnik jest kształtowany. Powód podkreślił, że w umowie nie podano informacji, że WIBOR nie opiera się na faktycznych transakcjach, podczas gdy w spornym okresie w przeważającej części WIBOR opierał się wyłącznie na deklaracjach banków. Zatajono też, że pozwany jest uczestnikiem panelu WIBOR. Zdaniem powoda definicja wskaźnika WIBOR może być w każdej chwili zmieniona w trakcie wykonywania umowy, co również świadczy o tym, że klauzule oprocentowania w części WIBOR są abuzywne. Zdaniem powoda banki mają swobodę w ustalaniu oprocentowania pożyczek międzybankowych, co umożliwia im wpływanie na wysokość WIBOR. Powód twierdził również, że abuzywność kwestionowanych przez niego postanowień umownych wzmacnia fakt, iż bank dysponuje nieproporcjonalnie większą wiedzą na temat mechanizmu ustalania WIBOR oraz mechanizmów wpływających na czynniki, od których zależy stopa referencyjna NBP. Powód podał, że nie przekazano mu lub nawet ukrywano przed nim fakt, że wskaźnik referencyjny WIBOR nie jest tożsamy z żadną ze stóp procentowych stosowanych przez NBP. Zdaniem powoda przez brak udzielenia mu konkretnej i prawdziwej informacji o czynnikach wpływających na zmianę oprocentowania został wprowadzony w błąd, i to intencjonalnie bowiem w interesie banku leżało utwierdzenie kredytobiorcy w przekonaniu, że wysokość stawki referencyjnej stosowanej przez bank jest tożsama ze stopami ogłaszanymi przez NBP. W ten sposób, twierdził powód, wywołano u niego złudne przeświadczenie, że bank nie ma wpływu na wysokość wskaźnika WIBOR, ani nie uczestniczy w jego ustalaniu, a takie działanie należy uznać za rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Powód podał, że konsument ryzykuje więcej niż bank w przypadku kredytów opartych na WIBOR, ponieważ to konsument jest bezpośrednio narażony na wahania stóp procentowych, które mogą znacząco wpływać na wysokość miesięcznych rat. Powód podał, że w dokumentach związanych z umową kredytu zabrakło postanowień dotyczących metody obliczania WIBOR, a także że nie otrzymał regulaminów ustalania WIBOR. Powód zaznaczył, że samo podpisanie formularza informacyjnego i oświadczenia o ryzyku zmiennej stopy procentowej nie jest jednoznaczne z tym, że konsument został dostatecznie poinformowany o konsekwencjach zawarcia umowy ze zmiennym oprocentowaniem opartym o wskaźnik WIBOR. Takie zgody i oświadczenia najczęściej mają charakter blankietowy i są przedstawiane kredytobiorcom do podpisu bez wytłumaczenia ich treści. Powód podniósł, że postanowienia umowne w zakresie oprocentowania wprowadzają rażącą nierównowagę kontraktową na jego niekorzyść ze względu na fakt, że na jego podstawie pozwany wprowadził postanowienia umowne, które przyznają mu uprawnienie do jednostronnego, arbitralnego i niczym nieograniczonego uprawnienia do ustalania wysokości oprocentowania kredytu opartego o zmienną stopę oprocentowania oraz regulujące wysokość zmiennego oprocentowania kredytu w dokumentach wewnętrznych banku, które nie stanowiły dokumentacji umownej pomiędzy stronami. Powód wskazał nadto, że WIBOR nie odzwierciedla rzeczywistych warunków rynkowych i prowadzi do sytuacji, w których jest ustalany na podstawie nieaktualnych lub nieodpowiednich danych, co sprawia, że wskaźnik staje się niewiarygodny. Zdaniem powoda banki mogą także wpływać bez żadnego nadzoru wpływać na ustalanie tego wskaźnika w sposób niezgodny z rzeczywistymi warunkami rynkowymi. Powód zaznaczył, że jeśli WIBOR nie odzwierciedla realnych warunków rynkowych, to kredytobiorcy mogą nie być w stanie przewidzieć przyszłych kosztów swoich kredytów, co może zwiększyć ryzyko niewypłacalności lub trudności finansowych, a z drugiej strony taka sytuacja wpływa na zyskowność banków, które opierają swoje modele kredytowe na WIBOR. Powód wskazał, że uznanie klauzul dotyczących oprocentowania kredytu w części opartej o WIBOR za abuzywne jest równoznaczne ze stwierdzeniem ,ze wszystkie kwoty pobrane przez bank w części oprocentowania opartej o WIBOR są świadczeniem nienależnym. Powód wskazał, że dochodzone przez niego roszczenie stanowi nadpłatę dokonaną w oparciu o klauzulę oprocentowania w części opartej o WIBOR. Kwotę tę powód wyliczył samodzielnie na podstawie zaświadczenia banku (k. 4-20).

18 Zarządzeniem z dnia 23 października 2025 roku przewodniczący wezwał powoda do uzupełnienia braków formalnych pozwu (k. 69). Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi powoda w dniu 28 października 2025 roku. Powód uzupełnił braki pozwu pismem procesowym z dnia 29 października 2025 roku (k. 72-73).

19 W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości ze względu na jego bezzasadność zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Pozwany zażądał także zasądzenia od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się orzeczenia je zasądzającego do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany podniósł, że strony zawarły ważną i zgodną z prawem umowę kredytu, wolną od postanowień abuzywnych. Pozwany zaznaczył, że powód był informowany w sposób jasny, zrozumiały i wyczerpujący o ryzyku zmiennej stopy procentowej związanym z zawarciem umowy kredytu, a wysokość raty kapitałowo-odsetkowej nie przekroczyła wartości wskazywanych powodowi przez bank jako możliwe. Pozwany wskazał też, że powód był informowany w sposób jasny, zrozumiały i wyczerpujący na temat klauzuli zmiennego oprocentowania. Pozwany wskazał też, że umowa kredytu nie uprawniała go do określania w sposób dowolny stopy oprocentowania kredytu, gdyż stopa oprocentowania była określona w umowie jako suma dwóch elementów – stałej marży banku i niezależnej od banku wartości wskaźnika WIBOR. Pozwany podkreślił, że powód sam wybrał rodzaj oprocentowania kredytu kierując się własnymi preferencjami w zakresie kosztów kredytu i wysokości raty oraz zaakceptował ryzyko z tym związane. Pozwany wskazał w tym zakresie, że kredytobiorca we wniosku kredytowym wybrał kredytów w polskim złotym, a ponadto złożył oświadczenie, że został poinformowany o ryzyku zmiany stóp procentowych polegającym na tym, iż w przypadku wzrostu stawki referencyjnej podwyższeniu ulega oprocentowanie kredytu, które spowoduje wzrost raty spłaty oraz że jest świadomy i poniesie ryzyko tych zmian. Ponadto kredytobiorca oświadczył, że uzyskał od pracownika banku wszelkie niezbędne informacje do podjęcia decyzji w zakresie zaciąganego zobowiązania. Pozwany zaznaczył, że wskaźnik referencyjny WIBOR ustalany jest aktualnie na podstawie przepisów Rozporządzenia (...) oraz ram określonych w regulaminach fixingu dostosowanych do wymogów przewidzianych w Rozporządzeniu (...) przez administratora wskaźnika – (...) Spółkę Akcyjną, który jest podmiotem niezależnym od pozwanego, licencjonowanym i nadzorowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego. Pozwany podniósł, że uczestnicy fixingu, w tym również pozwany nie mają żadnego wpływu na ustalanie wysokości wskaźnika WIBOR, a uczestniczą wyłącznie w przekazywaniu danych wejściowych, które następnie przetwarzane są przez administratora. Pozwany podniósł też, że wskaźnik WIBOR jest zrozumiały, dostępny, obiektywny i weryfikowalny. Pozwany zaznaczył, że uczestnicy fixingu WIBOR są zobowiązani do zawierania transakcji po zgłoszonych cenach (kwotowaniach przekazanych administratorowi w ramach procedury fixingu) w okresie 15 minut od godziny ich publikacji. Pozwany podniósł, że ustalenia dokonane w ramach weryfikacji rzetelności wyznaczania wysokości wskaźnika LIBOR oraz jego specyfiki nie powinny mieć przełożenia na ocenę prawidłowości wskaźnika WIBOR ze względu na znaczące odmienności pomiędzy tymi wskaźnikami. Pozwany podniósł też, że ze strony organów nadzoru nigdy nie były formułowane w stosunku do wskaźnika referencyjnego WIBOR żadne zarzuty w zakresie manipulacji, ani nie stwierdzono takich przypadków. Zdaniem pozwanego powództwo wytoczone przez powoda stanowi przejaw nadużycia prawa podmiotowego przez powoda i jest sprzeczne z art. 5 k.c. Pozwany zaprzeczył, że narzucił powodowi treść umowy, w tym w zakresie zmiennego oprocentowania. Pozwany zaznaczył też, że nie wprowadził powoda w błąd oraz zaprzeczył, że nie wypełnił względem powoda jakichkolwiek obowiązków informacyjnych. Pozwany podkreślił, że wskaźnik WIBOR nie jest tworzony przez banki, a sam pozwany nie miał możliwości dowolnego kształtowania zobowiązania powoda. Pozwany podniósł, że mechanizm ustalania stawki WIBOR jest przeprowadzany przez niezależnego administratora stawki zgodnie z przepisami Rozporządzenia (...), a pozwany jest wyłącznie uczestnikiem panelu fixingowego, zaś zarówno proces dostarczania danych źródłowych do fixingu WIBOR, jak i sposób wyliczenia stawek WIBOR jest skrupulatnie kontrolowany. Pozwany zaprzeczył, że banki dopuszczały się manipulacją wskaźnika WIBOR. Pozwany wskazał, że musiał stosować wskaźnik WIBOR w kredytach hipotecznych, gdyż banki mogą stosować wyłącznie wskaźniki referencyjne opracowywane przez administratorów znajdujących się w rejestrach prowadzonych przez Europejski Urząd (...) a jedynym takim podmiotem w Polsce jest (...) Spółka Akcyjna, czyli administrator WIBOR. Pozwany zaprzeczył też, że miał zapewniać powoda, iż jedynym elementem oprocentowania, który stanowi jego dochód bądź zysk jest marża. Pozwany zaznaczył, że główne świadczenia stron z umowy kredytu zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zdaniem pozwanego tekst umowy w sposób klarowny przedstawia mechanizm ustalania stopy procentowej w zależności od zmian wskaźnika referencyjnego WIBOR, zaś bank wielokrotnie informował powoda o ryzyku zmian wysokości WIBOR przedstawiając w tym zakresie stosowne symulacje. Pozwany twierdził też, że powód miał wpływ na ustalenie wysokości marży banku, która stanowi nieodłączny element oprocentowania kredytu. Pozwany zaprzeczył, że w umowie kredytu nie określono okoliczności, od których uzależniona jest zmiana oprocentowania. Pozwany podkreślił, że umowa wprost wskazywała sytuacje, których wystąpienie wiąże się z podwyższeniem marży banku, a także wyjaśniała relację pomiędzy WIBOR a oprocentowaniem. Pozwany zakwestionował także roszczenie powoda co do wysokości stwierdzając, że z pozwu nie wynika czy powód uwzględnił zmianę wysokości kapitału na skutek dokonywanych spłat oraz zmianę wysokości kapitału, od którego naliczane były odsetki na skutek wypłaty kolejnych transz kredytu. Pozwany zaznaczył, że dwukrotnie udzielił powodowi wszechstronnej informacji o ryzyku stopy procentowej, co powód potwierdził pisemnymi oświadczeniami złożonymi przed podpisaniem umowy i zawartymi w jej treści. Pozwany zaznaczył też, że powód nie zgłaszał jakichkolwiek wątpliwości co do treści umowy. Pozwany bank podniósł też, że umowa jest krótka, napisana prostym, zrozumiałym językiem i zawiera pojęcia powszechnie rozumiane przez każdego konsumenta, który dochowuje minimum staranności przy zaznajomieniu się z umową. Pozwany podał, że nie jest możliwe precyzyjne wskazanie, który wariant stawki WIBOR jest dla konsumenta najbardziej korzystny w długim okresie. Pozwany wskazał nadto, że WIBOR jest aktualnie jedynym wskaźnikiem referencyjnym do zastosowania w złotowych umowach kredytów hipotecznych proponowanych przez banki komercyjne. Pozwany wyjaśnił w odpowiedzi na pozew, że wysokość wskaźnika WIBOR jest ustalana w procedurze fixingu, której ramy prawne oprócz Rozporządzenia (...) wyznaczają oświadczenie administratora, regulamin stawek referencyjnych WIBOR i (...), kodeks postępowania uczestników fixingu (...) i WIBOR oraz specyfikacja kwotowań modelowych. Uczestnikami fixingu jest 10 największych banków, w tym m. in. Bank (...) oraz pozwany. Zdaniem pozwanego z uwagi na mechanizm funkcjonowania rynku pieniężnego oraz jest płynność poziom stawek WIBOR stanowi odzwierciedlenie warunków rynkowych po jakich uczestnicy fixingu zawierają transakcje na rzecz pozostałych uczestników systemu finansowego. Pozwany wskazał, że WIBOR nie mierzy kosztów finansowania banków, lecz cenę depozytów składanych sobie wzajemnie przez uczestników fixingu. Taki sposób definicji stawki WIBOR jest ściśle związany z rolą jaką pełni WIBOR w realizacji polityki pieniężnej banku centralnego. Pozwany wskazał też, że proces ustalania stawki referencyjnej WIBOR jest wykonywany i zatwierdzany przez administratora, a ponadto nadzorowany przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz podlega audytowi przez niezależnych audytorów. Pozwany zaznaczył też, że mechanizm ustalania stawki WIBOR jest poddawany także kontroli Komitetu Nadzorczego Wskaźników Referencyjnych Stóp Procentowych. Pozwany podniósł też, że autoryzacja WIBOR jest dokonywana w postępowaniu administracyjnym, którego wynik co do zgodności rzeczonego wskaźnika referencyjnego z wymogami Rozporządzenia (...) wiąże sąd w postępowaniu cywilnym. Pozwany zaprzeczył, że umowa kredytu zawiera postanowienia abuzywne dotyczące oprocentowania. Pozwany wskazał, że sporne postanowienia umowne dotyczą głównych świadczeń stron i nie podlegają badaniu pod kątem abuzywności. Pozwany wskazał nadto, że postanowienia umowne dotyczące zmiennej części oprocentowania odsyłające do wskaźnika WIBOR zostały określone jednoznacznie. Pozwany wskazał także, że obie strony umowy prowadziły negocjacje i zawarły umowę kredytu, którą uważały za korzystną. Pozwany wskazał też, że umowa zastrzegała postanowienia umowne dotyczące stawki oprocentowania, które były korzystne dla powoda w porównaniu ze zwykle stosowanymi metodami obliczania stawek procentowych oraz ze stawką ustawową. Postanowienia te nie mogą być zatem uznane zdaniem pozwanego za niekorzystne dla kredytobiorcy, ani tym bardziej za rażąco naruszające jego interesy. Pozwany wskazał także, że powód otrzymał pełną, kompleksową i jednoznaczną informację o ryzyku zmiany stóp procentowych. Pozwany zaznaczył, że dopuszczalne jest, by umowa nie zawierała pełnej definicji wskaźnika referencyjnego służącego do obliczenia zmiennej stopy procentowej. Pozwany wskazał, że nie jest także konieczne przekazanie broszury informacyjnej przedstawiającej dotychczasowe zmiany tego wskaźnika. Pozwany zaznaczył, że nie ma też żadnych podstaw, by twierdzić, że zastosowanie w umowie kredytu postanowień dotyczących oprocentowania powiązanych ze stawką WIBOR narusza zasadę swobody umów bądź jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zdaniem pozwanego nawet gdyby uznać, że postanowienia umowne dotyczące oprocentowania kredytu odwołujące się do wskaźnika WIBOR nie wiążą stron, podlegałyby one zastąpieniu postanowieniami o charakterze dyspozytywnym, co prowadziłoby do wniosku, że kredyt jest oprocentowany według stopy odsetek ustawowych, o których mowa w art. 359 k.c. Pozwany podkreślił zarazem, że na dzień zawarcia umowy kredytu stopa oprocentowania zmiennego ustalona zgodnie z umową była na niższym poziomie niż ustawowa stopa odsetek kapitałowych oraz znacznie poniżej odsetek maksymalnych. W związku z tym, twierdził pozwany, nie mogą być uznane za nieuczciwe postanowienia umowne korzystniejsze dla kredytobiorcy niż normy dyspozytywne (k. 92-110v).

