Art. 102

Pokaż w całym akcie

Art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 102. W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

art. 102 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 102 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09

   …do ponownego rozpoznania oraz w obu wypadkach – o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Przepis ten stanowi, że w…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 stycznia 2012 r., III CZ 10/12

   …w sytuacji, która to uzasadniała. Podała, że jest w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy, stanowi bowiem odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, będącej osnową systemu orzekania o kosztach…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 sierpnia 2012 r., V CZ 26/12

   …orzekania o zwrocie kosztów niezbędnych i celowych. 3 Wyjątkiem od wskazanej reguły jest orzeczenie o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., według którego w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 czerwca 2010 r., I PZ 2/10

   …za wynik procesu będącego pochodną tego zachowania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 grudnia 2011 r., IV CZ 111/11

   …w ramach zarządzonego przez Sąd Okręgowy dochodzenia. Mimo istnienia tych okoliczności Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 kwietnia 2013 r., III CZ 75/12

   …procesowego oraz obciążenie pozwanego kosztami opłaty sądowej od apelacji w wysokości 8500 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W art. 102 k.p.c. ustawodawca odwołuje się do pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”. Takie sformułowanie wprawdzie nie jest klauzulą generalną, jednak…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 lutego 2012 r., III CZ 2/12

   …postanowienia i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 102 k.p.c., stanowiący wyjątek od przewidzianej w art. 98 § 1 k.p.c. zasady odpowiedzialności strony za wynik procesu, umożliwia Sądowi w wypadkach…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 marca 2011 r., IV CZ 136/10

   …toku postępowania korzystała ze zwolnienia od kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 102 k.p.c. sąd może odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania, „w wypadkach szczególnie uzasadnionych". Możliwość ta pozostaje suwerennym uprawnieniem…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 października 2013 r., IV CZ 61/13

   …Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może nie obciążyć kosztami strony przegrywającej. Przywołany przepis, realizujący zasadę…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 września 2012 r., II CZ 95/12

    …oraz art. 102 k.p.c. przez jego zastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W wypadkach szczególnie uzasadnionych, na podstawie art. 102 k.p.c., sąd może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej kosztami w ogóle. W orzecznictwie sądowym i…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 102 (38 700)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.