Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., II AKa 178/19

wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., II AKa 178/19

Tekst

1 Sygn. akt II AKa 178/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 29 stycznia 2020 roku

3 Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie:

4 Przewodniczący: SSA Jerzy Leder (spr.)

5 Sędziowie: SA Ewa Gregajtys

6 SO (del.) Izabela Szumniak

7 Protokolant st. sekr. sąd. Sylwester Leńczuk

8 przy udziale prokuratora Krzysztofa Kucińskiego

9 po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2020 roku

10 sprawy oskarżonych:

11 1. A. K. (1), ur. (...) w W., syna A. i D. z d. B.,

12 oskarżonego o czyny z art. art.148§1 kk w zw. z art.65§1 kk, art.148§2 pkt 2 kk w zw. z art.65§1 kk i inne kk,

13 2. J. M. (1), ur. (...) w W., syna W. i T. z domu S., oskarżonego z art. art.4§1 kk w zw. z art.258§2 kk (x2), art.258§2 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zb. z art.263§2 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art.65§1 kk, art.280§2 kk w zw. z art.65§1 kk, art.280§1 kk w zb. z art.275§1 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk i art.263§2 kk w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.279§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zb. z art.189§2 kk w zb. z art.282 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art.65§1 kk (x5), art.4§1 kk w zw. z art.279§1 kk w zw. z art.w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zw. z art.13§1 kk w zw. z art.282 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art.65§1 kk, art.18§3 kk w zw. z art.148§1 kk w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zb. z art.282 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art.65§1 kk, art.148§2 kkpkt 2 kk w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zb. z art.189§2 kk w zb. z art.13§1 kk w zw. z art.282 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art. 65§1 kk, art.263§2 kk w zw. z art.65§1 kk,

14 3. G. J. (1), ur. (...) w G., syna R. i W. z domu G.,

15 oskarżonego z art. art.4§1 kk w zw. z art.258§2 kk (x2), art.4§1 kk w zw. z art.258§2 kk w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zw. z art.13§1 kk w zw. z art.282 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zb. z art.189§2 kk w zb. z art.282 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art.65§1 kk (x3)

16 na skutek apelacji wniesionej przez obrońców ww. oskarżonych

17 i prokuratora

18 od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie

19 z dnia 10 kwietnia 2018 roku, sygn. akt XVIII K 256/16

20 I. zmienia wyrok w zaskarżonej części w stosunku do oskarżonych:

21 -J. M. (1) w ten sposób, że z czynu przypisanego w pkt 20 wyroku (zarzut z pkt 30 aktu oskarżenia) eliminuje sformułowanie … „brał udział we wzięciu zakładnika w osobie R. L.”,

22 -G. J. (1) w ten sposób, że z czynu przypisanego w pkt 24 wyroku (zarzut z pkt 46 aktu oskarżenia) eliminuje sformułowanie … „brał udział we wzięciu zakładnika w osobie S. G.”

23 -G. J. (1) w pkt 43 wyroku wymierzoną karę łączną grzywny obniża do 160 (sto sześćdziesiąt) stawek dziennych grzywny.

24 II. utrzymuje w mocy wyrok w pozostałej zaskarżonej części co do A. K. (1) , J. M. (1) i G. J. (1).

25 III. zwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

26 IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz:

27 - adw. A. J. (1) - Kancelaria Adwokacka w W. 600 zł plus 23 % podatku VAT za obronę z urzędu A. K. (1) w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym,

28 - adw. A. J. (2) - Kancelaria Adwokacka w W. 600 zł plus 23 % podatku VAT za obronę z urzędu G. J. (1) w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym.

Uzasadnienie

UZASADNIENIE

29 Formularz UK 2

30 Sygnatura akt

31 II AKa 178/19

32 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

33 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

34 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

35 Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2018 w sprawie Sygn. akt XVIII K 256/16

36 1.2. Podmiot wnoszący apelację

37 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

38 ☐ oskarżyciel posiłkowy

39 ☐ oskarżyciel prywatny

40 ☒ obrońca

41 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

42 ☐ inny

43 1.3. Granice zaskarżenia

44 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

45 ☒ na korzyść

46 ☒ na niekorzyść

47 ☐ w całości

48 ☒ w części

49 ☒

50 co do winy

51 ☒

52 co do kary

53 ☐

54 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

55 1.3.2. Podniesione zarzuty

56 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

57 ☐

58 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

59 ☐

60 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

61 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

62 ☒

63 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

64 ☒

65 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

66 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

67 ☒

68 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

69 ☐

70 art. 439 k.p.k.

71 ☐

72 brak zarzutów

73 1.4. Wnioski

74 ☐

75 uchylenie

76 ☒

77 zmiana

78 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

79 2.1. Ustalenie faktów

80 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

81 Lp.

82 Oskarżony

83 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

84 Dowód

85 Numer karty

86 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

87 Lp.

88 Oskarżony

89 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

90 Dowód

91 Numer karty

92 2.2. Ocena dowodów

93 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

94 Lp. faktu z pkt 2.1.1

95 Dowód

96 Zwięźle o powodach uznania dowodu

97 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

98 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

99 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

100 Dowód

101 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

102 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

103 Lp.

104 Zarzut

105 1. Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonego A. K. (1), co do czynów przypisanych w pkt 21 i 29 wyroku.