20 Zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2026 roku przewodniczący zlecił Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w B. J. Ł. doręczenie świadkowi M. B. (2) przesyłki zawierającej wezwanie świadka na rozprawę w dniu 9 marca 2026 roku (k. 355). Postanowieniem z dnia 9 marca 2026 roku wydanym w sprawie o sygn. akt J. 15/26 komornik J. Ł. ustaliła koszty postępowania doręczeniowego na kwotę 89,88 zł (k. 415).

21 Zarządzeniem z dnia 10 marca 2026 roku przewodniczący zwrócił pismo przygotowawcze powoda z dnia 3 marca 2026 roku jako złożone bez zarządzenia (k. 409).

22 Na dalszym etapie postępowania, aż do zamknięcia rozprawy stanowiska stron pozostały bez zmian.

23 Sąd ustalił, co następuje:

24 W dniu 18 października 2012 roku M. B. (1) zawarł z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. umowę kredytu Kredyt (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...). Umowa została zawarta w placówce banku w B.. Umowa została zawarta z wykorzystaniem wzorca umowy. Umowa składała się z części szczegółowej umowy (zwanej dalej (...)) i części ogólnej umowy (zwanej dalej (...)), które w sposób łączny określały strony, przedmiot umowy oraz prawa i obowiązki stron (§ 1 pkt 2 części szczegółowej umowy). Na mocy umowy pozwany udzielił powodowi kredytu w kwocie 267 676,77 zł (§ 2 pkt 1 części szczegółowej umowy). Kredyt był przeznaczony na potrzeby mieszkaniowe, tj. na potrzeby kredytowania nieruchomości w postaci lokalu nr (...), położonego w T. przy (...), dla którego założona miała zostać nowa księga wieczysta (§ 2 pkt 2 i 3 części szczegółowej umowy). Kredyt został udzielony na 240 miesięcy liczonych od dnia zawarcia umowy (§ 2 pkt 4 części szczegółowej umowy). Stawka referencyjna w dniu sporządzenia umowy, tj. 15 października 2012 roku wynosiła 4,88 %, zaś marża banku wynosiła 1,2 % (§ 2 pkt 5 i 6 części szczegółowej umowy). W § 2 pkt 7 części szczegółowej umowy wskazano, że (...) SA podwyższa marżę, o której mowa w § 2 pkt 6 części szczegółowej umowy w przypadku nieustanowienia przed wypłatą kredytu/pierwszej transzy kredytu, docelowego zabezpieczenia spłaty kredytu, o którym mowa w § 4 pkt 1 (...), z uwagi na konieczność ubezpieczenia przez (...) SA ryzyka braku spłaty kredytu do czasu prawomocnego ustanowienia hipoteki na rzecz (...) SA o 0,90 punktu procentowego, a także w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia na życie albo wygaśnięcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z powodu niezapłacenia składki ubezpieczeniowej w następstwie braku środków pieniężnych, w ilości niezbędnej na pokrycie kosztów składki ubezpieczeniowej, na rachunku prowadzonym przez (...) SA, służącym do pobierania miesięcznych składek ubezpieczeniowych o 0,10 punktu procentowego (§ 2 pkt 7 ppkt 1 i 5 części szczegółowej umowy). W dniu sporządzenia umowy oprocentowanie kredytu w stosunku rocznym stanowiące sumę stawki referencyjnej i marży banku wynosiło 6,08 % (§ 2 pkt 8 części szczegółowej umowy). Rzeczywista roczna stopa procentowa w dniu zwarcia umowy wynosiła 6,817 % (§ 2 pkt 9 części szczegółowej umowy), zaś roczna stopa procentowa dla zadłużenia przeterminowanego na dzień sporządzenia umowy wynosiła 25 % (§ 2 pkt 10 części szczegółowej umowy). Całkowity koszt kredytu w dniu zawarcia umowy wynosił 207 760,10 zł (§ 3 pkt 2 części szczegółowej umowy), natomiast całkowita kwota do zapłaty przez kredytobiorcę w dniu zawarcia umowy wynosiła 475 436,87 zł (§ 2 pkt 3 części szczegółowej umowy). Kredyt był zabezpieczony hipoteką na nieruchomości stanowiącej przedmiot kredytowania (§ 4 pkt 1 części szczegółowej umowy) oraz przelewem wierzytelności pieniężnej z umowy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych potwierdzonym przez ubezpieczyciela (§ 4 pkt 2 części szczegółowej umowy). Wypłata kredytu miała nastąpić w transzach, przelewem na rachunek bankowy zbywcy prawa do nieruchomości oraz kredytobiorcy (§ 6 pkt 2 i 3 części szczegółowej umowy). Spłata całości wynikającego z umowy kredytu zadłużenia miała zostać przez kredytobiorcę dokonana do dnia 10 października 2032 roku (§ 7 pkt 1 części szczegółowej umowy). Spłata kredytu następowała w annuitetowych ratach kapitałowo-odsetkowych. Środki pieniężne na spłatę kredytu były pobierane z rachunku bankowego prowadzonego dla powoda o numerze (...). Spłata raty kredytu zgodnie z umową miała następować w dziesiątym dniu każdego miesiąca (§ 7 pkt 3-5 części szczegółowej umowy). Zawierając umowę kredytobiorca oświadczył, że wzór umowy wraz ze wzorami załączników do umowy został mu doręczony przed zawarciem umowy i że zapoznał się z ich treścią (§ 10 pkt 1 ppkt 1 części szczegółowej umowy). Kredytobiorca oświadczył także, że został poinformowany, iż ponosi ryzyko stopy procentowej, polegające na wzroście raty kredytu w przypadku wzrostu stawki referencyjnej oraz że ponosi ryzyko zmiany ceny rynkowej zabezpieczenia polegające na możliwym spadku cen nieruchomości stanowiącej przedmiot hipotecznego zabezpieczenia spłaty kredytu (§ 10 pkt 1 ppkt 2 części szczegółowej umowy). Poinformowanie kredytobiorcy m. in. o ryzyku stopy procentowej oraz o ryzyku zmiany cen rynkowych nieruchomości stanowiło element procedury oferowania kredytu obowiązującej pracowników pozwanego banku w dacie zawierania umowy kredytu. Elementem procedury obowiązującej w banku w dacie zawarcia umowy było także wydanie oferty klientowi. Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...). W § 1 części ogólnej umowy zdefiniowano pojęcia i skróty zastosowanie w umowie. Zgodnie z § 1 pkt 17 (...), stawka referencyjna to WIBOR dla międzybankowych depozytów trzymiesięcznych WIBOR 3M. W § 1 pkt 26 (...) wskazano, że WIBOR stanowi stawkę publikowaną o godz. 11:00 na stronie informacyjnej W., w drugim dniu poprzedzającym dzień rozpoczynający pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej, zaokrągloną według matematycznych zasad do sześciu miejsc po przecinku; w przypadku braku notowań stawki referencyjnej (...) dla danego dnia do wyliczenia stopy procentowej stosuje się odpowiednio notowania z dnia poprzedzającego, w którym było prowadzone notowanie stawki WIBOR.

25 W § 5 (...) znalazły się sporne postanowienia dotyczące oprocentowania kredytu. Zgodnie z ust. 1 bank pobiera odsetki od kredytu według zmiennej stopy procentowej, w stosunku rocznym, której wysokość jest ustalana w dniu rozpoczynającym pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej, jako suma stawki referencyjnej i marży banku oraz, w przypadku bilansowania, marży dodatkowej. Pierwszy okres obowiązywania stawki referencyjnej może być krótszy i rozpoczyna się od dnia następującego po dniu wypłaty kredytu albo pierwszej transzy. Koniec pierwszego okresu obowiązywania stawki referencyjnej przypada w ostatnim dniu wymagalności kredytu i odsetek przed upływem pierwszego trzymiesięcznego okresu obowiązywania stawki referencyjnej. Kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej kończą się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania stawki referencyjnej, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisanych Kodeksu cywilnego. Zgodnie z ust. 2 zmiany wysokości stawki referencyjnej następują w dniu wymagalności spłaty raty kredytu i odsetek, a odsetki według nowej stawki są naliczane od dnia następnego po dniu wymagalności. Zgodnie z ust. 3 wzrost wysokości stawki referencyjnej wpływa na podwyższenie oprocentowania kredytu, które spowoduje wzrost raty spłaty kredytu i odsetek. Zgodnie z ust. 4 zmiana wysokości stawki referencyjnej powoduje zmianę wysokości oprocentowania kredytu o taką samą liczbę punktów procentowych. W § 6 ust. 1 (...) wskazano, że bank oblicza odsetki od kredytu w okresach miesięcznych od kwoty zadłużenia z tytułu kredytu według obowiązującej w tym okresie zmiennej stopy procentowej dla kredytu począwszy od dnia następnego po dniu wypłaty kredytu albo pierwszej transzy, do dnia spłaty kredytu włącznie, przyjmując, że rok liczy 365 dni. Natomiast w § 7 ust. 1 (...) wskazano, że bank powiadamia kredytobiorcę na piśmie, o każdej zmianie wysokości oprocentowania kredytu, z podaniem terminu, od którego zmiana ta obowiązuje. Zgodnie z § 47 ust. 1 (...) umowa ulega rozwiązaniu z dniem spłaty przez kredytobiorcę całości wynikającego z umowy zadłużenia. Umowę w imieniu banku zawarli jego pełnomocnicy – J. L. i M. B. (2), natomiast w imieniu powoda podpis pod umową złożył jego pełnomocnik G. Ż., obecnie małżonka powoda nosząca nazwisko G. B..

