Art. 189

Pokaż w całym akcie

Art. 189 Kodeksu postępowania karnego
Art. 189. Nie odbiera się przyrzeczenia:
1) od osób, które nie ukończyły 17 lat;
2) gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że świadek z powodu zaburzeń psychicznych nie zdaje sobie należycie sprawy ze znaczenia przyrzeczenia;
3) gdy świadek jest osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa będącego przedmiotem postępowania lub pozostającego w ścisłym związku z czynem stanowiącym przedmiot postępowania albo gdy za to przestępstwo został skazany;
4) gdy świadek był prawomocnie skazany za fałszywe zeznanie lub oskarżenie.

art. 189 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 189 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 kwietnia 2016 r., III KK 459/15

   …zaufania do prawdomówności takiego świadka, a w wymiarze procesowym skutkuje brakiem możliwości odebrania od niego przyrzeczenia (art. 189 pkt 4 k.p.k.), jednak nie może niejako a priori spowodować negatywnej oceny jego relacji. Dlatego dowód taki wymaga starannej analizy, a 8 jego…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 stycznia 2014 r., IV KK 309/13

   …prawnej czynu, odmiennie od tego, którego 21 popełnienie oskarżyciel zarzucił D. i S. P., a w konsekwencji skazaniu oskarżonych za czyn z art. 189 § 1 k.p.k., który nie został mu zarzucony w akcie oskarżenia, a zatem w sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela, a co do wszystkich…

3. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, wyrok z 28 października 2021 r., II AKa 245/21

   …D. Ś. trafnie podniosła zarzut obrazy przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu przepisów postępowania, a mianowicie art. 182 § 3 k.p.k. w zw. z art. 189 pkt 3 k.p.k. poprzez brak pouczenia świadka M. P. (1) o przysługującym mu prawie odmowy składania zeznań, jak również poprzez odebranie od tego świadka…

4. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 25 lipca 2017 r., VI Ka 319/17

   …ten Sąd, skarżący zupełnie pomija okoliczności, które zdecydowały o tym zawiadomieniu. Na wstępie warto zauważyć, że w orzecznictwie do art. 189 pkt 4 k.p.k. podkreśla się, że dowód z zeznań świadka uprzednio karanego za składanie fałszywych zeznań nie jest gorszym dowodem i podlega w tym samym…

5. Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrok z 19 maja 2017 r., IV Ka 322/17

   …o współudział", podczas gdy możliwe byłyby inne sformułowania, które w sposób niewątpliwy określałyby zakres podmiotowy szerzej (jak w art. 189 pkt 3 k.p.k.), powoduje, że nie ma podstaw do wyjścia poza wyniki wykładni gramatycznej, zgodnie z którymi określenie " oskarżony o współudział"…

6. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej, wyrok z 5 czerwca 2015 r., II K 334/14

   …chociaż miał taką możliwość, gdyż bezprawność czynu była rozpoznawalna i mógł działać zgodnie z normą prawną. Odpowiedzialności karnej z art. 189 § 1 k.p.k. podlega ten kto pozbawia człowieka wolności. Zgodnie zaś z art. 18 § 3 k.p.k. odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba…

7. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, wyrok z 8 maja 2015 r., II Ka 135/15

   …Sąd meriti powinien jeszcze raz przesłuchać świadka A. R. (2) zgodnie z wymogami określonymi w art. 192§2 kpk i przy uwzględnieniu treści art. 189 pkt 2 kpk. Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy, może stać się podstawą ustalenia stanu faktycznego w danej sprawie – zwłaszcza w zakresie…

8. Sąd Okręgowy w Legnicy, wyrok z 20 listopada 2012 r., IV Ka 600/12

   …przyrzeczenia (w apelacji użyto sformułowania „przysięga”) od pokrzywdzonego. Odebranie przyrzeczenia od pokrzywdzonego zgodnie z art. 189 pkt 1 k.p.k. nie było możliwe albowiem nie ukończył on w tamtym czasie 17 lat. Nie budziła wątpliwości przyjęta przez Sąd I instancji kwalifikacja…

9. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 3 października 2012 r., II AKa 249/12

   …skazania byłoby w świetle art. 552 § 1 k.p.k. absurdalne skoro M. W. został zatrzymany pod zarzutem m. in. pozbawienia wolności - art. 189 § 2 k.p.k. M. J. (1), rozszerzonym następnie także o zabójstwo pokrzywdzonego, a ostatecznie, prawomocnie skazany za pozbawienie wolności ze…

10. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 29 stycznia 2020 r., II AKa 178/19

    …zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.279§1 kk, art.4§1 kk w zw. z art.252§1 kk w zb. z art.189§2 kk w zb. z art.282 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art.65§1 kk (x5), art.4§1 kk w zw. z art.279§1 kk w zw. z art.w zw. z art.65§1 kk, art.4§1 kk…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 189 (20)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.