106 Zarzut opisany w pkt 1, obrazy art. 2 § 2, 5 § 2, 7, 391 w zw. z art. 410 oraz 424 k.p.k.

107 Zarzut opisany w pkt 2, błąd w ustaleniach faktycznych.

108 2. Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonego J. M. (1), co do czynów przypisanych w pkt. 20 wyroku (zarzut z pkt 30 aktu oskarżenia) i w pkt 22 wyroku (zarzut z pkt 31 aktu oskarżenia).

109 Co do czynu przypisanego w pkt 20 wyroku (zarzut z pkt 30 aktu oskarżenia).

110 Zarzut opisany w pkt 1 apelacji, to jest obrazy art. 5 § 2 i z art. 7 k.p.k.

111 Zarzut opisany w pkt 2 obrazy prawa materialnego

112 Co do czynu przypisanego w pkt 22 wyroku (czyn opisany w pkt 31 aktu oskarżenia), udział w zabójstwie M. S. i W. C.), zarzut opisany w pkt 2 obrazy prawa materialnego przez przyjęcie, iż J. M. (1) popełnił przestępstwo z art. 18 § 3 w zw. z art. 148 § 1 w zw. art. 65 § 1 k.k.

113 3. Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonego G. J. (1), co do czynów przypisanych w pkt 3, 10, 15, 20, 24 i 25 a w konsekwencji co do pkt 43 - w zakresie kary łącznej.

114 4. Odnośnie apelacji prokuratora skarżącego w całości rozstrzygnięcie o karze na niekorzyść oskarżonego J. M. (1).

115 5. Odnoście apelacji prokuratora skarżącego na korzyść w części rozstrzygnięcie o karze co do oskarżonego G. J. (1).

116 ☐ zasadny

117 ☐ częściowo zasadny

118 ☒ niezasadny

119 ☐ zasadny

120 ☐ częściowo zasadny

121 ☒ niezasadny

122 ☐ zasadny

123 ☒ częściowo zasadny

124 ☒ niezasadny

125 ☐ zasadny

126 ☐ częściowo zasadny

127 ☒ niezasadny

128 ☒ zasadny

129 ☐ częściowo zasadny

130 ☐ niezasadny

131 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

132 Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wyjaśnienia A. K., dając im tylko częściowo wiarę z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu na s. 59 – 69, skoro w zakresie w jakim sąd tym wyjaśnieniom odmówił waloru wiarygodności, pozostają w sprzeczności z zeznaniami K. L., S. W., P. R., Z. N., A. D. i J. Z., szczegółowo omówionych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji na s. 60 - 62. Jeśli się zważy, że zeznania tych świadków wzajemnie się uzupełniają, pokrywają, tworząc logiczną całość, to ocena tych świadków dokonana przez sąd pierwszej instancji korzysta z ochrony przewidzianej w art. 7 k.p.k., gdyż dowody te zostały ocenione swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd meriti w sposób wręcz drobiazgowy i skrupulatny ocenił wyjaśnienia A. K., wskazując w swoim uzasadnieniu powody częściowej wiarygodności tych wyjaśnień i przyczyny, dla których częściowo odmówił im waloru wiarygodności; zatem ponowne powtarzanie tych samych argumentów należy uznać za zbędne.

133 Sąd ten w szczegółach odniósł się także co do okoliczności i udziału oskarżonego A. K. prób odrąbania lewej ręki M. M. ze wskazaniem przyczyn dalszego zaniechania tej akcji. Sąd meriti ustalenie te poczynił w oparciu o oświadczenia dowodowe J. M. (1), M. N. i S. K. (1) w uzasadnieniu wyroku, wskazując argumenty z powodu których oświadczeniom tych osób na tę okoliczność dał wiarę oraz dlaczego w tym fragmencie odmówił wiary wyjaśnieniom A. K. (zob. s. 90 - 104 uzasadnienia ze wskazaniem dowodów tam przytoczonych).

134 Trafnie także sąd I instancji ocenił wyjaśnienia J. M. (1) i zeznania S. K. (1) z przyczyn drobiazgowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. 53 - 54 co do czynu przypisanego w pkt 21 wyroku. Nie umknęło uwadze temu sądowi, iż S. K. (1) to świadek ze słyszenia, czerpiący wiedzę z relacji współosadzonego w jednej z nim w celi od M. N.. Sąd meriti na s.66 swojego uzasadnienia podał, dlaczego uznał zeznania te za wiarygodne w sposób logiczny uzasadniając swoje stanowisko. Zarzuty obrońcy co do odmiennej oceny tych dowodów są wyłącznie polemiką z oceną dokonaną przez sąd pierwszej instancji, w której skarżąca przedstawia własny, subiektywny punkt widzenia, odmienny od oceny pełnej i wszechstronnej dokonanej przez sąd meriti; z tych względów, ocena ta nie może uzyskać akceptacji sądu apelacyjnego.