26 dowód: umowa kredytu Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr (...) z dnia 18 października 2012 roku – k. 26-35v, aneks nr (...) do umowy kredytu Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr (...) z dnia 23 października 2012 roku – k. 36, zaświadczenie z dnia 30 października 2024 roku – k. 42-49 oraz k. 77-81v, decyzja nr (...) dyrektora zarządzającego kierującego Pionem (...) z dnia 29 czerwca 2012 roku wraz z załącznikiem nr 1 – k. 126-129, decyzja nr (...) dyrektora Pionu (...) z dnia 6 września 2012 roku wraz z załącznikiem nr 2 – k. 130-153v, zeznania powoda M. B. (1) w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 26 stycznia 2026 roku – k. 349v-350, znacznik czasowy od 00:17:34 do 00:42:40 , zeznania świadka G. B. złożone na rozprawie w dniu 9 marca 2026 roku – k. 405v, znacznik czasowy od 00:08:10 do 00:16:06

27 W dniu 18 października 2012 roku strony zawarły aneks nr (...) do umowy kredytu mieszkaniowego (...) (...) nr (...) z dnia 18 października 2012 roku. Zmianie na skutek zawarcia tego aneksu uległo tylko jedno postanowienie umowy, a mianowicie § 6 ust. 1 części szczegółowej umowy, któremu strony nadały następujące brzmienie: „całkowita wpłata kredytu nastąpi 30.10.2012r.”. Aneks został podpisany w imieniu pozwanego banku przez pełnomocników J. L. i M. B. (2) zaś w imieniu powoda przez jego pełnomocnika G. Ż..

28 dowód: aneks nr (...) do umowy kredytu Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr (...) z dnia 23 października 2012 roku – k. 36, zeznania powoda M. B. (1) w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 26 stycznia 2026 roku – k. 349v-350, znacznik czasowy od 00:17:34 do 00:42:40 , zeznania świadka G. B. złożone na rozprawie w dniu 9 marca 2026 roku – k. 405v, znacznik czasowy od 00:08:10 do 00:16:06

29 M. B. (1) w czasie zawierania umowy kredytu przebywał w (...), gdzie pracował. W związku z tym udzielił pełnomocnictwa do zawarcia umowy kredytu G. Ż. (obecnie B.). Czynności związane z procesem kredytowym realizowała w imieniu powoda G. Ż.. G. Ż. i M. B. (1) poszukiwali mieszkania za pośrednictwem agencji mieszkaniowej. W związku z koniecznością zaciągnięcia kredytu powód i jego żona zwrócili się do pośrednika (...) Spółki Akcyjnej. Obowiązki pośrednika finansowego w imieniu tej spółki wykonywał K. R. Do obowiązków pośrednika należało doradztwo w zakresie kredytów hipotecznych oraz sprawdzanie ofert banków w celu uzyskania dla klientów jak najlepszych warunków kredytu hipotecznego. Standardową procedurą w działaniu pośrednika kredytowego było także wyjaśnienie klientowi pojęcia WIBOR, wytłumaczenie jak zmieniać się może stawka referencyjna, udzielenie wyjaśnień czym jest marża banku i jakie jest ryzyko związane ze zmienną stopą procentową. Takie czynności zostały zrealizowane także podczas spotkania pośrednika z G. Ż., która została poinformowana o ryzyku zmiany stopy procentowej, o tym czym jest WIBOR i w jaki sposób może się zmieniać. Zawarcie umowy kredytu poprzedziło złożenie przez G. Ż. w imieniu M. B. (1) do pozwanego w dniu 12 września 2012 roku wniosku o udzielenie kredytu. Wniosek ten został złożony za pośrednictwem (...) Spółki Akcyjnej. Na tym rola pośrednika w zaciągnięciu przez powoda kredytu dobiegła końca. Składając wniosek kredytowy G. Ż. oświadczyła, że została poinformowana o ryzyku zmiany stóp procentowych polegającym na tym, że w przypadku wzrostu stawki referencyjnej podwyższeniu ulega oprocentowanie kredytu, które spowoduje wzrost raty spłaty, a także o wypływie ryzyka zmiany cen rynkowych zabezpieczeń. Pełnomocnik powoda oświadczyła również, że jest świadoma ponoszenia ryzyka zmiany stóp procentowych oraz ryzyka zmiany cen rynkowych zabezpieczeń. G. Ż. nie konsultowała się z powodem podpisując dokumenty dotyczące kredytu.

30 dowód: wniosek o udzielenie kredytu z dnia 12 września 2012 roku wraz z załącznikiem – k. 114-118, informacja o ryzyku stopy procentowej i ryzyku zmiany cen rynkowych zabezpieczeń – k. 121-125, zeznania powoda M. B. (1) w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 26 stycznia 2026 roku – k. 349v-350, znacznik czasowy od 00:17:34 do 00:42:40 , zeznania świadka G. B. złożone na rozprawie w dniu 9 marca 2026 roku – k. 405v, znacznik czasowy od 00:08:10 do 00:16:06, zeznania świadka K. R. złożone na rozprawie w dniu 9 marca 2026 roku – k. 406-406v, znacznik czasowy od 00:27:07 do 00:36:59

31 Po zawarciu umowy G. Ż. złożyła w dniu 18 października 2012 roku w imieniu powoda dwie dyspozycje wypłaty kredytu, zgodnie z którymi powód wniósł o wypłacenie kwoty 265 000 zł na rachunek bankowy prowadzony dla D. G. oraz o wypłacenie kwoty 2 676,77 zł na prowadzony dla niego rachunek bankowy.

32 dowód: dyspozycja wypłaty kredytu z dnia 18 października 2012 roku (w zakresie kwoty 265 000 zł) – k. 119-119v, dyspozycja wypłaty kredytu z dnia 18 października 2012 roku (w zakresie kwoty 2 676,77 zł) – k. 120-120v

33 M. B. (1) spłacił kredyt udzielony mu na podstawie umowy kredytu Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...) z dnia 18 października 2012 roku w dniu 5 lipca 2024 roku. W okresie od 18 października 2012 roku do 5 lipca 2024 roku powód spłacił kapitał kredytu w kwocie 267 676,77 zł, odsetki w kwocie 72 774,25 zł oraz odsetki karne w kwocie 0,04 zł. Łącznie powód wpłacił na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w W. na poczet wykonania umowy kredytu kwotę 340 451,06 zł.

34 fakty bezsporne, a nadto dowód : zaświadczenie z dnia 30 października 2024 roku – k. 42-49 oraz k. 77-81v

35 Pismem z dnia 23 czerwca 2025 roku adwokat A. B. działająca w imieniu M. B. (1) na podstawie udzielonego pełnomocnictwa wezwała (...)Spółkę Akcyjną w W. do zwrotu wpłat dokonanych na podstawie klauzuli WIBOR w kwocie 44 794,10 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma. W wezwaniu do zapłaty pełnomocnik powoda wskazała, że postanowienia umowy kredytu nr (...) z dnia 18 października 2012 roku dotyczące części oprocentowania opartej na WIBOR stanowią klauzule abuzywne, na obowiązywanie których kredytobiorca się nie godzi. Wezwanie zostało doręczone pozwanemu w dniu 27 czerwca 2025 roku. W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty z dnia 29 czerwca 2025 roku pozwany odmówił spełnienia świadczenia stwierdzając, że nie widzi podstaw do uznania roszczeń, a umowa kredytu była realizowana prawidłowo nie zawiera postanowień abuzywnych.

36 fakty bezsporne, a nadto dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 23 czerwca 2025 roku wraz z pełnomocnictwem – k. 37-38, wydruk z książki nadawczej – k. 39, pismo (...) Spółki Akcyjnej w W. z dnia 29 czerwca 2025 roku – k. 40-41, wydruk z portalu śledzenia przesyłek – k. 76

37 Powód M. B. (1) w czasie wykonywania umowy kredytu otrzymywał od pozwanego banku regularnie informacje o wysokości dokonywanych spłat oraz o tym jaka kwota została do spłaty. Początkowo powód nie zapoznawał się z zawartą umową kredytu, przeczytał ją dokładnie dopiero po wielu latach od jej zawarcia. Jedyną przyczyną, dla której powód uważa, że umowa jest nieuczciwa jest to, że zbyt dużo zapłacił tytułem spłaty kredytu. Powód nie zapoznawał się ze słowniczkiem zawierającym definicje pojęć wykorzystywanych w umowie. Powód nie zastanawiał się nad tym czy chce zaciągnąć kredyt ze zmienną stopą procentową. Zawierająca w imieniu powoda umowę kredytu G. B. nie wie czym jest WIBOR, zaś powód nie potrafi wytłumaczyć czym jest WIBOR. Ani M. B. (1), ani G. B. nie mają wykształcenia prawniczego lub ekonomicznego. M. B. (1) jest z zawodu płytkarzem, zaś G. B. salową.

38 dowód : zeznania powoda M. B. (1) w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 26 stycznia 2026 roku – k. 349v-350, znacznik czasowy od 00:17:34 do 00:42:40 , zeznania świadka G. B. złożone na rozprawie w dniu 9 marca 2026 roku – k. 405v, znacznik czasowy od 00:08:10 do 00:16:06

39 Sąd zważył, co następuje:

40 Stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, przedłożone przez strony dokumenty, zeznania powoda M. B. (1) oraz świadków G. B. i K. R.. Sąd przyznał walor wiarygodności dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu, albowiem były kompletne i jasne, wraz z pozostałymi dowodami obrazowały dokładny stan faktyczny sprawy. Ich prawdziwość nie budziła, w ocenie Sądu, jakichkolwiek wątpliwości. Co więcej, wiarygodność i autentyczność przedłożonych dokumentów oraz kopii dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

41 Sąd za wiarygodne w przeważającej części uznał zeznania powoda M. B. (1) Zeznania te były spójne, logiczne, zgodne w przeważającej mierze z treścią dokumentów złożonych przez obie strony. Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że powód zawierał kwestionowaną umowę wiele lat temu, w dodatku nie brak osobiście udziału w procesie jej zawierania, gdyż zarówno na etapie złożenia wniosku kredytowego, jak i zawierania umowy przebywał w (...), zaś przy tych czynnościach zastępowała go G. B., której powód udzielił pełnomocnictwa. W związku z tym powód miał prawo nie wiedzieć jak przebiegało spotkanie w placówce banku oraz z pośrednikiem kredytowym, podczas których zawierana była umowa, przedstawiane były wyjaśnienia dotyczące kredytu, wskaźnika referencyjnego WIBOR oraz jakie czynności zostały dokonane przez pracowników banku oraz jego małżonkę. Sąd uznał za wiarygodne zeznania powoda w zakresie, w jakim wskazywał na sposób wykonywania umowy oraz w zakresie w jakim wskazywał, że nie interesował się treścią umową przez długi czas po jej zawarciu. Działania powoda, wliczając w to wytoczenie powództwa w październiku 2025 roku wskazują, że istotnie tak było i dopiero po skonsultowaniu się z prawnikiem doszedł do przekonania, że umowa zawiera wadliwe postanowienia. Brak było podstaw, by kwestionować także zeznania powoda w zakresie, w jakim przedstawił okoliczności zaciągnięcia kredytu, okoliczności związane z jego sytuacją osobistą, zdrowotną i pracą za granicą. Sąd nie uznał za wiarygodne zeznań powoda w zakresie, w jakim wskazywał, że nie otrzymał projektu umowy, ani o to nie prosił. Po pierwsze, powód nie uczestniczył w samej procedurze zawierania umowy, wobec czego nie mógł tego wiedzieć na pewno – projekt umowy mogła dostać jedynie jego pełnomocnik – G. B.. Co więcej, zeznania te stoją w sprzeczności z oświadczeniem G. B., która podpisując umowę kredytu oświadczyła, że jej wzór wraz ze wzorami załączników został doręczony kredytobiorcy przed zawarciem umowy. Oczywiście ocena tego dowodu nie zmienia w żaden sposób okoliczności, że zeznania powoda były w przeważającej mierze nieprzydatne dla dokonania ustaleń faktycznych w sprawie, ponieważ powód nie dysponował wiedzą dotyczącą okoliczności zawarcia umowy kredytu oraz procesu kredytowego.

