Art. 454
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 490 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 421 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 638 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 760 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 882 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 901 [PDF]. Stan prawny na
Art. 454.
§ 1. Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. #
§ 2. (uchylony) #
§ 3. (uchylony) #
Art. 454 Kodeksu postępowania karnego Art. 454. § 1. Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. § 2. (uchylony) § 3. (uchylony)
art. 454 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)
art. 454 k.p.k.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 10/18
…86 § 1 tej ustawy warunki do podjęcia uchwały. Odnosząc się do przedstawionego tzw. abstrakcyjnego pytania prawnego, należy wskazać, że art. 454 § 1 k.p.k., statuujący jedną z dwóch reguł ne peius funkcjonujących obecnie w postępowaniu karnym, zakazujący sądowi odwoławczemu skazania…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 28/10
…sprawie zachodzą przesłanki podjęcia uchwały określone w art. 59 ustawy o Sądzie Najwyższym. Ujawniły się bowiem w zakresie interpretacji art. 454 § 2 k.p.k. wątpliwości co do jego wykładni. Dodać także należy, że rozstrzygnięcie tych wątpliwości jest w sprawie niezbędne w celu wydania…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 11/08
…przeciwnego. Co prawda, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wskazał argumenty, które mogłyby przemawiać za odpowiednim stosowaniem art. 454 § 3 k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym, to jednak w swoich wywodach dążył wyraźnie do ich zdezawuowania. W tej sytuacji powstaje pytanie, czy Sąd…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 3/19
…a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, ograniczając takie postąpienie wyłącznie do wypadków ujętych: w art. 439 § 1 k.p.k. i art. 454 k.p.k. lub ,,konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości”. W ten sposób przyjęto rozwiązanie, które było już od wielu lat znane…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III KK 395/05
…problemów procesowych, a mianowicie problemem właściwego rozumienia i funkcjonowania w praktyce orzeczniczej reguły ne peius określonej w art. 454 § 2 k.p.k. (...). Artykuł 454 k.p.k. zawiera dalej idące ograniczenia w postaci reguł ne peius aniżeli zakaz reformationis in peius, tak –…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV KK 38/08
…stało się uchylenie wyroku Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Przepis art. 454 § 2 k.p.k. zawiera istotną z punktu widzenia gwarancji oskarżonego regułę, w myśl której, sąd odwoławczy może orzec surowszą karę pozbawienia wolności…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV KK 395/12
…kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy D. P. okazała się zasadna w zakresie zarzutu rażącego naruszenia przepisu art. 454 § 2 k.p.k. i konieczne stało się uwzględnienie wniosku zawartego w kasacji i uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy D. P.…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V KS 24/18
…że możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k. (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy – w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV KK 148/08
…11 Powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie zasadności sformułowanego w pkt. 2 lit. a zarzutu naruszenia prawa procesowego, a to art. 454 § 2 k.p.k. Określona w tym przepisie reguła ne peius zezwala sądowi odwoławczemu orzec surowszą karę pozbawienia wolności wyłącznie wtedy, gdy nie…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II KK 327/14
…455 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługuje na uwzględnienie wobec trafności podniesionego w pkt 1 zarzutu obrazy art. 454 § 2 k.p.k. Zgodnie z art. 454 § 2 k.p.k. sąd odwoławczy może orzec surowszą karę pozbawienia wolności tylko wtedy, gdy nie zmienia ustaleń faktycznych…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 454 (2444)
Historia zmian
Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.