135 Niezasadny jest także zarzut obrońcy, jakoby sąd pierwszej instancji dezawuował zeznania R. B. i wyjaśnienia G. J. (1) złożone przed sądem, co do udziału A. K. w czynie przypisanym w pkt 21 wyroku. Na s. 65 – 66 odwrót uzasadnienia; sąd meriti w sposób wszechstronny nie tylko przedstawił relacje ww. osób, ale przede wszystkim wskazał argumenty uzasadniające swoje stanowisko, w tym dlaczego oświadczeniom dowodowym tych osób w tej części nie dać wiary.

136 Nieporozumieniem jest zarzut obrońcy, jakoby sąd pierwszej instancji nie wskazał jakie dowody legły u podstaw konkretnych ustaleń sądu co do czynów przypisanych w pkt 21 i 29 wyroku. Niezasadność tego zarzutu wynika z obszernego, logicznego i spełniającego wymogi art. 424 § 1 k.p.k. uzasadniania, w którym sąd wskazuje każdorazowo dowody na poczynione ustalenia (zob. s. 58 verte z dowodami tam przytoczonymi co do czynu przypisanego w pkt 21 wyroku, s. 91 – 92 z dowodami tam przytoczonymi co do czyny przypisanego w pkt 29 wyroku).

137 Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.

138 Podniesiony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w ocenie obrońcy jest skutkiem naruszenia podniesionych omówionych łącznie obrazy przepisów postępowania.

139 Wobec uznania podniesionych przez obrońcę obrazy przepisów postępowania za niezasadne, za oczywiście niezasadny należy zatem uznać zarzut błędu w ustalenia faktycznych, a w konsekwencji przyjętą przez sąd kwalifikację prawną przypisanych A. K. czynów, szczegółowo przedstawioną w uzasadnieniu na s. 66 – 70 i 104. Sąd apelacyjny w pełni podziela przytoczoną tam argumentację prawną.

140 Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonego J. M. (1).

141 Co do czynu przypisanego w pkt 20 wyroku (zarzut z pkt 30 aktu oskarżenia). Zarzut opisany w pkt 1 apelacji, to jest obrazy art. 5 § 2 i z art. 7 k.p.k., uznać należy za niezasadny.

142 Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. 42 – 54 verte w sposób wręcz drobiazgowy ustalił stan faktyczny, omówił dowody na podstawie których ustalił przebieg zdarzenia i dokonał subsumpcji tych dowodów; dokonana ocena korzysta z ochrony przewidzianej w art. 7 k.p.k., gdyż dowody te zostały ocenione swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd ten wyjaśnił w jakich fragmentach uznał za wiarygodne wyjaśnienia współoskarżonego A. K., w których obciążył J. M. (1) w dokonaniu przypisanego mu czynu, zwłaszcza we fragmencie dotyczącym odcięcia przez J. M. (1) pokrzywdzonemu fragmentu małego palca prawej dłoni i jego udziału w czynnościach podjęcia okupu pieniężnego od żony R., A. L.. Wyjaśnił także w jakich fragmentach uznał wyjaśnienia J. M. (1) za niewiarygodne. Omówił także zeznania S. K. (1), który jakkolwiek nie brał udziału w popełnieniu tego przestępstwa, to jednak przedstawił szczegółową relację pochodzącą od N., zbieżną z relacją A. K. co do roli J. M. w obcięciu palca.

143 Nietrafny jest zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. Nie powstała bowiem w realiach tego czynu sytuacja, która skutkowałaby koniecznością sięgnięcia po ten przepis. Reguła wyrażona w tym przepisie tylko wtedy może być uznana za naruszoną, gdy sąd powziął określoną wątpliwość i nie mogąc jej usunąć, rozstrzygnął ją na niekorzyść oskarżonego. To, że wątpliwość odnośnie ustalonego przez sąd stanu faktycznego tego czynu zgłasza obrońca J. M., nie może być podstawą konstruowania zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k.

144 Jakkolwiek obrońca J. M. (1) w zarzucie opisanym w pkt 1 nie kwestionuje udziału tego oskarżonego we wzięciu zakładnika w osobie R. L., to jednak w uzasadnieniu apelacji na s. 5, kwestię tę podnosi … Nie brał on udziału zarówno w planowaniu jak i uprowadzeniu pokrzywdzonego…

145 Z tak postawionym zarzutem należy się zgodzić. Z przeprowadzonych dowodów wskazanych na s. 48 odwrót uzasadnienia, jak i poczynionych ustaleń, nie wynika, by J. M. (1) brał udział w początkowym etapie przestępstwa, gdy G. J. (1), S. K. (2) i trzeci nieustalony napastnik (prawdopodobnie M. N.) dokonali napadu na R. L. w siedzibie jego lombardu w M.. Stąd też sąd apelacyjny wyeliminował z przypisanego czynu sformułowanie „brał udział we wzięciu zakładnika w osobie R. L.”.