42 Jeśli chodzi o zeznania świadka G. B., sąd uznał te zeznania za wiarygodne w przeważającej części. Zeznania świadka związane z wykonywaniem umowy kredytu w znacznej mierze pokrywają się z dowodami z dokumentów. Świadek w sposób logiczny i wiarygodny przedstawiła także proces zawarcia umowy, udzielenia jej przez M. B. (1) pełnomocnictwa do czynności kredytowych oraz okoliczności poprzedzające zawarcie umowy. Sąd nie uznał wszakże za wiarygodne zeznań świadka G. B. wskazującej, że pośrednik kredytowy nie wyjaśnił kwestii związanych z oprocentowaniem. Kłóci się to z własnym oświadczeniem G. B., która podpisując umowę kredytu oświadczyła, że kredytobiorca został poinformowany o tym, że ponosi ryzyko stopy procentowej polegające na wzroście raty kredytu w przypadku wzrostu stawki referencyjnej oraz że ponosi ryzyko zmiany cen rynkowych zabezpieczeń. Co więcej, G. B. składając w imieniu M. B. (1) wniosek o udzielenie kredytu oświadczyła, że została poinformowana o ryzyku zmiany stóp procentowych polegającym na tym, że w przypadku wzrostu stawki referencyjnej podwyższeniu ulega oprocentowanie kredytu, które spowoduje wzrost raty spłaty, a także o wypływie ryzyka zmiany cen rynkowych zabezpieczeń. G. B. oświadczyła również, że jest świadoma ponoszenia ryzyka zmiany stóp procentowych oraz ryzyka zmiany cen rynkowych zabezpieczeń. Co więcej, na okoliczność, że takich pouczeń jej udzielono wskazują także zeznania świadka K. R.. Wprawdzie świadek nie pamiętał okoliczności konkretnego spotkania z G. B., które zaowocowało złożeniem do pozwanego wniosku o udzielenie kredytu, to jednak opisał standardowe procedury, jakie realizował wykonując obowiązki pośrednika kredytowego gdy pracował w (...) Spółce Akcyjnej. Procedury te natomiast zakładały m. in. wyjaśnienie ryzyka zmiennej stopy procentowej oraz czym jest WIBOR, w jaki sposób ten wskaźnik referencyjny może ulegać zmianom i jak wpływa to na wysokość oprocentowania kredytu. Ta okoliczność w połączeniu z podpisanym przez G. B. oświadczeniem o tym, że została poinformowana o ryzyku zmiany stóp procentowych zarówno we wniosku kredytowym, jak i w umowie kredytu pozwalają dojść do przekonania, że takich pouczeń jej udzielono. Fakt, że nie była w stanie ich powtórzyć, ani nie wiedziała czym jest WIBOR można bardzo łatwo wytłumaczyć okolicznościami, że zarówno spotkanie w banku w celu zawarcia umowy, jak i z pośrednikiem kredytowym były dawno, a z perspektywy pozwanej działającej jedynie w charakterze pełnomocnika powoda, jak i z perspektywy samego powoda najistotniejszą kwestią były uzyskanie środków kredytowych w wyniku zawarcia kwestionowanej w niniejszej sprawie umowy, wobec czego inne kwestie, o których traktowała umowa oraz o których pouczał doradca kredytowy miały dla nich drugorzędne znaczenie. Sąd wziął przy tym także pod uwagę okoliczność, że świadek bardzo niewiele pamiętała z samej procedury zawierania umowy kredytu oraz poprzedzającego ją spotkania z pośrednikiem kredytowym, wobec czego zeznania G. B. w niewielkim jedynie stopniu były przydane dla dokonania ustaleń faktycznych w sprawie.

43 Sąd za wiarygodne uznał zeznania świadka K. R.. Jak już wcześniej wskazywano, świadek nie pamiętał okoliczności, w jakich doszło do zawarcia umowy kredytu oraz złożenia wniosku o udzielenie kredytu, ani też okoliczności spotkania z G. B. działającej w charakterze pełnomocnika M. B. (1). Świadek był jednak w okresie zawierania umowy kredytu oraz świadczenia na rzecz powoda i G. B. usług doradztwa kredytowego pracownikiem (...) Spółki Akcyjnej pełniącej rolę doradcy finansowego i pośrednika kredytowego. Świadek dysponował zatem wiedzą na temat standardowych procedur związanych z procesem informowania kredytobiorców i opisał standardową procedurę składania wniosków kredytowych oraz informacje, jakich udzielał kredytobiorcom, w tym dotyczącą zmiennej stopy procentowej, wskaźnika WIBOR i jego zmiany. Brak było podstaw, by uznać, że procedura ta nie została zastosowana w przypadku wniosku kredytowego złożonego w imieniu powoda przez G. B., tym bardziej biorąc pod uwagę, że złożyła ona oświadczenie zarówno we wniosku kredytowym, jak i w umowie kredytu, że została poinformowana o ryzyku zmiany stóp procentowych. Zeznania świadka K. R. były spójne, logiczne, zbieżne z dowodami z dokumentów, a ponadto świadek jest niezwiązany z żadną ze stron, co sprawia, że nie ma ryzyka braku jego bezstronności.

44 Nieprzydatne dla ustaleń faktycznych były dowody z dokumentów zaoferowanych przez powoda – artykułu pod tytułem Premier zapowiada: Koniec WIBORU od 1 stycznia 2023 r., zestawienia kluczowych terminów dotyczących stawek referencyjnych (...) i WIBOR z dnia 4 stycznia 2021 roku, regulaminu stawek referencyjnych (...) i WIBOR z dnia 15 lutego 2021 roku, regulaminu fixingu stawek referencyjnych (...) i WIBOR oraz wydruku ze strony archiwalnej Stowarzyszenia (...) przedstawiającej listę uczestników fixingu. Powód złożył załączone do pozwu dokument w postaci artykułu na stronie internetowej prawo.pl w celu wykazania stanowiska rządu Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzające nieprawidłowość stawek WIBOR. Dowód ten jest całkowicie nieprzydatny dla wykazania tego faktu, gdyż po pierwsze jego treść nie przedstawia takiego stanowiska, a ponadto jest to artykuł z 25 kwietnia 2022 roku, a zatem sprzed ponad czterech lat, a aktualność tego poglądu jest w świetle aktualnego orzecznictwa, również Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest bardzo wątpliwa. Co więcej, stanowisko przedstawicieli rady ministrów jest bez znaczenia w kontekście rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ani nie stanowi faktu istotnego w sprawie. Jeśli chodzi o dowody z dokumentów w postaci zestawienia kluczowych terminów dotyczących stawek referencyjnych (...) i WIBOR z dnia 4 stycznia 2021 roku, regulaminu stawek referencyjnych (...) i WIBOR z dnia 15 lutego 2021 roku, regulaminu fixingu stawek referencyjnych (...) i WIBOR oraz wydruku ze strony archiwalnej Stowarzyszenia (...) przedstawiającej listę uczestników fixingu powód zmierzał do wykazania tymi dokumentami do wykazania, najogólniej rzecz ujmując, wadliwości wskaźnika referencyjnego WIBOR i abuzywności postanowień umownych wiążących oprocentowanie kredytu z tym wskaźnikiem. Te dowody także jednak były zupełnie nieprzydatne dla wykazania tychże okoliczności. Żaden ze wspomnianych dokumentów nie mógł bowiem doprowadzić do wykazania braku reprezentatywności wskaźnika WIBOR, ani manipulowania tym wskaźnikiem przez uczestników fixingu, ani że powód nie został poinformowany przy zawieraniu umowy o metodzie ustalania WIBOR, ani też, że powód nie został poinformowany o uczestnictwie pozwanego w fixingu WIBOR. Tym bardziej nie sposób z tych dokumentów wywieźć wniosku, że klauzula umowna oparta na wskaźniku WIBOR jest sprzeczna z istotą zobowiązania bądź że jest postanowieniem abuzywnym, a poza tym okoliczności te stanowią oceny, a nie fakty podlegające wykazaniu.

45 Jeśli chodzi o dokumenty złożone do akt sprawy przez pozwanego (...) Spółkę Akcyjną w W., sąd uznał za nieprzydatne dla dokonania ustaleń faktycznych w sprawie dokumenty w postaci Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/(...) z dnia 22 marca 2019 r. wraz z załącznikiem, dokumentu Komisji Nadzoru Finansowego zatytułowanego jako „Wykorzystywanie wskaźników referencyjnych w świetle (...) (rozporządzenie o benchmarkach) i konstruowanie planów awaryjnych – część I”, dokumentu Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 31 stycznia 2020 roku zatytułowanego jako „Stosowanie oraz opracowywanie wskaźników referencyjnych po 1 stycznia 2020 r.”, wydruku z dziennika urzędowego Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 17 grudnia 2020 roku zawierającego ogłoszenie decyzji Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie udzielenia (...) S.A. z siedzibą w W. zezwolenia na prowadzenie działalności jako administrator wskaźników referencyjnych, oświadczenia administratora dotyczącego stawek referencyjnych (...) i WIBOR z dnia 4 stycznia 2021 roku, regulaminu stawek referencyjnych (...) i WIBOR, kodeksu postępowania uczestników fixingu (...) i WIBOR, specyfikacji kwotowań modelowych, rekomendacji administratora w zakresie kwotowań wiążących, procedury przeglądu i zmiany metod wskaźników referencyjnych stóp procentowych, polityki zarządzania konfliktami interesów w (...) S.A., opinii na temat indeksów z rodziny WIBOR i ich wykorzystania na rynku kredytów hipotecznych w Polsce autorstwa A. V., opinii autorstwa J. M. pod tytułem „Stopa referencyjna WIBOR jako podstawa ustalania przez banki w Polsce zmiennego oprocentowania w umowach kredytowych, w szczególności dla kredytów hipotecznych, w tym mieszkaniowych” oraz opinii na zlecenie banku (...) S.A. pod tytułem „Zasadność stosowania przez banki w umowach kredytowych wskaźnika referencyjnego WIBOR”. Akty prawne nie mogły stawić podstawy ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu. Jeśli chodzi o pozostałe dokumenty, to one także nie zawierały istotnych dla ustaleń faktycznych wiadomości i służyły raczej wzmocnieniu argumentacji prawnej pozwanego banku dotyczącej w szczególności transparentności i uczciwości wskaźnika WIBOR, a nie zamiarowi przedstawienia dokumentów zawierających istotne dla ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie informacje.

46 Postanowieniem z dnia 9 marca 2026 roku wydanym na rozprawie sąd pominął na podstawie art. 235 ( 2) § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. dowód z opinii biegłego wnioskowany w punkcie 1.3. pozwu. Powód M. B. (1) wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia jaka cześć zapłaconych odsetek kredytowych stanowiła część wynikająca z marży, a jaka z WIBOR oraz wskazanie ile wynosiła kwota nadpłaty dokonana w oparciu o oprocentowanie oparte na WIBOR. Jako, że powództwo podlegało oddaleniu co do zasady, wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jawił się jedynie jako wniosek zmierzający do przedłużenia postępowania, a ponadto dowód ten zmierzał do wykazania faktów nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, był nieprzydatny do wykazania tychże faktów, a co ważniejsze – fakty, których wykazania domagał się powód nie wymagał wiadomości specjalnych. Ustalenie wysokości odsetek naliczonych i pobranych w oparciu o stawkę referencyjną WIBOR wymagało bowiem jedynie przeprowadzenia działań matematycznych na podstawie dokonanych przez powoda wpłat, harmonogramu spłaty kredytu oraz postanowień umowy kredytu. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 9 marca 2026 roku sąd na podstawie art. 235 ( 2) § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. pominął także dowód z opinii biegłego wnioskowany przez pozwanego w punkcie 11 odpowiedzi na pozew. Pozwany (...) Spółka Akcyjna w W. wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ekonomii ze specjalnością w zakresie bankowości na fakt historii kształtowania się wskaźnika referencyjnego WIBOR, reformy WIBOR w 2018 roku, jej przebiegu i skutków, przebiegu procedury wyznaczania wysokości WIBOR i rządzących nim zasad, różnic pomiędzy WIBOR a LIBOR i (...), cech wiarygodności WIBOR, braku podatności WIBOR na manipulacje, istnienia i rodzaju mechanizmów nadzorujących WIBOR, zgodności WIBOR z Rozporządzeniem (...), istnienia zależności pomiędzy WIBOR a stopami procentowymi NBP, przyczyn ograniczonej dostępności kredytów ze stałą stopą oprocentowania na rynku polskim oraz braku ich wcześniejszej popularności oraz przyczyn występowania różnic pomiędzy oprocentowaniem depozytów i oprocentowaniem kredytów. Jak już wcześniej wskazywano, powództwo podlegało oddaleniu co do zasady, wobec czego wniosek dowodowy pozwanego banku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jawił się jedynie jako wniosek zmierzający do przedłużenia postępowania, a ponadto dowód ten zmierzał do wykazania faktów nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, był nieprzydatny do wykazania wskazywanych przez pozwanego faktów, a co ważniejsze – niewymagających wiadomości specjalnych. Historia kształtowania się wskaźnika WIBOR nie wymaga wszak wiadomości specjalnych, lecz jedynie prześledzenia tej historii na podstawie ogólnodostępnych np. w sieci Internet informacji, podobnie jak ustalenie istnienia i rodzaju mechanizmów nadzorujących WIBOR, reforma WIBOR w 2018 roku, jej przebieg i skutki, a także różnice pomiędzy WIBOR a LIBOR i (...). Nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy są przyczyny ograniczonej dostępności kredytów ze stałą stopą oprocentowania na polskim runku oraz brak ich wcześniejszej popularności. Przedmiotem badania sądu w niniejszym postępowaniu było ustalenie czy zastosowanie wskaźnika WIBOR w spornej umowie kredytu z dnia 18 października 2012 roku doprowadziło do rażącego naruszenia interesów powoda jako konsumenta oraz czy postanowienia umowne dotyczące oprocentowania kredytu powiązane z tym wskaźnikiem referencyjnym stanowiły klauzule abuzywne. Kwestie te nie mają nic wspólnego z kredytami ze stałą stopą procentową, a i dostępność i popularność tych kredytów w przeszłości nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Oprócz tego fakty objęte tezami dowodowymi, które miały być wykazane dowodem z opinii biegłego wynikały w znacznej mierze z dokumentów złożonych do akt sprawy.