146 Co do zarzutu opisanego w pkt 2 apelacji

147 Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny do przypisanego J. M. (1) czynu (zabójstwo na siłowni) w oparciu o dowody w postaci zeznań A. D., K. L., S. W., wyjaśnień R. B., J. M. (1), częściowo A. K. (1), złożonych na różnych etapach postępowania, szczegółowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. 65 – 72), ocenionych swobodnie z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego, przeto korzystających z ochrony przewidzianej w art. 7 k.p.k. W szczególności sąd meriti w oparciu o ustalony podział ról i zadań osób przestępstwa tego dokonujących, trafnie ustalił rolę i zadania J. M. (1), zaś obrońca oskarżonego przedstawia własną, odmienną wersję zdarzenia, co do roli J. M. (1) w dokonaniu tego przestępstwa, z którą z przyczyn wskazanych wyżej, nie sposób się zgodzić.

148 Nietrafny jest zarzut obrazy prawa materialnego opisany w pkt 2 apelacji.

149 Zarzut taki jest uprawniony jedynie wtedy, gdy ma charakter samoistny, a naruszenie prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu (bądź niezastosowaniu) w orzeczeniu, które jest oparte na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Natomiast jeżeli wadliwość orzeczenia w aspekcie materialno – prawnym jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów postępowania (obie sytuacje nie wystąpiły w rozpoznawanej sprawie), to nie można takiej sytuacji utożsamiać z obrazą prawa materialnego w rozumieniu art. 438 pkt 1 k.p.k., gdyż to może tylko polegać na błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosowaniu przepisu niewłaściwego, a wreszcie na niezastosowaniu odpowiedniego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie jest obligatoryjne. Tak odkodowując zarzut apelacji, obrońca przedstawiając subiektywny stan faktyczny w aspekcie udziału J. M. (1) w zarzucanym mu czynie (pkt 31 aktu oskarżenia), uznał że sąd pierwszej instancji winien go zakwalifikować w ramach art. 239 § 1 k.k., a nadto w oparciu o art. 414 § 1 w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., umorzyć postępowanie wobec ww. oskarżonego ze względu na przedawnienie karalności.

150 Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Sąd pierwszej instancji problematyce subsumpcji prawnej tego czynu co do oskarżonego J. M. (1) poświęcił wyjątkowo dużą uwagę, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. 66 verte – 68 verte. Wyjaśnił tam, dlaczego przyjął odpowiedzialność karną tego oskarżonego z art. 18 § 3 w zw. z art. 148 § 1 w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz z jakich względów nie przyjął postulowanej na rozprawie w głosach końcowych, kwalifikacji prawnej obrońcy ww. oskarżonego, powielonej następnie w opisie zarzutu zawartego w pkt 2. Sąd apelacyjny w pełni podziela przyjętą kwalifikację prawną i jej uzasadnienie oraz argumenty wykluczające przyjęcie przez obrońcę wnioskowanej kwalifikacji prawnej. Z uwagi na szczegółowość i wszechstronność dokonanej subsumpcji prawnej, nie ma potrzeby ani jej powtarzania, ani rozbudowywania o nowe argumenty.

151 Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonego G. J. (1), co do czynów przypisanych w pkt 3, 10, 15, 20, 24 i 25 w wyroku, a w konsekwencji co do pkt 43 - w zakresie kary łącznej.

152 Co do czynu przepisanego w pkt 3 wyroku.

153 Niezasadny jest zarzut obrońcy oskarżonego G. J. (1), jakoby co do przypisanego w pkt 3 wyroku, wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Nie umknęło uwadze sądu pierwszej instancji, że G. J. (1) został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie VIII K 125/09 z dnia 7 lutego 2011 roku, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie II AKa 281/11. Wg obrońcy oskarżonego, czyn za który G. J. (1) został skazany w opisanym wyrokiem (udział w zorganizowanej grupie przestępczej tzw. m., od połowy 2006 do 17 października 207 roku, bez przyjęcia jej zbrojnego charakteru, powoduje res iudicatae, powołując się na orzecznictwo i doktrynę, szczegółowo przedstawioną w uzasadnieniu apelacji na tle art. 12 k.k. definiującego czyn ciągły. W rozpoznawanej sprawie sąd przypisał G. J. (1) udział w okresie od początku czerwca 2002 roku do 20 czerwca 2006 roku w zorganizowanej grupie przestępczej, tzw. M. o charakterze zbrojnym. Uwadze obrońcy umknął fakt, że przestępstwo brania udziału w zorganizowanej grupie przestępczej nie miało charakteru przestępstwa ciągłego (art. 12 k.k.). Jak bezbłędnie zauważył i przedstawił tą kwestię sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. 9 przestępstwo dokonane w czynie ciągłym wykazuje największe powinowactwo z przestępstwami trwałymi, w przypadku których skazanie za przestępstwo dokonane w jednym okresie nie wyłącza skazania za takie samo przestępstwo dokonane w innym okresie. Ten stan bezprawia spowodowany jest jednym czynem, a nie powtarzającymi się zamachami na określone dobro prawne. Stąd też sąd meriti prawidłowo zastosował konstrukcję prawną przyjętą w podstawie skazania czynu przypisanego G. J. (1) w pkt 3 wyroku.