47 Postanowieniem z dnia 9 marca 2026 roku wydanym na rozprawie sąd pominął także dowód z zeznań świadka M. B. (2) wnioskowany w punkcie 10 podpunkcie 1 odpowiedzi na pozew na podstawie art. 235 ( 2) § 1 pkt 4 k.p.c. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. B. (2) okazało się niemożliwe, bowiem świadek nie przebywała pod adresem wskazanym przez pozwanego w odpowiedzi na pozew. Okoliczność ta została potwierdzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. J. Ł., która na zlecenie sądu w postępowaniu doręczeniowym prowadzonym pod sygn. akt J. 15/26 ustaliła, że świadek nie zamieszkuje pod adresem wskazanym w odpowiedzi na pozew, tj. w lokalu nr (...) przy ul(...) w B. (k. 384-385). W toku postępowania nie udało się natomiast ustalić innego adresu świadka.

48 Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po dokonaniu oceny prawnej umowy kredytu zawartej pomiędzy powodem M. B. (1) a pozwanym (...) Spółką Akcyjną w W., w ocenie Sądu, zarówno powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

49 Zgodnie z treścią art. 22¹ k.c., za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Nie ulega wątpliwości, że powód w stosunku zobowiązaniowym z pozwanym bankiem wynikającym z umowy kredytu Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr (...) był konsumentem.

50 Podstawę prawną powództwa stanowił art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Jak stanowi ten ostatni, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Powód opierał swoje powództwo na jednej podstawie faktycznej – na twierdzeniu, że postanowienia umowne umowy kredytu obejmujące oprocentowanie kredytu w zakresie, w jakim umowa wiązała to oprocentowanie ze wskaźnikiem referencyjnym WIBOR stanowiły postanowienia abuzywne, niewiążące powoda zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c. Fakty dotyczące zawarcia umowy kredytu, jej treści i dołączonych do niej załączników, wykonywania umowy oraz wezwania pozwanego banku prze kredytobiorcę do zapłaty nie były sporne. Istota sporu sprowadzała się natomiast do oceny prawnej zasadności powództwa, czyli ustalenia czy postanowienia umowne oparte na wskaźniku referencyjnym WIBOR stanowią klauzule abuzywne, a także czy powód został prawidłowo poinformowany o kształtowaniu zmiennej stopy procentowej.

51 Pełnomocnik, który w imieniu powoda zawarł z pozwanym bankiem umowę kredytu z dnia 18 października 2012 roku zarówno w umowie, jak i we wniosku kredytowym złożył oświadczenia, w których potwierdził, że przed zawarciem umowy został poinformowany o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową. Sąd nie miał podstaw, by kwestionować te oświadczenia, tym bardziej biorąc pod uwagę okoliczność, że obowiązek informacyjny obowiązywał w dacie zawarcia umowy zarówno doradcę kredytowego, za pośrednictwem którego powód złożył wniosek kredytowy, jak i pracowników banku, z którym powód zawarł umowę.

52 Wskazać należy, że powód zawarł z pozwanym bankiem umowę kredytu (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...) w dniu 18 października 2012 roku. Zawarcie umowy nastąpiło zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 720 ze zm.). Zgodnie z art. 85 ust. 2 tej ustawy, do umów o kredyt hipoteczny oraz umów o kredyt konsumencki, zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że zastosowanie do umowy kredytu z dnia 18 października 2012 roku zastosowanie znajdą przepisy wymienione w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1362 ze zm., dalej u.k.k.) w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy (Dz.U. z 2011 r., nr 165, poz. 984), w zakresie umów o kredyt zabezpieczony hipoteką oraz pożyczki zabezpieczonej hipoteką stosuje się art. 22, art. 23, art. 29, art. 35, art. 35a i art. 46.

53 Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy kredytu z dnia 18 października 2012 roku, umowa o kredyt zabezpieczony hipoteką powinna zawierać co najmniej dane określone w art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe oraz:

54 1) określenie opłat oraz innych kosztów związanych z udzieleniem kredytu, w tym opłatę za rozpatrzenie wniosku kredytowego, przygotowanie i zawarcie umowy o kredyt oraz warunki ich zmian;

55 2) całkowity koszt kredytu określony w dniu zawarcia umowy;

56 3) całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta określoną w dniu zawarcia umowy;

57 4) zasady i koszty ustanowienia, zmiany lub wygaśnięcia zabezpieczeń i ubezpieczeń w tym kosztów ubezpieczenia spłaty kredytu;

58 5) prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem;

59 6) termin, sposób i skutki odstąpienia od umowy przez konsumenta, jeżeli takie prawo konsumentowi przysługuje;

60 7) skutki niedotrzymania warunków umowy, ze szczególnym uwzględnieniem informacji o stopie oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunkach jej zmiany oraz ewentualne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu;

61 8) sposób i warunki ustalania stopy procentowej, na podstawie której obliczana jest wysokość rat kapitałowo-odsetkowych - w przypadku kredytów o zmiennej stopie oprocentowania.

62 W odniesieniu do zarzutów powoda dotyczących wskaźnika WIBOR należy zauważyć, że w kwestionowanej przez powoda umowie, tj. w umowie kredytu (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...) znalazły się postanowienia traktujące o oprocentowaniu kredytu zmienną stopą procentową. W § 2 pkt 5 części szczegółowej umowy wskazano, że stawka referencyjna w dniu sporządzenia umowy wynosiła 4,88 %, zaś marża banku wynosiła 1,2 % (§ 2 pkt 6 części szczegółowej umowy). Z kolei w § 1 pkt 17 części ogólnej umowy wskazano, że stawka referencyjna to WIBOR dla międzybankowych depozytów trzymiesięcznych WIBOR 3M. Z kolei w § 1 pkt 26 części ogólnej umowy wskazano, że WIBOR stanowi stawkę publikowaną o godz. 11:00 na stronie informacyjnej W., w drugim dniu poprzedzającym dzień rozpoczynający pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej, zaokrągloną według matematycznych zasad do sześciu miejsc po przecinku; w przypadku braku notowań stawki referencyjnej (...) dla danego dnia do wyliczenia stopy procentowej stosuje się odpowiednio notowania z dnia poprzedzającego, w którym było prowadzone notowanie stawki WIBOR. Z kolei w § 5 części ogólnej umowy wskazano zasady oprocentowania kredytu oraz wyjaśniono w jaki sposób to oprocentowanie się zmienia. Zdaniem sądu to w zupełności wystarczające dane, by wypełnić obowiązki ciążące na kredytodawcy w zakresie wyjaśnienia w jaki sposób zmieniać będzie się stopa procentowa kredytu. Należy zauważyć, że jeżeli wysokość zmiennej stopy oprocentowania kredytu zależy od wysokości stopy referencyjnej, w dokumencie umowy należy wskazać tę stopę referencyjną. Może być ona określona powszechnie rozpoznawanym, jednoznacznym skrótem (np. LIBOR 3M). Zasadniczo nie ma potrzeby, aby detalicznie opisywać warunki, na jakich zmienia się stopa referencyjna (tak T. Czech(w:) Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. V, red. T. Czech, uwagi do art. 30, teza 87). W istocie rzeczy trudno właściwie oczekiwać jakiego rodzaju informacji o stawce referencyjnej WIBOR oczekiwał powód. Nieracjonalnym jest oczekiwanie, aby w treści umowy zawarte zostały definicje wszelkich pojęć i wskaźników o charakterze ekonomiczno-finansowym, które co oczywiste z uwagi na charakter prowadzonej przez bank działalności na rynkach finansowych oraz charakteru produktów kredytowych mają bardzo rozbudowany i skomplikowany charakter (tak Sąd Okręgowy w W. w wyroku z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt I C 938/23, LEX nr 3836883). Trudno oczekiwać, by bank w umowie kredytu bądź dokumentach załączonych do tej umowy zawarł wszystkie dokumenty, które traktują o wskaźniku WIBOR. Nie jest bowiem rolą kredytodawcy edukowanie kredytobiorcy czy przedstawianie mu dokumentów, które miałyby mu wyjaśnić zasady kształtowania się wskaźnika WIBOR.

63 Oprocentowanie kredytu w przypadku umowy kredytu Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...) składało się z dwóch parametrów – marży banku wskazanej w umowie (§ 2 pkt 6 części szczegółowej umowy), podlegającej zmianom w wypadkach i w wysokości wskazanych w umowie (§ 2 pkt 7 ppkt 1 i 5 części szczegółowej umowy) oraz zmiennej stawki referencyjnej obowiązującej w banku, która odpowiadała stopie referencyjnej (...) 3M. W § 5 części ogólnej umowy kredytu wskazano natomiast zasady oprocentowania kredytu oraz zasady zmiany stopy procentowej w trakcie wykonywania umowy. W ocenie sądu te postanowienia umowy kredytu w sposób jasny i precyzyjny wskazują stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania w sposób spełniający obowiązki informacyjne banku. W umowie wyjaśnione zostało, że pierwszy okres obowiązywania stawki referencyjnej może być krótszy i rozpoczyna się od dnia następującego po dniu wypłaty kredytu albo pierwszej transzy. Koniec pierwszego okresu obowiązywania stawki referencyjnej przypada w ostatnim dniu wymagalności kredytu i odsetek przed upływem pierwszego trzymiesięcznego okresu obowiązywania stawki referencyjnej. Kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej kończą się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania stawki referencyjnej, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisanych Kodeksu cywilnego. zmiana wysokości stawki bazowej obowiązującej w banku w górę i w dół skutkuje analogiczną zmianą wysokości oprocentowania kredytu. Wyjaśnione zostało, że zmiany wysokości stawki referencyjnej następują w dniu wymagalności spłaty raty kredytu i odsetek, a odsetki według nowej stawki są naliczane od dnia następnego po dniu wymagalności. Objaśniono także, że wzrost stawki referencyjnej wpływa na podwyższenie oprocentowania kredytu, które spowoduje wzrost raty spłaty kredytu i odsetek. Wyjaśniono także, że zmiana wysokości stawki referencyjnej powoduje zmianę wysokości oprocentowania kredytu o taką samą liczbę punktów procentowych. Wyjaśniono, że WIBOR jest stawką publikowaną o godz. 11:00 na stronie informacyjnej W. w drugim dniu poprzedzającym dzień rozpoczynający pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej.

64 Mając na uwadze powyższe okoliczności należało uznać, że kredytobiorca został poinformowany o możliwych wzrostach stawki WIBOR i co za tym idzie, stopy procentowej, a także raty kredytu. W ocenie Sądu powód, w oparciu o informacje przekazane przez Bank, był w stanie zrozumieć metodę obliczania stopy procentowej przez Bank i oszacować w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria (stała marża + stawka bazowa wyznaczana na podstawie stopy referencyjnej WIBOR 3M) potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań. Błędne jest bowiem założenie, zgodnie z którym Bank był zobowiązany do wyjaśnienia kredytobiorcy sposobu wyznaczania wskaźnika WIBOR przez jej administratora. Wystarczające jest w tym zakresie odesłanie do jego strony i zawartych tam informacji, albowiem to nie Bank ustala wysokość tego wskaźnika, a jedynie bazuje na nim ustalając ostateczną stopę procentową udzielonego powodowi kredytu. Procedura informowania o ryzyku zmiennego oprocentowania odbywała się zgodnie z Rekomendacją S Komisji Nadzoru Finansowego i była dostateczna. Sąd nie ma podstaw, aby przypisać pozwanemu działanie w złej wierze, podobnie jak nie ma podstaw do przyjęcia, że kierowane do powoda informacje w zakresie ryzyka zmiennego oprocentowania były dla niego niejasne i niezrozumiałe, nie tylko pod względem gramatycznym, ale i ekonomicznym. Stawki WIBOR publikowane są i były w serwisach internetowych, a więc są ogólnodostępne. Ogólnodostępną jest i była również informacja o tym, jak jest wyliczany. Ogólnodostępność tych informacji oznacza, że każdy kredytobiorca ma możliwość z łatwością zapoznania się z nimi przed zawarciem umowy kredytu, w tym o jego historycznych poziomach, które mogą dać konsumentowi wyobrażenie o możliwym wzroście raty na skutek wzrostu tego wskaźnika (por. tezę 58 i 60 wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 lipca 2023 r. C-265/22, Dz.U.UE.C.2023/321/13). Postanowienie umowne dotyczące zmiennej stopy procentowej opisanej jako suma wysokości wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M oraz stałej marży wskazanej w umowie kredytu, reguluje wynagrodzenie banku i czyni to w sposób jednoznaczny w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Oznacza to, że w sprawie nie ma co do zasady podstaw do badania wskazanych w pozwie postanowień umownych dotyczących oprocentowania kredytu powiązanego ze wskaźnikiem referencyjnym WIBOR pod kątem ich abuzywności. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 38), przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Zgodnie natomiast z art. 385¹ § 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z powyższym nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (§ 2). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (§ 3). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (§ 4).