154 Co do czynu przypisanego w pkt 10 wyroku (czyn zarzucany w pkt 40 aktu oskarżenia).

155 Nie ma racji obrońca G. J. (1), jakoby co do przypisanego w wyroku w pkt 10 czynu, wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., skoro – zdaniem – obrońcy – przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, czyn ten należało zakwalifikować z art. 189 § 1 w zb. z art. 191 § 1 k.k., a z uwagi na przedawnienie karalności najpóźniej z dniem 25 września 2012 roku, w konsekwencji umorzyć postępowanie. Niezasadność takiego rozumowania wykazał sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. od 23 – 26, przytaczając nie tylko orzecznictwo sądowe wydane na tle art. 252 k.k., ale także stanowisko doktryny, akceptujące wyrażony w wyroku pogląd prawny. Ze względu na wszechstronność, szczegółowość i zasadność zajętego tam stanowiska, które sąd apelacyjny w pełni podziela, zbędnym jest powtarzanie tych samych argumentów i dodawanie kolejnych, w konsekwencji czego, zarzut obrońcy należało uznać za nieskuteczny.

156 Co do czynów przypisanych w pkt 15, 20, 24 i 25 wyroku.

157 Nietrafny jest zarzut obrońcy G. J. (1) obrazy prawa materialnego, a to art. 252 § 1 oraz art. 282 w zw. z art. 11 § 2 k.k. przez błędną ich wykładnię i przyjęcie koncepcji realnego zbiegu tych przepisów, podczas gdy – zdaniem obrońcy – zbieg tych przepisów ma charakter pomijalny, a wzięcie zakładnika w celu zmuszenia określonych osób do zapłacenia za niego okupu stanowi przestępstwo jedynie z art. 252 § 1 k.k. Przyjmując koncepcję realnego zbiegu tych przestępstw, sąd pierwszej instancji w sposób trafny i wszechstronny uzasadnił na s. 22 odwrót – 26 przytaczając poglądy doktryny i orzecznictwo sądowe, uzasadniające rozwiązanie prawne co do przestępstw przypisanych ww. oskarżonemu w pkt 15, 20, 24 i 25 wyroku. Kwalifikacja z art. 252 § 1 k.k. wynikała – jak stwierdził sąd pierwszej instancji, a koncepcję tą w pełni aprobuje sąd apelacyjny – z ustalenia, że w przypadku przestępstw tej kategorii, wzięcie zakładników i dalsze ich przetrzymywanie, miało na celu zmuszenie najczęściej członków najbliższej rodziny pokrzywdzonych do uiszczenia okupu za ich uwolnienie. Zważywszy, że żądanie okupu było połączone najczęściej z groźbą zamachu za zdrowie lub życie osób przetrzymywanych, a – jak w przypadku R. L. - groźba ta zmaterializowała się obcięciem palca, uzasadnione było przyjęcie przez ten sąd art. 282 k.k.

158 Niezasadny jest także zarzut obrońcy G. J. (1) obrazy prawa materialnego, a to art. 13 § 1 w zw. z art. 282 k.k. przez ich zastosowanie, mimo braku ustalenia, by ww. oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (zarzut opisany w pkt IV apelacji, co do czynu przypisanego w pkt 15 wyroku). Faktycznie w opisie tego czynu, sąd nie użył zwrotu ustawowego „w celu osiągnięcia korzyści majątkowej”. Z jego całościowego opisu w sposób nie dorozumiany, lecz wprost wynika, że sprawcy działali … „w celu zmuszenia rodziny pokrzywdzonego do zapłacenia okupu za jego uwolnienie w kwocie 300.000 USD”. Oczywistym jest, że taki sposób zachowania ma na celu działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

159 Nietrafny jest zarzut opisany w pkt V apelacji co do czynów przypisanych w pkt 20, 24 i 25 wyroku, błędu w ustaleniach faktycznych jakoby G. J. (1) działał z zamiarem szczególnego udręczenia pokrzywdzonych z jednej strony, a z drugiej z ustaleniem, że dbał o godność przetrzymywanych osób i możliwe humanitarne warunki bytowe.

160 G. J. (1) sąd pierwszej instancji do wyżej przypisanych przestępstw przyjął konstrukcję współdziałania, prawidłowo przyjmując, iż warunkiem odpowiedzialności za współsprawstwo jest wykazanie, co sąd ten uczynił w uzasadnieniu wyroku, iż współdziałających łączyło porozumienie obejmujące wspólne wykonanie czynu zabronionego w oparciu o przyjęty podział ról oraz że każdy z uczestników porozumienia obejmował świadomością realizację całości znamion określonego czynu zabronionego. Nie ulega wątpliwości, że G. J. (1) we wszystkich wyżej przypisanych przestępstwach miał świadomość, że celem jest uzyskanie okupu od osób najbliższych uprowadzonych, jak też jak długo i w jakich warunkach zakładnicy są przetrzymywani.