65 Z powyższego wynika, za niedozwolone postanowienia umowne mogą zostać uznane jedynie te klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne: zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają interesy konsumenta. Kontrola abuzywności postanowień umowy wyłączona jest jedynie w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek negatywnych, to jest, gdy postanowienie umowne zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem oraz postanowienie umowne określa główne świadczenia stron i jest sformułowane w sposób jednoznaczny. Stosownie zaś do art. 385² k.c., oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

66 Pojęcie „główne świadczenia stron” w rozumieniu instytucji uregulowanej w przepisie art. 385¹ § 1 k.c. należy interpretować wąsko, w nawiązaniu do pojęcia elementów umowy przedmiotowo istotnych (essentialia negotii). Do głównych świadczeń umowy kredytu bez wątpienia należą odsetki – jako wynagrodzenie kredytobiorcy wskazane wprost w art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe. Tym samym badanie postanowień umowy kredytu z dnia 18 października 2012 roku dotyczących oprocentowania kredytu, również w zakresie stawki referencyjnej (...) pod kątem ich abuzywności możliwe byłoby jedynie wówczas, gdyby postanowienia te zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny. W ocenie sądu tak jednak nie jest – postanowienia te zostały w umowie sformułowane w sposób jednoznaczny, precyzyjny i jasny.

67 Warto w tym miejscu zauważyć, że przepisy art. 385¹ k.c. stanowią wynik implementacji do polskiego prawa Dyrektywy Rady (...)/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L.1993.95.29, dalej: Dyrektywa (...)) Zgodnie z art. 1 ust. 2 Dyrektywy (...), warunki umowy odzwierciedlające obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze oraz postanowienia lub zasady konwencji międzynarodowych, których stroną są państwa członkowskie lub Wspólnota, nie podlegają przepisom tej dyrektywy. Regułę tę potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 9 lipca 2020 roku wydanym w sprawie o sygn. C-81/19 (Dz.U.UE.C.2020/287/7), a także w wyroku z 6 lipca 2023 roku w sprawie o sygn. C-593/22 (Dz.U.UE.C.2023/296/13). Brak ochrony w tym przypadku jest tak daleki, że do celów ustalenia, czy warunek ujęty w umowie kredytu zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą jest objęty wyłączeniem z zakresu stosowania tej dyrektywy przewidzianym w ww. przepisie, nie jest istotna okoliczność, że konsument ten nie wiedział o tym, że warunek ten odzwierciedla obowiązujący przepis ustawowy lub wykonawczy prawa krajowego. W ostatnim z wyżej wymienionych. wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ponadto przypomniał, że wyłączenie ustanowione w tym przepisie dyrektywy (...) jest uzasadnione tym, że co do zasady można słusznie domniemywać, że prawodawca krajowy ustanowił równowagę pomiędzy ogółem praw i obowiązków stron niektórych umów, którą to równowagę prawodawca Unii miał wyraźnie zamiar zachować. Ponadto okoliczność, że taka równowaga została ustanowiona, nie stanowi warunku zastosowania wyłączenia, o którym mowa we wspomnianym art. 1 ust. 2, lecz uzasadnienie takiego wyłączenia, tak więc do sądu nie należy uprzednie sprawdzenie, czy poprzez ten akt ustawodawca krajowy zadbał o ustanowienie równowagi pomiędzy całością praw i obowiązków stron danej umowy. Aby warunek umowy odzwierciedlał obowiązujący przepis ustawowy

68 w rozumieniu art. 1 ust. 2 dyrektywy (...), warunek ten musi powtarzać treść normatywną obowiązującego przepisu mającego zastosowanie do danej umowy, tak że można uznać, że wyraża on w konkretny sposób tę samą normę prawną co norma ujęta w tym obowiązującym przepisie (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 6 lipca 2023 roku, sygn. C-593/22, pkt 25).

69 Niezależnie od powyższego, nie można podzielić poglądu, że postanowienie umowne dotyczące zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR 3M jest nieuczciwe. Zarzut postawiony w tym zakresie sprowadza się w istocie do braku rynkowego charakteru tego wskaźnika, na tym że wskaźnik ten nie jest oparty na transakcjach rzeczywistych, na tym, że powód jako konsument nie został poinformowany o metodzie ustalania tego wskaźnika oraz o uczestniczeniu pozwanego banku w fixingu, a także na tym, że WIBOR jest arbitralnie ustalany przez banki.

70 WIBOR (M. (...)) to wskaźnik oprocentowania pożyczek i kredytów na krajowym rynku międzybankowym. Banki biorąc pod uwagę to, po jakiej stopie są w stanie sobie nawzajem pożyczać pieniądze, ustalają oprocentowanie kredytów dla klientów. Faktycznie WIBOR nie musi być oparty na rzeczywistych transakcjach pomiędzy bankami, ale na przybliżeniach, które wynikają z modeli matematycznych, a które pozwalają na złożenie oferty założenia depozytu. Te modele matematyczne nie mają bowiem abstrakcyjnego charakteru. Stawka ta wyznaczana jest każdego dnia roboczego o godzinie 11:00 podczas tzw. P., jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania (w ujęciu rocznym) podawanych przez 10 największych banków działających w Polsce, które są uczestnikami panelu WIBOR, gdzie odrzucane są dwie najniższe i dwie najwyższe oferty. W wyniku takiej kalkulacji ustalana jest wysokość stawki WIBOR. W sytuacji, gdy w fixingu bierze udział mniejsza liczba banków (od 8 do 9), to odrzucane są dwie skrajne oferty – najwyższa i najniższa. W wariancie, kiedy banków jest mniej niż 8 w obliczaniu średniej biorą udział wszystkie zgłoszone oferty. WIBOR 3M nie uwzględnia tego, co dzieje się aktualnie na rynku, ale przewiduje, co wydarzy się na rynku w ciągu najbliższych trzech miesięcy, uwzględniając zachodzące procesy ekonomiczne. Co jednak najistotniejsze, stawka WIBOR zależy w istocie od stóp procentowych NBP. Banki lokują bowiem własne środki nabywając od NBP bony pieniężne, dzięki czemu zyskują odsetki w wysokości równej stopie referencyjnej NBP. Nabycie takiego bonu to odpowiednik założenia depozytu w NBP. Z uwagi na charakter oferenta tego bonu (NBP), jest to w istocie dla banku transakcja bez ryzyka. W rezultacie, aby bankowi opłacało się założyć taki depozyt w innym banku celem uzyskania odsetek, a zatem liczyć się z większym ryzykiem inwestycyjnym, kwota odsetek musi być odpowiednio wyższa od stopy referencyjnej NBP. Ponadto okres inwestycji w ww. bony pieniężne wynosi 7 dni, podczas gdy depozyt międzybankowy 1, 3 lub 6 miesięcy, a zatem ryzyko inwestycyjne jest także wydłużone w czasie. Stąd WIBOR jest zawsze powiązany ze stopą referencyjną NBP i zawsze jest notowany nieco wyższy od niej. Stopa referencyjna NBP jest zatem ekonomicznym fundamentem dla określenia stopy wskaźnika WIBOR. Celem wyznaczenia ceny, po której bankowi warto zainwestować środki w innym banku niż NBP, bank musi oszacować również, jak przez czas inwestycji może zmieniać się stopa referencyjna.

71 Wprowadzenie do umowy zmiennego oprocentowania, w oparciu o stałą marżę banku i zmienną stawkę referencyjną WIBOR, nie narusza żadnego przepisu prawa ani natury stosunku prawnego, o której mowa w art. 353¹ k.c. Stawka WIBOR nie jest bowiem wyznaczana przez pozwany bank, a więc bank nie może tej stawki dowolnie zmniejszać lub zwiększać według swojego uznania, lecz musi odwołać się do czynnika zewnętrznego. Za metodologię ustalania wskaźnika WIBOR 3M, jego zgodność z przepisami prawa oraz rynkowy charakter odpowiada administrator stawki, którym nie jest pozwany, lecz jest nim podmiot trzeci w stosunku do stron umów kredytu gotówkowego. Administratorem tym jest (...) Spółka Akcyjna, natomiast merytoryczny nadzór nad wszystkimi aspektami opracowywania G. Referencyjnych pełni Komitet Nadzorczy (...) Spółki Akcyjnej. Komisja Nadzoru Finansowego w dniu 16 grudnia 2020 roku jednogłośnie wydała decyzją sygn. (...).4000.2.2019 (k. 418) zezwolenie na prowadzenie przez (...) Spółkę Akcyjną działalności jako administrator wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym kluczowych wskaźników referencyjnych. Sąd nie miał wątpliwości, że kredytobiorca miał możliwość bieżącego kontrolowania wysokości tej stawki i konfrontowania z nią wysokości oprocentowania zmiennego stosowanego przez bank w okresie obowiązywania umowy kredytu. Postanowienia umowy kredytu kwestionowanej przez powoda, dotyczące zmiennego oprocentowania kredytu nie są też sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, bo nie można uznać, że taka konstrukcja oprocentowania krzywdzi kredytobiorcę i prowadzi do uprzywilejowania banku. Mechanizm polegający na tym, że w razie wzrostu stawki referencyjnej WIBOR rośnie oprocentowanie kredytu i wysokość spłacanych rat, jest oczywisty.

72 Wskaźnik WIBOR podlega restrykcyjnym regulacjom Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy (...) i (...) oraz rozporządzenie (UE) nr (...) (Dz.U. UE. L. 2016.171.1, rozporządzenie (...)), które w przeważającej części weszło w życie w dniu 1 stycznia 2018 roku. Od tej daty udzielenie zezwolenia na administrowanie określonymi wskaźnikami referencyjnymi, które będą następnie stosowane w instrumentach i umowach finansowych, wymaga uzyskania decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy do tego organ w odpowiedniej procedurze (art. 34 i n. rozporządzenia (...)). Takie zezwolenie, jak wskazywano wcześniej, zostało wydane przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 16 grudnia 2020 roku. WIBOR jest także kluczowym wskaźnikiem referencyjnym stopy procentowej w rozumieniu Rozporządzenia (...) i jako taki został wskazany przez Komisję Europejską w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji Europejskiej (...) z dnia 22 marca 2019 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/(...) ustanawiające wykaz kluczowych wskaźników referencyjnych stosowanych na rynkach finansowych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (...) (Dz.U.UE.L.2019.82.26).

73 W ocenie sądu rozstrzygnięcie właściwego organu administracji przesądziło o zgodności metodologii jego ustalania z powszechnie obwiązującymi normami prawnymi, w tym z rozporządzeniem (...). Powyższe uzasadnia także wyłączenie wskazane w art. 1 ust. 2 Dyrektywy (...) (por. także wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 września 2024 r. sygn. akt IV C 299/24, LEX nr 3792925). Nie ma też w ocenie sądu żadnych podstaw, by sądzić, iż z uwagi na to, że pozwany był uczestnikiem fixingu doprowadzał do manipulacji wysokością wskaźnika. Wskaźnik WIBOR jest ustalany metodą uśredniania na podstawie szeregu kwotowań przedstawionych przez uczestniczące banki, a pozwany był tylko jednym z wielu podmiotów uczestniczących w procesie fixingu, a jego wpływ na wskaźnik był niewielki. Poza tym zasady uczestnictwa w fixingu także wykluczają manipulowanie danymi w procedurze fixingu (por. postanowienia 4-6 Regulaminu P. stawek referencyjnych (...) i WIBOR z dnia 30 kwietnia 2013 roku – regulamin jest dostępny na stronie internetowej Stowarzyszenia (...) pod linkiem: https://www.(...) (...).html, postanowienia 4-6 Regulaminu P. stawek referencyjnych Wibor i M. z dnia 1 lutego 2004 roku – regulamin jest dostępny na stronie internetowej Stowarzyszenia (...) pod linkiem: https://www.(...)/regulamin-obowiazujacy-do-dnia-1-lipca-2013-roku.html oraz Regulaminu stawek referencyjnych (...) i WIBOR z dnia 4 maja 2020 roku – k. 185-199, Kodeks postępowania uczestników fixingu (...) i WIBOR z dnia 4 lutego 2020 roku wraz z załącznikami – k. 200-240, procedura przeglądu i zmiany metod wskaźników referencyjnych stóp procentowych - k. 241-243v, Polityka zarządzania konfliktami interesów w (...) S.A. z dnia 15 czerwca 2020 roku – k. 244-249v). Należy też zauważyć, że udział w fixingu niesie ze sobą dla ich uczestników ryzyko. Polega ono na tym, że uczestnik fixingu zgłaszający stawki transakcyjne, naraża się na poniesienie strat finansowych, gdyby oferowane przez niego stawki odbiegały od rzeczywistego kosztu pieniądza, jaki obowiązuje w chwili fixingu.

74 Należy także zwrócić uwagę, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 12 lutego 2026 roku C-471/24 (LEX nr 4022392) wskazał, że art. 3 ust. 1 Rady (...)/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE. 1993, L 95, s. 29) należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy warunek umowy o kredyt hipoteczny określa zmienną stopę oprocentowania opartą na wskaźniku referencyjnym w rozumieniu rozporządzenia (...), po pierwsze, brak poinformowania konsumenta o pewnych szczególnych cechach umownego wskaźnika referencyjnego, w szczególności o tym, że metodologia tego wskaźnika przewiduje wykorzystanie danych wejściowych niekoniecznie odpowiadających rzeczywistym transakcjom, oraz że kredytodawca jest jednym z banków przekazujących dane służące do ustalenia tego wskaźnika, a po drugie, same te szczególne cechy nie mogą nadawać temu warunkowi nieuczciwego charakteru, o ile wspomniany wskaźnik można było uznać za zgodny z tym rozporządzeniem w chwili zawarcia tej umowy. Powyższe oznacza, że określone, szczególne cechy wskaźnika referencyjnego WIBOR (wykorzystanie danych wejściowych, które nie odpowiadają rzeczywistym transakcjom, a także okoliczność, że kredytodawca jest jednym z banków uczestniczących w fixingu), a także sam brak poinformowania kredytobiorcy będącego konsumentem o tych szczególnych cechach, nie uzasadnia stwierdzenia niedozwolonego charakteru postanowienia odwołującego się do WIBOR. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że rozporządzenie (...)/(...) zawiera zbiór przepisów, które szczegółowo regulują opracowywanie wskaźników referencyjnych (pkt 118-128), w konsekwencji czego stosowanie w umowie o kredyt hipoteczny wskaźnika referencyjnego, który w chwili zawarcia tej umowy może być uznany za zgodny z wymogami ram ustanowionych w rozporządzeniu (...)/(...) nie może co do zasady samo w sobie powodować, ze szkodą dla konsumenta, znaczącej nierównowagi praw i obowiązków stron (pkt 129). Z tych względów również brak poinformowania konsumenta o pewnych szczególnych cechach umownego wskaźnika referencyjnego WIBOR nie może skutkować stwierdzeniem niedozwolonego charakteru postanowienia umownego opartego na wskaźniku referencyjnym (por. Ł. Węgrzynowski, WIBOR a dyrektywa (...). Omówienie wyroku TS z dnia 12 lutego 2026 r., C‑471/24 ((...)), LEX 2026).

75 Podsumowując, za niezasadne i bezpodstawne należy uznać zarzuty powoda, iż wskaźnik referencyjny WIBOR jest niereprezentatywny i podatny na manipulacje. Należy bowiem podkreślić, iż WIBOR był i nadal jest uznawany za wskaźnik rynkowy, który w wiarygodny sposób odzwierciedla panujące warunki rynkowe. Przemawiają za tym następujące argumenty:

76 1. charakterystyczną cechą stawki referencyjnej WIBOR jest transakcyjność tj. stosowanie tej stawki w faktycznie zawieranych transakcjach rynkowych. Transakcyjność stawki referencyjnej charakterystyczna dla WIBOR od początku jego funkcjonowania stanowiła istotną przewagę nad analogicznymi stawkami referencyjnymi (np. (...) czy LIBOR) - w warunkach polskich banki uczestniczące w procedurze P. WIBOR od samego początku były zobowiązane zawierać transakcje po zgłoszonych cenach przez 15 minut po godzinie publikacji (11:00) tj. w N. Transakcyjnym;

77 2. zastosowanie N. Transakcyjnego stanowi o rynkowości stawki referencyjnej, ponieważ uczestnicy fixingu zgłaszając stawki transakcyjne, narażają się na poniesienie strat finansowych, gdyby oferowane przez nich stawki odbiegały od rzeczywistego kosztu pieniądza, jaki obowiązuje w chwili fixingu. Dzięki temu mechanizmowi stawka WIBOR, w przeciwieństwie do stawek LIBOR czy (...), nigdy nie była przedmiotem manipulacji przez uczestników procesu fixingu i do dnia dzisiejszego wiarygodnie spełnia zadanie, jakim jest określenie rynkowego kosztu pieniądza w gospodarce;

78 3. aby WIBOR w sposób możliwie najbardziej wiarygodny odzwierciedlał panujące warunki rynkowe, w procesie jego ustalania - fixingu, uczestniczą tylko banki o najlepszym standingu kredytowym oraz największym udziale w rynku; dzięki temu stawka WIBOR odzwierciedla koszt pieniądza, który główni uczestnicy rynku transponują na pozostałych uczestników sektora finansowego, z pominięciem dodatkowych narzutów w postaci np. premii za ryzyko;

79 4. poziom transakcyjności WIBOR jest przedmiotem analizy ze strony Komitetu Nadzorczego. Miara jaką jest poziom transakcyjności wyraża procentowy udział przekazywanych przez uczestników P. kwotowań w ilości kwotowań ogółem w danym miesiącu. Mierząc transakcyjność stawki WIBOR Administrator monitoruje, w jaki sposób stawka referencyjna dostosowuje się do zmian otoczenia gospodarczego. Na tej podstawie Administrator podejmuje decyzje dot. walidacji stawki referencyjnej oraz dokonuje dostosowań w procesie przeglądu metody opracowywania stawki referencyjnej. Należy w tym miejscu przypomnieć, że jest to proces całkowicie niezależny od (...) Spółki Akcyjnej;

80 5. poziom transakcyjności różni się dla poszczególnych stawek WIBOR. Najwyższy poziom dotyczy stawki WIBOR ON, najniższy stawki 1Y. Poziom transakcyjności fluktuuje również w czasie, w tym np. w okresie nasilenia pandemii (...)19 poziom transakcyjności zmniejszył się w ślad za wprowadzeniem ograniczeń w funkcjonowaniu gospodarki oraz obniżaniem przez władze monetarne poziomu stóp procentowych. Wskutek rozpoczęcia serii podwyżek stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej, od listopada 2021 r. poziom transakcyjności stawki WIBOR zanotował tendencję wzrostową;

81 6. kompetencje dot. zmiany metodologii wyznaczania stawki WIBOR, w tym np. w celu zwiększenia poziomu transakcyjności są poza kompetencjami stron umowy o kredyt hipoteczny. Jedynym podmiotem uprawnionym do dokonywania modyfikacji wskaźnika referencyjnego lub wprowadzenia alternatywnego wskaźnika referencyjnego do stawki WIBOR jest Administrator systemu tj. (...) (por. wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 kwietnia 2025 r. I C 866/24, LEX nr 3884915).

82 Biorąc pod uwagę powyższe, przy tak skonstruowanych mechanizmach ustalania wskaźnika WIBOR i mechanizmach kontrolnych brak jest przestrzeni do nadużyć i manipulowania stawką WIBOR. Tym samym w ocenie sądu stosowanie wskaźnika WIBOR 3M w umowie kredytu Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...) było zarówno transparentne, prawnie dopuszczalne, pozwalało ustalić w jaki sposób zmieniać się będzie zmienna stopa procentowa, a postanowienia umowne zakładające stosowanie wskaźnika WIBOR nie były postanowieniami abuzywnymi w rozumieniu art. 385 ( 1) k.c. i następnych. Należy też zauważyć, że G. B., która zawarła umowę kredytu z pozwanym w imieniu powoda przy zawieraniu umowy kredytu oświadczyła, że kredytobiorca został poinformowany, iż ponosi ryzyko stopy procentowej polegające na wzroście raty kredytu w przypadku wzrostu stawki referencyjnej. Analogiczne oświadczenie zostało złożone przez G. B. we wniosku o udzielenie kredytu. Powód (jego pełnomocnik) otrzymał te informacje zarówno od pracowników banku, jak i od doradcy kredytowego. W ocenie sądu, pozwany w umowie kredytu Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...) wypełnił wszystkie obowiązki informacyjne.

83 Dla uzupełnienia powyższych rozważań należy zaznaczyć, że w dacie zawarcia umowy kredytu wskaźnik WIBOR był opracowywany przez Stowarzyszenie (...), a zasady jego wyznaczania były określone w Regulaminie P. stawek referencyjnych (...) i WIBOR z 1 lutego 2004 roku. Zgodnie z pkt 2.1. tego regulaminu, fixing to działania podejmowane w celu ustalenia stawek referencyjnych M. i M. dla depozytów złotowych na polskim rynku międzybankowym. Regulamin określa zasady fixingu, sposób ustalania i publikowania stawek referencyjnych, oraz kompetencje Uczestników, Organizatora i Pełnomocnika przy ustalaniu stawek referencyjnych M. i M.. Zgodnie z pkt 4.1 lit. e, f i g, stawki fixingu wyznaczane miały być w szczególności dla terminu depozytów wynoszących jeden miesiąc (1M), trzy miesiące (3M) lub 6 miesięcy (6M). Regulamin stanowił dalej (punkt 4.3), że stawki referencyjne co do zasady ustalane są o godzinie 11 rano. Zgodnie z punktem 4.4 Regulaminu, w dniu fixingu do godziny 11:00 rano każdy Uczestnik zobowiązany jest do przekazania Pełnomocnikowi po jednej stawce, po jakiej gotów jest udzielić innemu Uczestnikowi (stawka offer) i przyjąć od innego Uczestnika (stawka bid) depozyt złotowy na wszystkie terminy, określone w punkcie 4.1 Regulaminu, w tym dniu w ciągu pierwszych piętnastu minut po opublikowaniu stawek M. i M. przez Pełnomocnika stosownie do postanowienia punktu 4.8 Regulaminu, czyli w serwisie informacyjnym W. w tym samym dniu w ciągu pierwszych pięciu minut po fixingu. Zgodnie z punktem 4.6 Regulaminu, stawka M. dla depozytu na dany termin była obliczana przez Pełnomocnika jako średnia arytmetyczna ze stawek podanych przez Uczestników na fixing w danym dniu (po jakich gotowi są udzielić innemu Uczestnikowi depozyt złotowy na ten termin w ciągu pierwszych piętnastu minut po opublikowaniu stawek M. i M. przez Pełnomocnika stosownie do postanowienia punktu 4.8 Regulaminu) pozostałych po odrzuceniu:

84 a) dwóch najniższych i dwóch najwyższych kwotowań w przypadku gdy zgłoszono nie mniej niż 8 stawek,

85 b) jednego najniższego i jednego najwyższego kwotowania w przypadku gdy zgłoszono mniej niż 8 stawek.

86 Stawki M. i M. ustalone na fixingu w danym dniu miały być publikowane w serwisie informacyjnym W. w tym samym dniu w ciągu pierwszych pięciu minut po fixingu (§ 4.8. Regulaminu).

87 Od 30 czerwca 2017 roku administratorem (...) został (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W.. W dacie zawarcia umowy Kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...) (18 października 2012 roku) Rozporządzenie (...) jeszcze nie obowiązywało, a wskaźnik WIBOR nie był objęty formalną autoryzacją administratora, gdyż w dacie zawarcia umowy tego rodzaju regulacja nie obowiązywała. Nie znaczy to jednak, że przed 16 grudnia 2020 roku WIBOR był poza jakąkolwiek kontrolą. W dalszym ciągu fixing był organizowany w ramach regulaminu z 1 lutego 2004 roku, a mechanizm WIBOR poddawany był nadzorowi bankowemu. Brak jest jakichkolwiek podstaw, by uznać, że w okresie poprzedzającym objęcie formalnym nadzorem wskaźnika WIBOR był on poddawany jakimkolwiek manipulacjom bądź że dochodziło do sztucznego zawyżania kwotowań WIBOR. Powód zresztą nie przedstawił żadnych dowodów, ani nawet twierdzeń wskazujących na to, że pozwany bądź jakikolwiek inny uczestnik fixingu dopuszczał się manipulacji przy wskaźniku WIBOR w okresie poprzedzającym poddanie wskaźnika formalnej, prawnej kontroli. Powód mógł z łatwością uzyskać informację o stawce WIBOR 3M, jak również o tym w jaki sposób stawka jest ustalana, bowiem regulamin z dnia 1 lutego 2004 roku jest powszechnie dostępny na stronie internetowej Stowarzyszenia (...) – www.(...)/regulamin-obowiazujacy-do-dnia-1-lipca-2013-roku.html). To samo dotyczy zresztą także regulaminu z dnia 30 kwietnia 2013 roku, dostępnego na stronie internetowej Stowarzyszenia (...) pod linkiem: https://www.(...) (...).html, a także wersji regulaminów obowiązujących od czasu, gdy administratorem jest (...) Spółka Akcyjna, które dostępne są na stronie internetowej https://(...). Uzyskanie informacji o tym w jaki sposób wskaźnik WIBOR jest ustalany nie wymagał zatem od kredytobiorcy nadmiernego wysiłku, w pełni uzasadnionego w przypadku zawarcia umowy kredytu, na podstawie której kredytobiorca ma obowiązek zwrócić bankowi kwotę ponad 475 tysięcy złotych. Sąd jest zatem zdania, że stosowanie wskaźnika WIBOR 3M w umowie kredytu było zarówno transparentne, prawnie dopuszczalne, pozwalało ustalić w jaki sposób zmieniać się będzie zmienna stopa procentowa, a postanowienia umowne zakładające stosowanie wskaźnika WIBOR nie były postanowieniami abuzywnymi w rozumieniu art. 385 ( 1) k.c. i następnych.