161 Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. 25 – 26 wykazał, jakimi przesłankami kierował się kwalifikując przypisane w pkt 20, 24 i 25 wyroku działanie oskarżonych ze szczególnym udręczeniem:

162 - R. L. z uwagi na skrępowanie, obcięcie palca, polewanie głowy parzącą substancją,

163 -S. G. z uwagi na długotrwałe skrępowanie, bicie, złamanie nogi, rozebranie do naga i filmowanie, przypalanie papierosami,

164 -Ł. K. z uwagi na długotrwałe skrępowanie.

165 Okoliczność, że G. J. (1) dbał o godność przetrzymywanych osób i możliwe humanitarne warunki nie miała zatem wpływu na prawidłowo przyjętą kwalifikację prawną czynów przypisanych w pkt 20, 24 i 25 wyroku.

166 Trafnie obrońca G. J. (1) zarzucił w pkt VI apelacji, iż ten oskarżony działając wspólnie i w porozumieniu wziął udział we wzięciu zakładnika w osobie Ł. K.. Z przeprowadzonych dowodów wskazanych na s. 73 – 74 uzasadnienia, jak i poczynionych ustaleń, nie wynika, by G. J. (1) brał udział w początkowym etapie przestępstwa, gdy J. M. (1) i M. N. oraz trzeci mężczyzna będący kierowcą samochodu S., jak też osoby ze strony T. R. (1) i K. P. oczekiwali na przyjazd pod blok mieszkalny Ł. N. było wśród nich G. J. (1), który w ramach podziału ról pojawił się w domu we W., w którym pokrzywdzony był przetrzymywany i którego pilnował między innymi G. J. (1). Stąd też sąd apelacyjny wyeliminował z przypisanego czynu sformułowanie „brał udział we wzięciu zakładnika w osobie Ł. K.”.

167 Odnośnie apelacji prokuratora skarżącego w całości rozstrzygnięcie o karze na niekorzyść oskarżonego J. M. (1).

168 W uzasadnieniu apelacji na ostatniej stronie (apelacja nie jest ponumerowana), prokurator nie kwestionuje wymiaru kar jednostkowych orzeczonych za popełnienie wskazanych w wyroku przestępstw podlegających połączeniu, uznając je za zgodne z dyrektywami wymiaru kary. Zdaniem prokuratora … wymierzona J. M. (1) kara łączna pozbawienia wolności jest nie do zaakceptowania, nie odpowiada potrzebie oddziaływania w zakresie prewencji generalnej i indywidualnej i społecznemu poczuciu sprawiedliwości.

169 Z tak postawionym zarzutem nie sposób się zgodzić. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. 105 – 117 sąd pierwszej instancji w sposób wręcz modelowy, uzasadnił wymiar kar jednostkowych orzeczonych w stosunku do wszystkich oskarżonych, w tym także wobec J. M. (1) oraz wskazał przesłanki, którymi się kierował wymierzając kary łączne pozbawienia wolności i łączne kary grzywny w orzeczone w stosunku do wszystkich oskarżonych, w tym J. M. (1) (k. 112 – 117). Sąd apelacyjny w pełni podziela stanowisko sądu pierwszej instancji. Nie umknęło uwadze temu sądowi, że przestępstwa przypisane J. M. (1) a szczegółowo wymienione na s. 114 – 115 uzasadnienia zostały popełnione w przedziale czasowym około dwóch lat, pośród których przeważały czyny polegające na udziale w uprowadzeniach szeregu pokrzywdzonych. Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że większość analizowanych przestępstw była do siebie podobna a zważywszy na czasokres dokonania poszczególnych czynów i wielość pokrzywdzonych sąd pierwszej instancji trafnie ukształtował wymiar kary łączonej pozbawienia wolności na poziomie 8 lat i 6 miesięcy. Zarzuty prokuratora stanowią polemikę ze stanowiskiem sądu meriti i nie dostarcza argumentów, które skutecznie mogły podważyć misternie ukształtowaną karę łączną pozbawienia wolności i karę łączną grzywny nie tylko w stosunku do J. M. (1), ale także wobec pozostałych oskarżonych..

170 Odnośnie apelacji prokuratora skarżącego w części rozstrzygnięcie o karze na korzyść oskarżonego G. J. (1).

171 Częściowo zasadny jest zarzut sformułowany co do rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 43 wyroku, dotyczącym wymierzenia G. J. (1) kary łącznej grzywny w ilości 220 stawek, podczas gdy sąd pierwszej instancji był uprawniony do ukształtowania kary łącznej grzywny w przedziale od 150 do 190 stawek. Samokrytycznie zresztą podniósł tę omyłkę sąd meriti w uzasadnieniu swego wyroku na s. 118 verte, nie unikając także omyłki przedziału możliwości wymierzenia kary łącznej grzywny od 150 do 170 stawek dziennych, zamiast 190. Nie ma to jednak istotnego znaczenia. Sąd apelacyjny, kierując się zasadą asperacji, zbliżoną do zasady kumulacji oraz mając na względzie treść art. 86 § 1 k.k., ukształtował wymiar kary łącznej grzywny na poziomie 160 stawek dziennych.