88 Nieuzasadnione były także argumenty powoda jakoby pozwany zaniechał poinformowania go o uczestnictwie w fixingu WIBOR w dacie zawarcia umowy. Uzyskanie takich informacji przez powoda również nie wymagało wiele wysiłku, bo one również figurują na dostępnej powszechnie stronie internetowej ówczesnego administratora fixingu (por wykaz banków kwotujących WIBOR na stronie internetowej Stowarzyszenia (...) – k. 64v-66v oraz https://www.(...)/uczestnicy-fixingu-(...).html). Jest to informacja powszechnie dostępna, z której uzyskaniem powód nie miał żadnego problemu na potrzeby zainicjowania niniejszej sprawy. Pozwany bank nie miał obowiązku udzielać takiej informacji powodowi na etapie zawierania umowy. To samo dotyczy okoliczności w jaki sposób kształtował się wskaźnik referencyjny WIBOR na przestrzeni lat. Te informacje także dostępne są powszechnie w sieci Internet.

89 Poza tym wszystkim należy mieć na względzie, że powód na rozprawie w dniu 9 marca 2026 roku zeznał, że nie interesował się treścią umowy przez wiele lat od momentu jej zawarcia. Jedynym powodem, dla którego powód uważał, że umowa kredytu jest nieuczciwa był fakt, że zapłacił na rzecz banku zbyt dużo. Poza tym nie rozważał czy chce zaciągnąć kredyt ze zmienną stopą procentową. Nadto, G. B. nie konsultowała się z powodem podpisując dokumenty dotyczące kredytu. Z kolei pełnomocnik powoda przy zawarciu umowy kredytu G. B. zeznała, że nie wie czym jest WIBOR. Ewidentnie zatem kwestia wskaźnika referencyjnego nie była dla M. B. (1) i jego małżonki istotna przy zawieraniu kwestionowanej przez powoda umowy. Jak już wskazywano wcześniej, pełnomocnik powoda, który zawierał umowę kredytu w jego imieniu oświadczył, że został poinformowany o ryzyku zmiennej stopy procentowej, co uzasadnia pogląd, że istotne o takim ryzyku został pouczony. Nie wymagało trudu ani wysiłku uzyskanie informacji dotyczących wskaźnika WIBOR, które zdaniem powoda powinny mu zostać przekazane przez pozwanego na etapie poprzedzającym zawarcie kontraktu. W świetle zeznań powoda i świadka G. B. jako zupełnie niezasadne jawią się wyrażone w pozwie twierdzenia jakoby pozwany miał wprowadzić powoda w błąd czy wręcz zataić przed nim jakiekolwiek istotne informacje. Powód nie uczestniczył osobiście w procesie zawierania umowy kredytu, nie interesował się treścią umowy kredytu przez wiele lat, nie przeczytał jej uważnie przez długi czas po jej zawarciu. Trudno mówić o jakimkolwiek wprowadzeniu powoda w błąd, zatajeniu przed nim informacji czy wyzyskaniu jego zaufania, w sytuacji gdy sam zaniedbał on dopełnienia obowiązku zadbania o uzyskanie informacji niezbędnych jego zdaniem do pełnego zrozumienia treści stosunku obligacyjnego, na mocy którego miał zwrócić bankowi ponad 475 tysięcy złotych. Z treści pozwu, zeznań powoda oraz jego działań zarówno w toku wykonywania umowy kredytu, jak również po jego spłaceniu wynika, że pragnie on jedynie wykorzystać swój status konsumenta i przepisy chroniące konsumenta po to tylko, by uzyskać od pozwanego banku świadczenie. Nie temu służą jednak przepisy art. 385 ( 1) k.c. i przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Służą one wszak ochronie słabszej strony stosunku umownego i przywróceniu równowagi kontraktowej. Roszczenie powoda oparte na nieuzasadnionym przeświadczeniu, że pozwany bank winien służyć mu także za przewodnika po pojęciach ekonomicznych dostępnych powszechnie m. in. w sieci Internet stanowi nieopartą na jakichkolwiek podstawach próbę obciążenia banku obowiązkami, które na nim nie spoczywają jedynie po to, by uzasadnić uzyskanie świadczenia, które powodowi nie jest należne. Jednocześnie jednak w ocenie sądu wbrew stanowisku pozwanego roszczenie powoda zgłoszone w pozwie nie stanowi przejawu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Zgodnie z treścią art. 5 k.c., nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Jak już wcześniej wskazywano, w ocenie sądu M. B. nie przysługuje prawo do żądania od pozwanego zapłaty z tytułu nienależnego świadczenia opartego na podstawach wskazanych w pozwie. Powód nie mógł więc nadużyć prawa podmiotowego, bowiem takowe prawo wcale mu nie przysługuje. Powód wytoczył powództwo pozostając w błędnym przekonaniu, że świadczenie od pozwanego banku mu przysługuje, lecz nie przesądza to o nadużyciu prawa podmiotowego, biorąc pod uwagę utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie roszczeń opartych na abuzywności klauzul umownych zawartych w umowach kredytu indeksowanych bądź denominowanych do franka szwajcarskiego, do których porównania czynił powód w uzasadnieniu pozwu. Tego rodzaju porównania były nieuzasadnione, na co wskazywano we wcześniejszej części uzasadnienia, lecz biorąc pod uwagę, że linia orzecznicza obejmująca roszczenia oparte na kwestionowaniu oprocentowania kredytu powiązanego ze wskaźnikiem (...) nie jest jeszcze jednolita, w ocenie sądu brak było podstaw, by przypisywać powodowi próbę nadużycia prawa podmiotowego. Poza tym w ocenie sądu gdyby istotnie w umowie kredytu z dnia 18 października 2012 roku znalazły się postanowienia abuzywne, to powoływanie się na nie bynajmniej nie stanowiłoby nadużycia prawa, lecz zwykły przejaw korzystania z uprawnień konsumenta.

90 W ocenie sądu postanowienia kwestionowanej przez powoda umowy kredytu dotyczące oprocentowania kredytu nie stanowią postanowień abuzywnych. Pozyskanie informacji w jaki sposób wskaźnik WIBOR jest kształtowany i kto uczestniczy w procesie jego kształtowania nie stanowiło i nadal nie stanowi problemu, również z perspektywy przeciętnego konsumenta. Bez wątpienia postanowienia umowne dotyczące zmiennego oprocentowania opartego o stawkę WIBOR nie zostały z kredytobiorcą indywidualnie uzgodnione. Umowa zawarta z powodem została zawarta na podstawie wzorca opracowanego oraz przedstawionego przez pozwanego, czemu bank zresztą nie zaprzeczył. W tej sytuacji obowiązuje domniemanie, że zawarte w niej postanowienia nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem (art. 385¹ § 3 k.c.). Gdyby nawet uznać, że postanowienia dotyczące oprocentowania kredytu nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, co umożliwiałoby zbadanie ich pod kątem ich abuzywności (choć w przedmiotowej sprawie brak było podstaw, by stwierdzić brak jednoznaczności tych klauzul umownych), to należy wskazać, że nie zostały spełnione pozostałe przesłanki o których mowa w treści art. 385¹ § 1 k.c., bowiem postanowienia te nie kształtują praw i obowiązków w sposób sprzeczny z dobrym obyczajami oraz nie naruszają interesów konsumenta. Brak było podstaw, by uznać, że którekolwiek z postanowień umownych kwestionowanych przez powoda było abuzywne w rozumieniu przepisów art. 385¹ -385⁴ k.c.

91 Sąd dokonując analizy postanowień umowy kredytu Kredyt (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym o numerze (...) nie doszukał się naruszeń innych przepisów ustaw bądź podstaw do stwierdzenia abuzywności jakichkolwiek innych postanowień umownych poza kwestionowanymi przez powoda.

92 Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał roszczenia powoda za nienależne, a powództwo za bezzasadne i w efekcie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku oddalając powództwo.

93 O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 § 1, § 1 ( 1) i § 3 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód przegrał sprawę w całości, wobec czego jest obowiązany zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty procesu w całości. Pełnomocnik powoda na rozprawie w dniu 6 maja 2026 roku w mowie końcowej wniósł o nieobciążanie powoda kosztami procesu w przypadku oddalenia powództwa. Sąd nie znalazł jednak żadnych podstaw uzasadniających odstąpienie od obciążenia powoda kosztami procesu. Zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W przedmiotowym postępowaniu powód nie przedstawił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od obciążenia go kosztami procesu. Nie jest z całą pewnością podstawą jego sytuacja materialna i osobista. Powód przez wiele lat pracował w (...), a także spłacił kredyt udzielony mu na podstawie umowy z dnia 18 październik 2012 roku na kilka lat przed terminem (kredyt miał zostać spłacony do dnia 10 października 2032 roku, zaś powód spłacił go z dniem 5 lipca 2024 roku), co uzasadnia przekonanie, że uzyskiwał lub nadal uzyskuje dochody w zupełności wystarczające na pokrycie kosztów procesu poniesionych przez pozwanego. Prowadzenie sporu sądowego zawsze wiąże się z ryzykiem przegrania sprawy i powód reprezentowany w niniejszym postępowaniu przez fachowego pełnomocnika powinien się z tym ryzykiem liczyć. Zasądzona tytułem zwrotu kwota stanowi koszty zastępstwa procesowego udzielonego przez reprezentującego pozwanego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118) w kwocie 3 600 zł, powiększone o opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, a także wydatki, które pozwany poniósł na poczet przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M. B. (2) w kwocie 89,88 zł. Kwota 89,88 zł stanowi równowartość kosztów postępowania doręczeniowego zleconego Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w B. J. Ł., której sąd zlecił doręczenie wezwania na rozprawę świadkowi M. B. (2). Koszty te zostały ustalone postanowieniem komornik J. Ł. z dnia 9 marca 2026 roku wydanym w sprawie o sygn. akt J. 15/26. Wydatki te zostały opłacone z zaliczki uiszczonej przez pozwany bank i stanowią koszty sądowe poniesione przez pozwanego (art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1225 ze zm.). Pozwany poniósł ten koszt w ramach celowej obrony, bowiem dowód z zeznań świadka M. B. (2) zgodnie z intencją pozwanego miał na celu wykazanie okoliczności zawarcia umowy kredytu z dnia 18 października 2012 roku (por. pkt 10 ppkt 1 odpowiedzi na pozew), a zatem niewątpliwie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Pozwany ponosząc koszty sądowe na poczet stawiennictwa świadka dążył do przeprowadzenia dowodu z jego zeznań. Fakt, że finalnie do złożenia zeznań przez świadka M. B. (2) nie doszło, a dowód z jej zeznań został pominięty przez sąd, ponieważ okazało się, że świadek nie przebywa pod adresem wskazanym przez pozwanego nie zmienia okoliczności, iż poniesione przez pozwanego na poczet przeprowadzenie tego dowodu koszty sądowe stanowią koszty celowej obrony, a co za tym idzie koszty procesu, które podlegają zwrotowi. Jednocześnie sąd nie znalazł jednak podstaw, by uwzględnić żądanie pozwanego o zasądzenie od powoda kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34 zł. Koszty jednej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wynosi 17 zł (por. załącznik do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U.z 2025 r., poz. 1154), lecz pozwany udzielił w niniejszym postępowaniu pełnomocnictwa dwóm radcom prawnym. Podobnie zresztą powód korzystał w niniejszym postępowaniu z pomocy prawnej udzielonej przez kilku pełnomocników. Koszty decyzji o tym, by stronę reprezentowało więcej niż jeden pełnomocnik nie powinny jednak w ocenie sądu obciążać drugiej strony. Wydatki strony przekraczające koszty ustanowienia i wynagrodzenia jednego pełnomocnika wykraczają poza należne stronie koszty procesu i jako takie nie podlegają zwrotowi od strony przegrywającej sprawę w myśl art. 98 § 1 k.p.c. Łącznie sąd zasądził od M. B. (1)na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 3 706,88 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

94 Kwota 3 706,88 zł tytułem zwrotu kosztów procesu została od powoda na rzecz pozwanego zasądzona wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, zgodnie z brzmieniem art. 98 § 1¹ k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.