172 Wniosek

173 Apelacji obrońcy A. K. (1).

174 1. Uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu w pkt 9.

175 2. Zastosowanie art. 18 § 3 k.k. w ramach czynu zarzucanego w pkt 11 i wymierzenie oskarżonemu łagodniejszej kary.

176 Apelacja obrońcy J. M. (1).

177 1. Wyeliminowanie z czynu opisanego w pkt 20 wyroku, iż J. M. (1) dokonał obcięcia palca pokrzywdzonemu R. L., a następnie podrzucił go wraz z A. K. (1) i T. R. (2) w ustalone miejsce celem zmuszenia rodziny pokrzywdzonego do przekazania okupu, a w konsekwencji wymierzenie mu kary pozbawienia wolności w niższym wymiarze niż orzeczona wyrokiem sądu okręgowego;

178 2. Zmianę kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu w pkt 22 wyroku (31 punkt aktu oskarżenia) poprzez przyjęcie jego odpowiedzialności w ramach art. 239 § 1 k.k., a nadto w oparciu o art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6) k.p.k. umorzenie postępowania ze względu na przedawnienie karalności;

179 3. Wymierzenie J. M. (1) kary łącznej w niższym wymiarze niż orzeczonym wyrokiem sądu pierwszej instancji.

180 Apelacja obrońcy G. J. (1).

181 1. Uchylenie wyroku w części objętej pkt 3 i umorzenie postępowania co do czynu zarzucanego G. J. (1) . Czy przypisany w pkt 3 wyroku (zarzucany w pkt 38 aktu oskarżenia);

182 2. Uchylenie wyroku w części objętej pkt 10 wyroku (czyn zarzucany w pkt 40 aktu oskarżenia);

183 3. Wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu z pkt 5 wyroku (pkt XLII aktu oskarżenia) art. 13 § 1 w zw. z art. 282 k.k. a w konsekwencji także o złagodzenie kary orzeczonej za ten czyn;

184 4. Wyeliminowanie w odniesieniu do G. J. (1) z opisu czynu z pkt 20 wyroku (pkt XLV aktu oskarżenia) ustalenia, że pozbawienie wolności pokrzywdzonego łączyło się z jego szczególnym udręczeniem będącym wynikiem m.in. długotrwałego skrępowania oraz obcięcia palca dłoni oraz ustalenia co do obcięcia palca pokrzywdzonemu, a z kwalifikacji prawnej tego czynu – art. 189 § 2 k.k., jak również wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej tego czynu art. 282 k.k., a w konsekwencji także o złagodzenie kary orzeczonej za ten czyn wyrokiem Sądu Okręgowego i warunkowe zawieszenie wykonania kary;

185 5. Wyeliminowanie, w odniesieniu do G. J. (1), z opisu czynu z pkt 24 wyroku (pkt XLVI aktu oskarżenia) ustalenia, że pozbawienie wolności pokrzywdzonego łączyło się z jego szczególnym udręczeniem będącym wynikiem m.in. długotrwałego skrępowania oraz bicia, a z kwalifikacji prawnej tego czynu – art. 189 § 2 k.k., jak również wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej tego czynu art. 282 k.k., a w konsekwencji także o złagodzenie kary orzeczonej za ten czyn wyrokiem Sądu Okręgowego i warunkowe zawieszenie wykonania kary;

186 6. Wyeliminowanie, w odniesieniu do G. J. (1), z opisu czynu z pkt 25 wyroku (pkt XLVII aktu oskarżenia) ustalenia, że oskarżony J. wziął udział we wzięciu zakładnika w osobie Ł. K. oraz ustalenia, że pozbawienie wolności pokrzywdzonego łączyło się z jego szczególnym udręczeniem będącym wynikiem m.in. długotrwałego skrępowania, a z kwalifikacji prawnej tego czynu – art. 189 § 2 k.k., jak również wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej tego czynu art. 282 k.k., a konsekwencji także o złagodzenie kary orzeczonej za ten czyn wyrokiem Sądu Okręgowego i warunkowe zawieszenie wykonania kary;

187 7. Rozwiązanie kary łącznej orzeczonej w pkt 43 zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu G. J. (1) kary łącznej pozbawienia wolności obejmującej kary jednostkowe za czyny z pkt: 15, 20, 24, 25 wyroku Sądu Okręgowego (ze zmianami, o które wnosi powyżej w odniesieniu do powyższych punktów wyroku) – w niższym wymiarze niż kara łączna pozbawienia wolności wymierzona zaskarżonym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie oraz z warunkowym zawieszeniem wykonania kary łącznej.

188 Apelacja prokuratora co do oskarżonego J. M. (1).

189 Apelacja prokuratora co do oskarżonego G. J. (1)

190 ☐ zasadny

191 ☐ częściowo zasadny

192 ☒ niezasadny

193 ☐ zasadny

194 ☐ częściowo zasadny

195 ☒ niezasadny

196 ☐ zasadny

197 ☐ częściowo zasadny

198 ☒ niezasadny

199 ☐ zasadny

200 ☐ częściowo zasadny

201 ☒ niezasadny

202 ☐ zasadny

203 ☐ częściowo zasadny

204 ☒ niezasadny

205 ☐ zasadny

206 ☐ częściowo zasadny

207 ☒ niezasadny

208 ☐ zasadny

209 ☐ częściowo zasadny

210 ☒ niezasadny

211 ☐ zasadny

212 ☐ częściowo zasadny

213 ☒ niezasadny

214 ☐ zasadny

215 ☐ częściowo zasadny

216 ☒ niezasadny

217 ☐ zasadny

218 ☐ częściowo zasadny

219 ☒ niezasadny

220 ☐ zasadny

221 ☐ częściowo zasadny

222 ☒ niezasadny

223 ☐ zasadny

224 ☐ częściowo zasadny

225 ☒ niezasadny

226 ☐ zasadny

227 ☐ częściowo zasadny

228 ☒ niezasadny

229 ☐ zasadny

230 ☒ częściowo zasadny

231 ☐ niezasadny

232 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

233 Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonego A. K. (1).

234 Niezasadność podniesionych zarzutów oraz brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

235 Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonego J. M. (1) .

236 Niezasadność podniesionych zarzutów oraz brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu z wyjątkiem błędnego ustalenia, iż w czynie przypisanym w pkt. 20 wyroku, J. M. (1) brał udział we wzięciu zakładnika w osobie R. L..

237 Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonego G. J. (1).

238 Niezasadność podniesionych zarzutów oraz brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu, co do zarzutów dotyczących czynów przypisanych w pkt. 3, 10, 15, 20 i 25 w całości, zaś co do czynu przypisanego w pkt. 24 wyroku, częściowo zasadny przez wyeliminowanie sformułowania … „brał udział we wzięciu zakładnika w osobie S. G.”, skoro z zebranych dowodów i poczynionych ustaleń nie wynika, by ten oskarżony brał udział w początkowym etapie przestępstwa, gdy inni oskarżeni brali udział w porwaniu S. G..

239 Odnośnie apelacji prokuratora co do oskarżonego J. M. (1).

240 Niezasadność podniesionych zarzutów oraz brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

241 Odnośnie apelacji prokuratora co do oskarżonego G. J. (1).

242 Zasadność podniesionego zarzutu wynikającego z obrazy prawa materialnego, a to art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie łącznej kary grzywny wykraczającej poza dopuszczalne jej granice wynikające z przepisu art. 86 § 1 k.k. z przyczyn szczegółowo omówionych wyżej.

243 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

244 1.

245 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

246 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

247 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

248 1.

249 Przedmiot utrzymania w mocy

250 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

251 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

252 1.

253 Przedmiot i zakres zmiany

254 Zwięźle o powodach zmiany

255 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

256 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

257 1.1.

258 ☐ art. 439 k.p.k.

259 Zwięźle o powodach uchylenia

260 2.1.

261 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

262 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

263 Zwięźle o powodach uchylenia

264 3.1.

265 Konieczność umorzenia postępowania

266 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

267 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

268 4.1.

269 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

270 Zwięźle o powodach uchylenia

271 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

272 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

273 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

274 Przytoczyć okoliczności

275 6. Koszty Procesu

276 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

277 Przytoczyć okoliczności

278 Zasądzono wynagrodzenie na rzecz obrońców z urzędu oskarżonych A. K. i G. J. na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w wysokości określonej w § 2 ust. 1, § 4 ust. 3 i § 17 ust. 1 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (DZ. U. 2019. 18.jt.).

279 Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. sąd apelacyjny zwolnił w całości oskarżonych od obowiązku uiszczania zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, uznając że ich uiszczenie ze względu na barak majątku i dochodów, byłoby zbyt uciążliwe.

280 7. PODPIS

281 SSO (del.) Izabela Szumniak SSA Jerzy Leder SSA Ewa Gregajtys

282 Załącznik do formularza UK2

283 1.3. Granice zaskarżenia

284 Wpisać kolejny numer załącznika

285 1

286 Podmiot wnoszący apelację

287 Obrońca oskarżonego A. K. (1)

288 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

289 pkt 9 i 11 wyroku

290 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

291 ☒ na korzyść

292 ☐ na niekorzyść

293 ☐ w całości

294 ☒ w części

295 ☒ co do winy

296 ☒ co do kary

297 ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

298 1.3.2. Podniesione zarzuty

299 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony apelacji.

300 ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

301 ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym przypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba, że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

302 ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

303 ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

304 ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

305 ☐ art. 439 k.p.k.

306 ☐ brak zarzutów

307 1.4. Wnioski

308 ☐ uchylenie

309 ☒ zmiana